Onderzoek van Interactieve Systemen

Research of Interactive Systems

6 EC

Semester 1, periode 2

5072ONIS6Y

Eigenaar Bachelor Informatiekunde
Coördinator dr. Jacobijn Sandberg
Onderdeel van Minor Information Systems, jaar 1Bachelor Informatiekunde, jaar 2

Studiewijzer 2021/2022

Globale inhoud

Het overkoepelende doel van het vak is om het multidisciplinaire karakter (een combinatie en integratie van sociale wetenschappen en ICT) van Informatiekunde te illustreren aan de hand van onderzoeksartikelen, voorbeelden uit de praktijk en een door de studenten zelf uit te voeren onderzoek. Met name de bijdrage van inzichten uit de psychologie in relatie tot mens-computer-interactie wordt nader uitgediept. 

Het vak Onderzoek van Interactieve Systemen sluit zowel aan op de leerlijn Menselijke Factoren, de leerlijn Data Science als op de AV-leerlijn Onderzoeksmethoden. Het vak bouwt voort op aspecten van menselijke cognitie en waarneming die in het introductievak IK in Vogelvlucht in het eerste jaar zijn behandeld. Daarnaast bouwt het voort op het eerstejaarsvak Analysemethoden en -technieken en bereidt het voor op het eind derdejaarsvak Onderzoeksmethoden en -technieken n de afstudeerscriptie.

Het centrale inhoudelijke thema is de wijze waarop gebruikers interacteren met complexe al dan niet dynamische systemen.  We behandelen dit overkoepelende thema aan de hand van drie deelthema’s: 

  1. Sociale robots
  2. Serious Gaming
  3. E-science / Visual analytics

Naast de bestudering van het inhoudelijke thema verdiepen de studenten hun statistische kennis en vaardigheid en doen de studenten een eigen onderzoek op één van de drie deelthema’s in een groep van 4 tot 5 studenten. Het doel is om alle fasen van onderzoek te doorlopen, van het formuleren van een goede vraagstelling, tot het bedenken en uitvoeren van een beargumenteerde onderzoeksmethode, het verwerken en interpreteren van verzamelde gegevens, tot en met het schriftelijk en mondeling verslag uitbrengen.

Studiemateriaal

Literatuur

  • De literatuur voor de deelthema’s en het werkcollege statistiek wordt via Canvas beschikbaar gemaakt.

Overig

  • Het materiaal op de Canvas site van Practicum Oriëntatie en Reflectie

Leerdoelen

  • De student past de belangrijkste begrippen uit de literatuur toe op een voorbeeld (b.v. theoretische concepten, onderzoeksmethoden (begrip);
  • De student herkent de conceptuele basis van een aantal statistische toetsen (kennis);
  • De student selecteert de juist statistische toets bij een onderzoeksontwerp (inzicht);
  • De student oordeelt op afgewogen wijze over de wetenschappelijke waarde van de bestudeerde literatuur om het eigen onderzoek te positioneren (evaluatie);
  • De student voert onderzoek uit op een methodologisch verantwoorde wijze;
  • De student voert statistische methoden goed uit (toepassen);
  • De student schrijft een onderzoeksverslag van het eigen onderzoek dat voldoet aan de gangbare eisen van wetenschappelijke verslaglegging (toepassen);
  • De student legt het eigen onderzoek kort en bondig uit aan een breed publiek (toepassen);
  • De student kan reflecteren op de eigen bijdrage aan het onderzoek en verbeterpunten aandragen voor vervolgonderzoek.

Onderwijsvormen

  • Hoorcollege
  • Werkcollege
  • Practicum Oriëntatie en Reflectie (POR)
  • Zelfstudie
  • Presentatie/symposium
  • Zelfstandig werken aan bijv. project/scriptie
  • Begeleiding/feedbackmoment

Het vak combineert het bestuderen en analyseren van onderzoeksliteratuur met werkcolleges statistiek en het zelf doen van onderzoek.

De opzet van de cursus is als volgt: elke week 2 uur hoor-werkcollege en 4 uur werkcollege.

  • Hoor-werkcollege: Tijdens de hoor-werkcolleges komen de drie deelthema’s en de literatuur die daar bij hoort (zie Canvas) aan de orde. Het college behandelt de belangrijkste punten uit de literatuur en beeantwoordt vragen die jullie hebben naar aanleding van de artikelen.

VoorbereidingVoor aanvang van het hoor-werkcollege twee artikelen lezen en in een groepje vragen voorbereiden (te plaatsen op het discussieplatform van Canvas).

  • Statistiekwerkcollege: Tijdens dit werkcollege wordt steeds één statistische techniek nader bestudeerd en geoefend. Ook voor dit statistiekonderwerp van de week, vind je de voorbereidende literatuur op Canvas. Voor het oefenen met statistische technieken en SPSS worden verschillende datafiles beschikbaar gesteld (op Canvas). Bovendien volg je online een aantal videocolleges ter opfrissing en uitbreiding van je statistiekkennis.
    Binnen het werkcollege worden groepen gevormd voor het houden van een groepspresentatie. Elke groep zal één keer een methodologisch/statistisch onderwerp presenteren tijdens het statistiekwerkcollege. Dat kan bijvoorbeeld een uitleg van betrouwbaargeid behelzen, of van Principale Component Analyse (PCA). Ook wordt er elke week geoefend met het toepassen van bepaalde statistische bewerkingen aan de hand van bestaande datafiles.
    Als voorbereiding op het statistiekwerkcollege wordt verwacht dat:
    • De statistiekdocumentatie (artikelen en/of videocolleges) behorend bij het statistiekonderwerp is bestudeerd en;
    • Elke student beschikt over een werkende versie van R.

Het slagen van dit werkcollege staat of valt met de voorbereiding. Ben je niet goed voorbereid, dan heb je niet veel aan het werkcollege. Het is echt de bedoeling dat je de vereiste voorkennis zelfstandig verwerft en dat je tijdens het werkcollege die kennis kunt verdiepen en toepassen.

  • Onderzoekswerkcollege: Hier wordt er in groepen (4 of 5 studenten er groep) aan eigen onderzoek gewerkt. Het onderzoek wordt afgesloten met een  onderzoeksverslag, een (poste)rpresentatie en een korte pitch.
  • Practicum Oriëntatie en Reflectie (POR): 1 uur per 2 weken plus zelfstudie.

Verdeling leeractiviteiten

Activiteit

Aantal uur

Deeltoets

4

Hoorcollege

12

Presentatie

4

Werkcollege

24

Zelfstudie

84

Naast het bijwonen van de hoor-werkcolleges en de werkgroepen (6 uur per week) word je geacht ongeveer 15 uur per week aan het vak te besteden: ongeveer 6 uur aan het bestuderen van de opgegeven literatuur en het stellen of beantwoorden van vragen naar aanleiding van de literatuur, ongeveer 2 uur aan het bestuderen van de statistiekstof en het indienen en bediscussiëren van vragen en ongeveer 7 uur aan de uitwerking, uitvoering en verslaglegging van het onderzoek.

Academische vaardigheden

Binnen het vak spelen onderzoeksvaardigheden, schrijf- en presentatievaardigheid een belangrijke rol.

De onderzoeksvaardigheid wordt getoetst aan de hand van het onderzoeksverslag (zie Canvas voor de schrijfwijzer en het beoordelingsmodel):

  • Goede en heldere vraagstelling
  • Goed onderbouwde methode
  • Juiste analysetechniek
  • Correcte interpretatie resultaten
  • Juiste conclusie

De schrijfvaardigheid wordt ook getoetst aan de hand van het onderzoeksverslag

  • Correcte indeling van het verslag – volgens de standaardindeling van een onderzoeksrapportage
  • Juiste positionering van de verschillende soorten informatie in de verschillende secties
  • Juiste wijze van weergeven van resultaten van statistische analyses (APA)
  • Goed gebruik van tekst-ondersteunend materiaal (plaatjes, tabellen, figuren)
  • Juiste wijze van verwijzen en citeren (APA)
  • Een correct opgestelde literatuurlijst
  • Goede zinsbouw
  • Correct woord- en taalgebruik

De reflectievaardigheid wordt getoetst aan de hand van de individueel te schrijven reflectie op het eigen onderzoek.

Aanwezigheid

Aanwezigheidseisen opleiding (OER-B):

  • Voor practica en werkcolleges, met opdrachten, geldt een aanwezigheidsplicht, tenzij anders vermeld in de studiegids. Wanneer studenten niet voldoen aan deze aanwezigheidsplicht kan het onderdeel niet met een voldoende worden afgerond. De aanwezigheidsplicht met betrekking tot hoor-werkcolleges staat, indien van toepassing, vermeld in de studiegids.

Aanvullende eisen voor dit vak:

Voor beide types werkcolleges geldt een strikte aanwezigheidsplicht. Wanneer je door serieuze omstandigheden verhinderd bent, meld dit dan aan de werkcollegedocent.

Hoor/werkcolleges: Aanwezigheid is aanbevolen. 

Toetsing

Onderdeel en weging Details

Eindcijfer

0.5 (50%)

Theoretisch deel

Moet ≥ 5.5 zijn

0.25 (50%)

Deeltoets 1

0.25 (50%)

Deeltoets 2

0.5 (50%)

Praktisch deel

Moet ≥ 5.5 zijn

0.3 (60%)

Groepsverslag

0.1 (20%)

Groeppresentatie onderzoek en poster

0.1 (20%)

Groepspresenatie statistiek

Beide deeltentamens bestaan uit open vragen (6 over de onderzoeksliteratuur en 3 over de statistiek). Om te kunnen slagen moet het gemiddelde van de twee deeltoetsen een 5.5 of hoger zijn. Het tentamen is een "open boek" tentamen. Dat betekent dat je het volgende materiaal bij de hand mag hebben:

Ale voorgeschreven literatuur

Alle collegesheets

Je eigen aantekeningen

Wat niet is toegestaan: samenvarttingen ter beschikking gesteld door de studieverening of anderszins.

Ook de onderdelen Statistiekprestentatie,  Groepsverslag en Groepspresentatie en poster, moeten gemiddeld met een 5.5 of hoger beoordeeld zijn.

Inzage toetsing

De manier van inzage wordt via de digitale leeromgeving gecommuniceerd.

Opdrachten

Statistiek (WC1)

  • Het eerste werkcollege van elke week is gewijd aan een statistisch onderwerp. Eén van de groepen licht het onderwerp toe aan de hand van een presentatie. Tijdens het werkcollege worden opdrachten gemaakt met R.  Bovenden worden de van te voren ingediende vragen besproken. Via Canvas worden de datafiles behorende bij de opdrachten beschikbaar gesteld.

Eigen onderzoek (WC2)

  • Het tweede werkcollege van elke week is gewijd aan het eigen onderzoek dat in een groepje van studenten wordt uitgewerkt.  Aan het onderzoek dat jullie zelf doen is een wekelijkse opdracht gekoppeld die tijdens de het onderzoekswerkcollege wordt besproken: thema kiezen, literatuur zoeken en bespreken, vraagstelling formuleren, methode en analyses bepalen, onderzoek uitvoeren – data verzamelen en analyseren, verslaglegging, slotpresentatie.
    De opdrachten verbonden aan het eigen onderzoek zijn groepsopdrachten en monden uit in een groepsverslag aangevuld met een individueel te schrijven reflectie. Ook wordt het onderzoek afgerond met een presentatie en een pitch.

Hoor/werkcollege

  • Elke week bereiden de studenten in groepjes vragen voor naar aanleiding van de bestudeerde literatuur. Deze vragen worden tijdens het hoor/werkcollege besproken.

Fraude en plagiaat

Dit vak hanteert de algemene 'Fraude- en plagiaatregeling' van de UvA. Hier wordt nauwkeurig op gecontroleerd. Bij verdenking van fraude of plagiaat wordt de examencommissie van de opleiding ingeschakeld. Zie de Fraude- en plagiaatregeling van de UvA: http://student.uva.nl

Weekplanning

Totaaloverzicht, onderwerpen, literatuur en opdrachten

Week

Hoorcollege-thema

Statistiek-werkcollege

Onderzoeks-werkcollege

1

Sociale robots I

t-toets

Thema kiezen / literatuur zoeken

2

Sociale robots II

Betrouwbaarheid

Samenvatting drie relevante artikelen plus vraagstelling

3

Serious gaming I

Variantie-analyse

Methode vaststellen

4

Deeltoets

5

Serious gaming II

Effectgrootte, signifcantie, power

Onderzoek uitvoeren

6

E-Science I / Visual Analytics

Covariantie-analyse

Resultaten verwerken

7

E-Science II / Visual Analytics

Principale Componenten Anslyse (PCA)

Verslaglegging

8

Presenteren en eindtoets

 

Statistiek

Elke week (vanaf week 2) dien je van te voren vragen in over de voorbereidende stof voor het werkcollege statistiek. Deze vragen stel je samen met je groepje op en stuur je aan je eigen werkcolegedocent die hiervoor een deadline zal geven.

Literatuur

In de eerste week van het vak worden de eerste drie artikelen besproken, Voor het tweede hoorwerkcollege bereid je met je groepje een aantal vragen voor over de literatuur. Deze dien je via Canvas.

Let op: In principe (met uitzondering van week 1), lees en bestudeer je dus de stof (literatuur plus voorbereiding statistiek) voorafgaand aan het (werk)college waarin deze stof wordt behandeld.

 

Onderzoek

Tijdens het verloop van de cursus wordt gestaag aan de opbouw van het eindverslag gewerkt daarbij horende de volgende activiteiten, producten en deadlines en feedbackrondes.

Week

Activiteit

Product

Deadline

Feedback

1

Literatuur zoeken, selectie maken, drie relevante artikelen samenvatten en voorlopige vraagstelling bedenken

Drie samenvattingen en voorlopige vraagstelling

In overleg met werkgoepbegeleider

Tijdens werkcollege week 2

2

Peer- en docentfeedback samenvattingen en vraagstelling

Uitwerken inleiding en theoretische achtergrond

Concept inleiding en theoretische achtergrond

In overleg met werkgroepbegeleider

Tijdens werkcollege week 3

3

Peer- en docentfeedback inleiding en theoretische achtergrond

Concept methode van onderzoek uitwerken

Concept methodesectie

In overleg met werkgroepbegeleider

Let op: week 4 is tussentoetsweek; feedback op aanvraag

Week 4

Geen hoor- noch werkcollege,

deeltoets 1 op 24 november 13.30  - 15.30.

indien mogelijk beginnen met uitvoering onderzoek

Inleveren: herzien verslag: Inleiding en theoretische achtergrond

Week 5

Feedback methodesectie, uitvoering onderzoek

Definitieve methodesectie

In overleg met werkgroepbegeleider

Tijdens werkcollege week 6

Week 6

 

Voorlopige resultaten presenteren

Concept resultatensectie, plus punten voor discussie en conclusie

In overleg met werkgroepbegeleider

Tijdens werkcollege week 7

Week 7

Peer(feedback) Resultaten, discussie en conclusie

Concept eindverslag (alle secties bij elkaar) in één pdf-document/concept poster

In overleg met werkgroepbegeleider

 

Week 8

Donderdag 17 december: Posterpresentaties 13.00- 17.00

Deeltoets  21 december 9.00 - 11.00

Inleveren eindverslag 24 dcember 23:59

 

 

Rooster

Het rooster van dit vak is in te zien op DataNose.

Aanvullende informatie

Aanbevolen voorkennis:

Analysemethoden- en technieken.

Bijzonderheden:

Practicum Oriëntatie en Reflectie

Oriëntatie op studiekeuze en het beroepenveld is deels belegd in Practica Oriëntatie en Reflectie (POR). Deze practica maken deel uit van het lesprogramma van dit vak en worden verzorgd door tutoren, de coördinator academische vaardigheden en gastsprekers.

Voor Informatiekunde-studenten is het volgen van deze practica een voorwaarde om dit vak te kunnen afsluiten. Hiervoor geldt onder andere een aanwezigheidsplicht. Studenten die geen Informatiekunde studeren, zijn vrijgesteld van deze practica.

Studenten die eerder het vak Tutoraat IK2 of de Practica Oriëntatie en Reflectie (2015-2016) hebben gevolgd en succesvol afgesloten, kunnen vrijstelling aanvragen voor deze practica Oriëntatie en Reflectie bij de coördinator academische vaardigheden. Neem ook met andere vragen over POR contact op met deze coördinator.

Canvas:

Dit vak heeft een Canvassite. Hier vind je de noodzakelijke aanvullende informatie, zoals de groepsindeling binnen de werkcolleges, de literatuur, de (werk)collegepresentaties en de deadlines voor de tussentijdse producten van het eigen onderzoek. Bekijk de Blackboardsite dus met grote regelmaat!

Verwerking vakevaluaties

Hieronder vind je de aanpassingen in de opzet van het vak naar aanleiding van de vakevaluaties.

Op basis van de ervaringen van vorig jaar wordt het aantal deelragen van het tentamen beperkt.

Contactinformatie

Coördinator

  • dr. Jacobijn Sandberg

 

Docenten

 

Docenten

  • A.H. Haribhajan
  • Robin Langerak
  • Lotte Mastenbroek
  • Tjomme Schilstra MSc