Natuurrampen en Toekomstige Bedreigingen

Natural Disasters and Future Threats

Studiewijzer 2018/2019

Globale inhoud

De gevolgen van natuurrampen en de discussie over toekomstige natuurlijke bedreigingen voor samenlevingen zijn voortdurend in het nieuws. Als gevolg van de exponentiële demografische groei en de toegenomen concurrentie op landgebruik, worden samenlevingen steeds gevoeliger voor de blootstelling aan natuurrampen en toekomstige natuurlijke bedreigingen. Voorbeelden hiervan zijn overstromingen, aardbevingen, aardverschuivingen, sneeuwlawines en tsunami’s.  Meer indirecte effecten op natuurlijke ecosystem kunnen worden veroorzaakt doordat bossen worden gekapt en exotische soorten de bestaande planten en bomen bedreigen. Daardoor kunnen de oorspronkelijke ecosysteemdiensten zoals het voorzien van een stabiele bodem of weerstand tegen bosbranden worden ondermijnt. Het is van fundamenteel belang om op een adequate manier om te gaan met toekomstige bedreigingen. Hierdoor kunnen natuurlijke risico’s beperkt worden.

Het doel van deze module is om inzicht te verschaffen in hoe natuurrampen kunnen ontstaan en hoe het risico op rampen wordt vergroot door de ingrepen van de mens in het landschap. In deze module wordt de kennis in aardwetenschappelijke en ecologische processen verdiept en wordt inzicht gegeven in de fysica van de processen die rampen veroorzaken. De vragen die aan de orde komen zijn: Wat is de omvang en frequentie van natuurrampen? Wat zijn de onderliggende (bio)fysische en mechanische processen? Hoe worden rampen veroorzaakt door menselijke veranderingen in het landschap?

De nadruk ligt op de rol van klimatologische extremen en de invloed van veranderend landgebruik. Parameters die van belang zijn voor natuurrampen worden gekwantificeerd en geanalyseerd in case studies. Hierbij ligt er een speciale focus op geomechanica, hydromechanica en rheologie (stromingsleer van vaste stoffen). Ook wordt er ingegaan op het meten van kwetsbaarheid van gebieden voor toekomstige natuurrampen. Uiteindelijk wordt er ingegaan op verschillende natuurlijke bedreigingen in toekomstscenario’s. Hierbij komt aan de orde hoe rampen kunnen worden voorspeld en hoe hun gevolgen kunnen worden verminderd.

Leerdoelen

Na het volgen van deze module:

• Ben je in staat om wetenschappelijke literatuur over (natuur)rampen te doorgronden
• Heb je inzicht verkregen in de ((geo- en bio-)fysische en (hydro-)mechanische aspecten van onderliggende processen die leiden tot natuurrampen en hoe deze relateren tot menselijk ingrijpen en natuurlijke klimaatsverandering
• Ben je in staat op basis van de analyse van schaderapportage, en het analyseren van zichtbare gevolgen van de schade veroorzaakt uit satelliet en kaartbeelden natuurrampen te identificeren en te classificeren, en de effecten ervan in kaart te brengen 
• Ben je in staat om op basis van verschillende impactscenario’s de reikwijdte en de intensiteit van natuurrampen voor de lokale bevolking of de samenleving in het algemeen in te schatten
• Ben je in staat om bovengenoemde verkregen inzichten toe te passen op praktijkvoorbeelden met behulp van kwantitatieve data analyse
• Kun je op basis van verschillende scenario's voor landgebruik en klimaatsverandering strategieen formuleren die leiden tot een vermindering van de gevolgen van deze rampen

Onderwijsvormen

• Ca. 10 hoorcolleges
• 5 werkcolleges van 2 uur en zelfstandig te maken opdrachten.
• Hoorcollege
• Laptopcollege
• Presentatie/symposium
• Zelfstudie
• Zelfstandig werken aan bijv. project/scriptie
• Begeleiding/feedbackmoment

De cursus begint met de behandeling van de concepten hazard, risk and disaster. Hierbij wordt nauw de terminologie en cassussen gevolgd uit het boek Environmental Hazards door Smith (2013). Daarnaast worden tijdens hoorcolleges de volgende hazards (natuurrampen) behandeld: tectonic hazards,  mass movement harzards, flood hazards, habitat fragmentation, invasive species hazards, en context hazards.

Het verkleinen van de risico’s van hazards, het voorkomen van rampen en het verminderen van schade en slachtoffers vereist een interdisciplinaire aanpak van specialisten met een beta en gamma achtergrond. Bij de aanvang van de cursus worden er groepen van drie specialisten samengesteld. De specialisten in deze groepen gaan gedurende de cursus samenwerken in wisselende rollen. Meestal bestaat de groep uit een aardwetenschapper, een ecoloog en een maatschappij wetenschapper of (N)GO vertegenwoordiger. Bij iedere opdracht neemt elk groepslid weer een ander rol aan. Tijdens het eindsymposium wordt assignment 3 (het maken van een poster) mondeling toegelicht. In vijf werkcolleges wordt de theorie toegepast in de praktijk. In de werkcolleges worden computeroefeningen afgewisseld door calculus opdrachten. Daarnaast zijn er twee verplichte huiswerkopdrachten:  een paper, en een posterpresentatie. Iedere week worden hoorcolleges afgewisseld met werkcolleges. Tijdens de werkcolleges worden verschillende opdrachten gegeven die groepsgewijs gemaakt dienen te worden.

De cursus bestaat uit de volgende elementen:   

• Ca. 10 hoorcolleges 
• 5 werkcolleges van 2 uur en zelfstandig te maken opdrachten. 
• 2 speciale groepsopdrachten 
• College reeks sluit af met een posterpresentatie 

Verdeling leeractiviteiten

Aanwezigheid

Aanwezigheidseisen opleiding (OER-B):

• In geval van een practicum is de student verplicht ten minste 90% van de practicumbijeenkomsten bij te wonen en zich op deze bijeenkomsten terdege voor te bereiden, tenzij anders aangegeven in de studiehandleiding of studiewijzer van het vak. Indien de student minder dan 90% heeft bijgewoond dient het practicum opnieuw te worden gevolgd.
• In geval van werkgroepbijeenkomsten is de student verplicht tenminste 90% van de werkgroepbijeenkomsten bij te wonen en zich op deze bijeenkomsten terdege voor te bereiden, tenzij anders aangegeven in de studiehandleiding of studiewijzer van het vak. Indien de student minder dan 90% heeft bijgewoond, kan het vak niet worden afgerond.
  

Toetsing

Toetsmatrijs (studentenversie)

Inzage toetsing

Om een inzagemoment aan te vragen, kun je contact opnemen met de coördinator.

Fraude en plagiaat

Dit vak hanteert de algemene 'Fraude- en plagiaatregeling' van de UvA. Hier wordt nauwkeurig op gecontroleerd. Bij verdenking van fraude of plagiaat wordt de examencommissie van de opleiding ingeschakeld. Zie de Fraude- en plagiaatregeling van de UvA: http://student.uva.nl

Weekplanning

Rooster

Het rooster van dit vak is in te zien op DataNose.

Aanvullende informatie

Deelname aan werkcolleges en practica is verplicht. Ongeoorloofde absentie leidt tot uitsluiting voor het tentamen.

Toekomstperspectief voor de Aarde, Virtual Globe

80-100

Vakevaluatie afgelopen jaar

Vanaf 2013-2014 hebben we ervoor gekozen om d.m.v. onderstaande tabel de studenten meer inzicht te geven in de kwaliteitszorg. Daarom nemen we een korte weergave van de studentenevaluatie op en de daaruit voortvloeiende acties ter verbetering van het vak.

Contactinformatie

Coördinator

• dr. Kenneth Rijsdijk