Studiewijzer 2019/2020

Globale inhoud

Het vak bestudeert de belangrijkste maatschappelijke en ethische kwesties rondom digitale technologieën, en richt zich daarbij met name op digitale platformen. Het vertrekt vanuit een techniekfilosofische benadering, en richt zich vervolgens vooral op de ethische kwesties rondom informatietechnologieën - waarbij tevens sociologische en politieke kwesties die daarmee samenhangen worden bestudeerd. Het vak wordt in 4 weken gegeven, waarbij elke week is georganiseerd rond een thema. In de eerste week wordt een introducerend overzicht geboden van de ethische kwesties en van de techniekfilosofie, en wordt de student uitgedaagd om na te denken over de mogelijkheden en de visies op het sturen van technologische ontwikkelingen. In de tweede week staan sociale relaties en (online) identiteit centraal en wordt bestudeerd hoe onze samenleving door informatietechnologieën verandert, en wat de impact daarvan is op bijvoorbeeld vriendschapsrelaties. De derde week richt zich op privacy kwesties, biedt een overzicht van de theorievorming hierover, en duikt vervolgens in de huidige discussie omtrent Facebook. In week 4 worden de (verschuivende) machtsverhoudingen in een 'platformsamenleving' bestudeerd, en staat de relatie tussen data en macht centraal. De student verdiept zich dan in een kritisch vocabulaire om de betekenis en impact van dominante digitale platformen te kunnen analyseren.

Studiemateriaal

Literatuur

- Marcel Becker, Ethiek van de digitale media, Boom, Amsterdam, 2015
  
  Dit boek dient voorafgaand aan de cursus te zijn aangeschaft.

Overig

Aanvullende Engelstalige artikelen die beschikbaar zullen worden gemaakt via Blackboard

Leerdoelen

De student kan de belangrijkste maatschappelijke en ethische kwesties rondom digitale technologieën benoemen
De student kan een goed onderbouwde mening geven over de vraag of technologische ontwikkelingen zijn te sturen.
De student kan uitleggen dat het (willen) reguleren van technologische ontwikkelingen (door overheden) altijd gebeurt vanuit bepaalde waarden.
De student kan zelf enkele waarden benoemen, en onderbouwen waarom deze van belang zijn in de discussie over sturing/regulering
De student kan de veranderende sociale relaties in een netwerksamenleving beschrijven, en deze inzichten toepassen om de betekenis van online/Facebook-vrienden te interpreteren
De student kan de belangrijkste theoretische posities omtrent privacy kenschetsen, en deze toepassen om een onderbouwde positie in te nemen in de huidige discussie omtrent gegevensgebruik door Facebook
De student kan uitleggen dat de opkomst van digitale platformen gepaard gaat met (concentrering, verschuiving van) machtsverhoudingen
De student kan vanuit waarden als 'autonomie van de gebruiker' en een 'open publieke ruimte' een kritische analyse geven van dominante digitale platformen als Google

Onderwijsvormen

Hoorcollege
Werkcollege
Zelfstandig werken aan bijv. project/scriptie

Verdeling leeractiviteiten

Activiteit	Aantal uur
Hoorcollege	8
Laptopcollege
Presentatie
Werkcollege	16
Zelfstudie	136

Aanwezigheid

Aanwezigheidseisen opleiding (OER-B):

Voor practica en werkcolleges, met opdrachten, geldt een aanwezigheidsplicht, tenzij anders vermeld in de studiegids. Wanneer studenten niet voldoen aan deze aanwezigheidsplicht kan het onderdeel niet met een voldoende worden afgerond. De aanwezigheidsplicht met betrekking tot hoor-werkcolleges staat, indien van toepassing, vermeld in de studiegids.

Aanvullende eisen voor dit vak:

De 75% regel wordt gehanteerd, d.w.z. dat de student bij 75% van de werkcolleges aanwezig dient te zijn (max. 2 werkcollege kan worden gemist)

Toetsing

Onderdeel en weging	Details
Eindcijfer
40% Weekopdrachten
10% Groepspresentatie
50% Eindopdracht

Fraude en plagiaat

Dit vak hanteert de algemene 'Fraude- en plagiaatregeling' van de UvA. Hier wordt nauwkeurig op gecontroleerd. Bij verdenking van fraude of plagiaat wordt de examencommissie van de opleiding ingeschakeld. Zie de Fraude- en plagiaatregeling van de UvA: http://student.uva.nl

Weekplanning

Weeknummer	Onderwerpen	Studiestof
1	Inleiding en Techniekfilosofie	Becker/Jacobs, Voorwoord -Becker, Inleiding: Mens en techniek -Royakkers, L., Timmer, J., Kool, L. & van Est, R. (2018). Societal and ethical issues of digitization, Ethics and Information Technology, 1-16, DOI: 10.1007/s10676-018-9452-x
2	Sociale relaties en (online) identiteit	-Becker H. 1: Digitale vriendschap -Becker - Bijlage: Ethische theorieën -Dijck, J. van (2013). 'You have one identity’: performing the self on Facebook and LinkedIn. Media, Culture & Society, 35(2), 199–215 -Wellman, B. (2002). Little Boxes, Glocalization, and Networked Individualism. In Tanabe, M., Van den Besselaar, P. & Ishida, T. Digital Cities II: Computational and Sociological Approaches (pp. 11-25). Berlin: Springer-Verlag.
3	Privacy	-Becker H. 2: Privacy -Hull, G., Richter Lipford, H. & Latulipe, C. (2011). Contextual gaps: privacy issues on Facebook. Ethics and Information Technology, 13, 289–302 -Nissenbaum, H. (2011). A Contextual Approach to Privacy Online. Daedalus, Vol. 140, No. 4 (Protecting the Internet as a Public Commons), 32-48 aanbevolen: Marcel Becker. Privacy in the digital age: comparing and contrasting individual versus social approaches towards privacy. Ethics and Information Technology, 2019, Vol.21(4), pp.307-317
4	data en macht	-Becker H. 4 Internet als spreekstoel in de publieke ruimte. -Myers West, S. (2017). Data Capitalism: Redefining the Logics of Surveillance and Privacy. Business & Society, 1–22 -Graham, R. (2018). Google and advertising: digital capitalism in the context of Post-Fordism, the reification of language, and the rise of fake news. Palgrave Communications, 3:45. DOI: 10.1057/s41599-017-0021-4 \| www.nature.com/palcomms
5
6
7
8

Eigenaar	Bachelor Informatiekunde
Coördinator	dr. A.C. Nusselder
Onderdeel van	Bachelor Informatiekunde, jaar 2

Reflectie op de digitale cultuur