Ontwikkeling

Development

6 EC

Semester 2, periode 4

5102ONTW6Y

Eigenaar Bachelor Psychobiologie
Coördinator T.E. den Uyl
Onderdeel van Bachelor Psychobiologie, jaar 2

Studiewijzer 2021/2022

Globale inhoud

Kennis over ontwikkelingsprocessen is belangrijk, omdat een klein foutje tijdens de ontwikkeling grote gevolgen kan hebben voor het latere leven. Maar niet alleen kennis over wat er mis kan gaan is belangrijk, ook kennis over normale ontwikkeling is onontbeerlijk om een goed begrip te krijgen van hoe een volwassene in elkaar zit.

Bij de colleges over embryonale ontwikkeling zal worden ingegaan op patroonvorming, gastrulatie, plooivorming, vroege organogenese, neurale ontogenie en de rol van genexpressie. Naast hoorcolleges is er een werkcollege waarbij opdrachten gemaakt worden aan de hand van modellen van embryo’s.

Bij de werkcolleges over de vroege ontwikkeling van de hersenen zullen de moleculaire principes van neurogenese, neurale diversiteit, neurale migratie en de formatie van neurale circuits worden besproken.

Bij de colleges over ontwikkelingsstoornissen zal worden ingegaan op het ontstaan van autisme en schizofrenie.

Bij de colleges over cognitieve en sociale ontwikkeling zullen stromingen binnen de ontwikkelingspsychologie, zoals het nativisme en het neuroconstructivisme, worden besproken. Daarnaast zal worden ingegaan op de interactie tussen genen en omgeving, de epigenetica en de invloed van evolutie op ontwikkelingsprocessen. In aansluiting op het college over cognitieve ontwikkeling, zijn er werkcolleges over het afnemen van een cognitieve test bij een kind.

Studiemateriaal

Literatuur

  • Hoofdstuk 22 en 23 uit Purves et al. (2012). Neuroscience (5th ed.). ISBN 978-0-87893-695-3.

Syllabus

  • Reader bij de colleges Embryologie. Verkrijgbaar via Readers Online.

Practicummateriaal

  • Practicumhandleiding bij het practicum Embryologie. Verkrijgbaar via Readers Online.

Overig

  • Artikelen, gratis te downloaden via de digitale bibliotheek van de UvA.

Leerdoelen

  • belangrijke kenmerken van ontwikkelingsstoornissen, zoals autisme en schizofrenie, samenvatten en uitleggen.
  • theorieën en empirische studies over de interactie tussen genen en omgeving samenvatten en uitleggen.
  • de cognitieve en sociale ontwikkeling van baby tot volwassene, samenvatten en uitleggen, en de relevante hersengebieden die hierbij een rol spelen benoemen.
  • verschillende ontwikkelingspsychologische theorieën vergelijken en evalueren.
  • de ethische aspecten van het testen van kinderen samenvatten en uitleggen en hierop reflecteren.
  • een cognitieve test bij een kind (4-8 jaar) voorbereiden, afnemen en evalueren, en hierover een verslag schrijven.
  • de embryonale ontwikkeling van zoogdieren, in het bijzonder die van de mens, samenvatten en uitleggen
  • theorieën en empirische studies over de relatie tussen evolutie en ontwikkeling samenvatten en uitleggen.
  • de moleculaire principes van neurogenese, neurale diversiteit, neurale migratie en de formatie van neurale circuits uitleggen
  • de moleculaire principes die ten grondslag liggen aan autisme en epigenetica uitleggen

Onderwijsvormen

  • Hoorcollege
  • Werkcollege
  • Zelfstudie
  • Zelfstandig werken aan bijv. project/scriptie
  • Hoorcolleges: In de hoorcolleges worden de belangrijkste aspecten van de leesstof besproken plus recente nieuwe ontwikkelingen in het vakgebied. De hoorcolleges zijn uitdrukkelijk geen vervanging van de leesstof, maar een aanvulling hierop.
  • Werkcolleges/practica: In de werkcolleges/practica ga je actief aan de slag gaat met studiestof van Embryologie en Ontwikkelingsbiologie. Ook zijn er werkcolleges waarin het hoe en wat van het afnemen van cognitieve test van een kind wordt besproken.
  • Uitvoering cognitieve test + verslag cognitieve ontwikkeling (het Piaget-practicum): Je leert hoe je een cognitieve test bij een kind dient af te nemen. De test is gebaseerd op de ontwikkelingstheorie van de bekende ontwikkelingspsycholoog Jean Piaget. Daarnaast leer je na te denken over de ethische aspecten van het testen van een kind en te reflecteren op je eigen handelen met betrekking tot de testafname. Je schrijft een wetenschappelijk verslag over de testafname.
  • Zelfstudie: De hoofdstukken uit het boek over vroege hersenontwikkeling, de reader over embryologie en de artikelen dienen allen goed bestudeerd te worden.

Verdeling leeractiviteiten

Activiteit

Aantal uur

Hoorcolleges

24

Voorbereiding practicum embryologie (e-learning)

20

Practicum Embryologie

3

Werkcollege

Ontwikkelingsbiologie

2

Werkcollege Piaget-practicum

4

Opdracht 1+2 Piaget-practicum:

Ethische aspecten testen kind

10

Voorbereiding en afname cognitieve test

8

Opdracht 3 Piaget-practicum:

Verslaglegging afname test

20

Tentamen

3

Zelfstudie

74

Totaal 6 EC x 28 uur

168

Aanwezigheid

Aanwezigheidseisen opleiding (OER-B):

  • Deelname aan alle practica, computerpractica, veldwerk en werkcolleges in het curriculum is verplicht. Eventueel aanvullende eisen worden per onderdeel in de studiewijzer omschreven. Hier staat ook beschreven wat de eventuele consequenties zijn van het niet nakomen van deze verplichting.

Aanvullende eisen voor dit vak:

Tijdens het eerste werkcollege  wordt een toelichting gegeven op de cursus en wordt de instructie gegeven voor het Piaget-practicum. Er wordt een opname gemaakt; kijk deze goed na mocht je het werkcollege hebben gemist.

Aanwezigheid bij de hoorcolleges wordt sterk aanbevolen. Er worden opnames gemaakt; kijk deze goed na mocht je een hoorcollege hebben gemist.

Voor het werkcollege embryologie (drie uur) geldt een aanwezigheidsplicht.

Voor de werkcolleges van prof. M. Smidt geldt geen aanwezigheidsplicht; studenten dienen zich van tevoren aan te melden.

Toetsing

Onderdeel en weging Details

Eindcijfer

1 (100%)

Tentamen digitaal 1

De tentamenstof bevat alle studiestof (zie de weekplanning) plus alle collegeslides (zie Canvas).

De 1e digitale toets bestaat uit 10 MC vragen, 4 korte open vragen, en 1 essay vraag. De MC vragen en de open vragen bepalen ieder voor 50% het tentamencijfer.

De 2e digitale toets bestaat uit 20 MC vragen, 6 korte open vragen, en 3 essay vragen. De MC vragen en de open vragen bepalen ieder voor 50% het tentamencijfer.

Men kan het cijfer voor de twee digitale toetsen compenseren. Indien het cijfer voor deeltoets 1 + 2 lager dan een 5,5 is dan moet het tentamen (in zijn geheel) herkanst worden.

Het hertentamen bestaat uit 30 MC vragen, 10 korte open vragen en 4 essay vragen. De MC vragen en de open vragen bepalen ieder voor 50% het tentamencijfer.

 

 

Inzage toetsing

De manier van inzage wordt via de digitale leeromgeving gecommuniceerd.

Opdrachten

1.Ontwikkelingstheorie van Piaget: Ethische aspecten van testen van een kind

  • Voordat je zelf een test gaat afnemen bij een kind dien je eerst een (voorbeeld) ethische aanvraag in te dienen. Dit onderdeel telt voor 20% mee voor het cijfer van het verslag. 

2.Ontwikkelingstheorie van Piaget: Wetenschappelijke verslag over de testafname

  • Voor de testafname dien je zelf een kind van 4-8 jaar te werven in je familie-, vrienden- of kennissenkring. Gezien het rooster is het de meest logische planning als je het kind test tussen 8-12 maart 2018. Iedere student test zelf één kind en schrijft een individueel verslag. Studenten krijgen een cijfer en feedback op het verslag. 

Fraude en plagiaat

Dit vak hanteert de algemene 'Fraude- en plagiaatregeling' van de UvA. Hier wordt nauwkeurig op gecontroleerd. Bij verdenking van fraude of plagiaat wordt de examencommissie van de opleiding ingeschakeld. Zie de Fraude- en plagiaatregeling van de UvA: http://student.uva.nl

Weekplanning

 

Week 6

Wat

Tijdstip

Duur

Behandelde stof

Maandag

7 februari

Zelfstudie

 

 

E-learning embryologie / reader bestuderen

 

Dinsdag

8 februari

Werkcollege

 

9-11 uur

2 uur

Introductie cursus + uitleg van het Piaget-practicum (Ploeger)

Woensdag 9 februari

Zelfstudie

 

 

E-learning embryologie / reader bestuderen

Donderdag 10 februari

Zelfstudie

 

 

E-learning embryologie / reader bestuderen

Vrijdag

11 februari

Hoorcollege

Hoorcollege

9-11 uur

13-15 uur

2 uur

2 uur

Embryologie (Kleipool)

Embryologie (Kleipool)

 

 

Week 7

Wat

Tijdstip

Duur

Behandelde stof

Maandag

14 februari

Werkcollege

Groep E-F

Werkcollege

Groep C-D

9-12 uur

 

13-16 uur

3 uur

 

3 uur

Embryologie (let op: op AMC)

 

Embryologie (let op: op AMC)

 

Dinsdag

15 februari

Hoorcollege

Werkcollege

Groep A-B

9 -11 uur

14-17 uur

2 uur

3 uur

Embryologie (Kleipool/Oostra)

Embryologie (let op: op AMC)

Woensdag 16 februari

Zelfstudie

 

 

E-learning embryologie / reader bestuderen

Donderdag 17 februari

Hoorcollege

 

9-11 uur

 

2 uur

 

Embryologie (Oostra)

 

Vrijdag

18 februari

Hoorcollege

9-11 uur

 

2 uur

 

Embryologie (Christoffels)

Zondag 20 februari

Deadline opdracht 1 Piagetpracticum

 

Week 8

Wat

Collegevrij

Werken aan Opdracht 2 Piaget-practicum: testafname en verslaglegging

 

Zelfstudie: deeltentamen Embryologie voorbereiden

 

Zelfstudie: werkcollege week 10 voorbereiden

 

 

Week 9

Wat

Collegevrij

Werken aan Opdracht 2 Piaget-practicum: testafname en verslaglegging

 

Zelfstudie: deeltentamen Embryologie voorbereiden

 

Zelfstudie: werkcollege week 10 voorbereiden

Donderdag 3 maart

Eerste deeltentamen 9-11 uur: Alle stof over embryologie

 

Week 10

Wat

Tijdstip

Duur

Behandelde stof

Maandag

7 maart

Zelfstudie: studiestof bestuderen + kennisclips bekijken + vragen over de stof noteren

 

 

Ontwikkelingsbiologie: Hoofdstuk 22 & 23 Purves + twee artikelen:

Artikel 1: Noorlander et al (2008). Modulation of serotonin transporter function during fetal development causes dilated heart cardiomyopathy and lifelong behavioral abnormalities. Plos One, 3, e2782.

Artikel 2: Krishnan, V., & Nestler, E. J. (2008). The molecular neurobiology of depression. Nature, 455, 894-902.

Dinsdag

8 maart

Zelfstudie: Zie hierboven

 

 

Ontwikkelingsbiologie: Zie hierboven

Woensdag 9 maart

Werkcollege

Groep A

Werkcollege

Groep B Werkcollege Groep F

9-11 uur

 

11-13 uur

 

13-15 uur

 

2 uur

 

2 uur

 

2 uur

 

Ontwikkelingsbiologie (Smidt)

Vragen stellen over de stof (zie hierboven)

Donderdag 10 maart

Werkcollege

Groep D

11-13 uur

 

2 uur

Ontwikkelingsbiologie (Smidt)

Vragen stellen over de stof (zie hierboven)

Vrijdag

11 maart

Werkcollege

Groep C

Werkcollege

Groep E

9-11 uur

 

11-13 uur

2 uur

 

2 uur

 

Ontwikkelingsbiologie (Smidt)

Vragen stellen over de stof (zie hierboven)

 

 

Week 11

Wat

Tijdstip

Duur

Behandelde stof

Maandag

14 maart

Zelfstudie

 

 

Hoorcolleges Ploeger en Hoekman voorbereiden

Dinsdag

15 maart

Hoorcollege

15-17 uur

2 uur

Ontwikkelingspsychologie (Ploeger)

Artikel 1: Spelke, E.S. & Kinzler, K.D. (2007). Core knowledge. Developmental Science, 10, 89-96.

Artikel 2: Karmiloff-Smith, A. (2013). Challenging the use of adult neuropsychological models

for explaining neurodevelopmental disorders: Developed versus developing brains. The Quarterly Journal of Experimental Psychology, 66(1), 1-14.

Woensdag 16 maart

Zelfstudie

 

 

Hoorcolleges Ploeger en Hoekman voorbereiden

Donderdag 17 maart

Hoorcollege

9-11 uur

2 uur

Ontwikkelingspsychologie (Ploeger)

Hoofdstuk 8 boek Cartwright: Life history theory

Vrijdag

18 maart

Hoorcollege

 

 

 

 

 

Hoorcollege

 

13-15 uur

 

 

 

 

 

15-17 uur

 

2 uur

 

 

 

 

 

2 uur

Ontwikkelingspsychologie (Ploeger)

Artikel 1: Lord et al. (2018). Autism spectrum disorder. Lancet, 392, 508-520.

Artikel 2: Howes & Murray (2014). Schizophrenia: an integrated sociodevelopmental-cognitive model. Lancet, 383, 1677-1687.

 

Ontwikkelingsbiologie (Hoekman)

Artikel 1: State, M. W., & Sestan, N. (2012). The emerging biology of autism spectrum disorders. Science, 337.

Artikel 2: Calderon de Anda et al (2012). Autism spectrum disorder susceptibility gene TAOK2 affects basal dendrite formation in the neocortex. Nature Neuroscience, 15(7), 1022-1034.

Zondag

20 maart

deadline

23:59 uur

 

Opdracht 2 Piaget-practicum:

Verslag Piaget-practicum inleveren

 

Week 12

Wat

Tijdstip

Duur

Behandelde stof

Maandag

21 maart

Zelfstudie

 

 

Hoorcolleges Ploeger en Hoekman voorbereiden

Dinsdag

22 maart

Hoorcollege

15-17 uur

2 uur

Ontwikkelingspsychologie (Ploeger)

Hoofdstuk 20 boek Cartwright: Evolution of Culture  

Woensdag 23 maart

Zelfstudie

 

 

Hoorcolleges Ploeger en Hoekman voorbereiden

Donderdag 24 maart

Hoorcollege

 

9-11 uur

 

 

Ontwikkelingspsychologie (Ploeger)

Hoofdstuk 7 boek Cartwright: Adaptations and Evolved Design

Vrijdag

25 maart

Hoorcollege

 

 

 

 

 

 

 

Werkcollege

 

13-15 uur

 

 

 

 

 

 

 

15-16 uur

 

2 uur

 

 

 

 

 

 

 

1 uur

 

Ontwikkelingsbiologie (Hoekman)

Artikel 1: Alberts et al. (Molecular Biology of the Cell, 6th ed.) hoofdstuk 7, p. 409-413.

Artikel 2: Bird, A. (2007). Perceptions of epigenetics. Nature, 447, 396-398.

Artikel 3: LaSalle, J. M. (2012). A genomic point-of-view on environmental factors influencing the human brain methylome. Epigenetics, 6(7), 862-869.

 

Afronding van het Piaget-practicum met prijsuitreiking (Ploeger)

 

Week 13

Wat

Tijdstip

Duur

Behandelde stof

Maandag

28 maart

Zelfstudie

 

 

Alle studiestof behandeld in week 10, 11 en 12

Dinsdag

29 maart

Zelfstudie

 

 

Alle studiestof behandeld in week 10, 11 en 12

Woensdag

30 maart

Zelfstudie

 

 

Alle studiestof behandeld in week 10, 11 en 12

Donderdag

31 maart

Tweede deel-tentamen

14-16

2 uur

Vroege hersenontwikkeling (studiestof M. Smidt), Moleculaire neurobiologie (studiestof M. Hoekman) en Ontwikkelingspsychologie (studiestof A. Ploeger)

 

Rooster

Het rooster van dit vak is in te zien op DataNose.

Honoursinformatie

Nvt

Eindtermen

Via de Zichtbare Leerlijnen Creator kun je zien aan welke eindtermen de leerdoelen van deze cursus bijdragen en hoe de  vakleerdoelen, leerlijndoelen en eindtermen van de opleiding aan elkaar gekoppeld zijn:

https://datanose.nl/#program[BSc%20PB]/outcomes 

https://datanose.nl/#program[BSc%20PB]/trajectories

Aanvullende informatie

Bij de werkcolleges embryologie, moleculaire neurobiologie en cognitieve ontwikkeling geldt een aanwezigheidsplicht.

Het werkcollege embryologie vindt plaats op het AMC.

Voor het afnemen van de cognitieve test bij een kind, dient zelf een kind tussen 4 en 8 jaar geworven te worden, bijvoorbeeld binnen de familie of vriendenkring.  

Zie Canvas voor nadere informatie.

Verwerking vakevaluaties

Hieronder vind je de aanpassingen in de opzet van het vak naar aanleiding van de vakevaluaties.

Contactinformatie

Coördinator

  • T.E. den Uyl

Docenten

  • V.M. Christoffels
  • dr. M.F.M. Hoekman
  • R.P. Kleipool
  • prof. dr. R.J. Oostra
  • prof. dr. M.P. Smidt