Toekomstperspectief voor de Samenleving

Future Perspective for Society

6 EC

Semester 1, periode 2

5132TOSA6Y

Eigenaar Bachelor Future Planet Studies
Coördinator dr. B. Netelenbos
Onderdeel van Bachelor Future Planet Studies, jaar 1

Studiewijzer 2018/2019

Globale inhoud

Als we weten dat klimaatverandering een feit is, als we weten dat ons huidige consumptiepatroon niet duurzaam is, als we weten dat een energietransitie van fossiele naar hernieuwbare brandstoffen noodzakelijk is, en als er bovendien technisch al heel veel mogelijk is, waarom lijkt de politiek dan weinig tot niets te doen? Hoe kunnen we er voor zorgen dat er wel politieke en bestuurlijke stappen in de goede richting worden genomen?

De kernboodschap van deze module is dat politieke processen complex zijn en vaak met goede redenen. We moeten daarom vooral niet in de valkuil trappen dat politiek of democratie irrationeel is, en wetenschap rationeel en superieur. Dat neemt niet weg dat politiek wel degelijk een obstakel kan vormen voor fundamentele veranderingen. De kunst is om die obstakels te overwinnen. Wie de wereld wil veranderen, doet er dus goed aan om de politiek te begrijpen.

Het politieke systeem zelf is niet alleen complex, de omgeving waarin het functioneert evenzeer. Er zijn veel krachten en tegenkrachten die op elkaar inwerken. Politieke besluitvorming en effectieve uitvoering is daarom niet het simpelweg ‘omhalen van een hendel’ in het centrum van de macht waarna de rest vanzelf gaat. Om politiek effectief te zijn is er daarom meer nodig dan alleen wetenschappelijke kennis over milieuproblematiek of zelfs maar de politieke wil om veranderingen door te voeren. Wie de maatschappij wilt transformeren via de politiek, zal moeten begrijpen hoe het politieke systeem werkt, hoe besluiten worden genomen, hoe daar invloed op uitgeoefend wordt, en welke machtsstructuren en processen daarbij een rol spelen.

Het vak Toekomstperspectief voor de Samenleving beoogt een eerste introductie te geven in de sociaalwetenschappelijke aspecten van mondiale milieuvraagstukken en de daarbij horende transitieproblematiek. Er wordt hierbij vooral ingegaan op de complexiteit van het politieke systeem en de uitdagingen die dat geeft voor het verwezenlijken van fundamentele maatschappelijke transformaties en toekomstperspectieven voor de samenleving.

Studiemateriaal

Literatuur

Syllabus

Leerdoelen

Algemene leerdoelen:

  • Studenten kunnen de relatie tussen politiek en recht duiden en fundamentele democratische en liberaal-grondwettelijke principes benoemen en identificeren.
  • Studenten kunnen de relatie tussen wetenschap en politiek, en de (normatieve) debatten die daar spelen, uitleggen en kunnen deze illustreren met voor FPS relevante voorbeelden.
  • Studenten kunnen de relatie tussen politiek en de civiele maatschappij uiteenzetten, en dan met name de competitie tussen verschillende belangengroepen om politieke invloed en macht.
  • Studenten kunnen de relatie tussen politiek en taalstrijd duiden, en dan met name de rol van frames en framing.
  • Studenten kunnen het beleidsproces en de contemporaine uitdagingen voor effectief en legitiem bestuur beschrijven en herkennen.

 

 Leerdoelen academische vaardigheden:

  • Studenten kunnen verschillende debatten in de sociale wetenschap herkennen, en kritisch beoordelen.
  • Studenten kunnen meerdere inzichten uit de stof met elkaar vergelijken, combineren en presenteren.
  • Studenten zijn in staat de samenhang en de verschillen de zien tussen verschillende (sociaalwetenschappelijke) tradities en stromingen.
  • Studenten zijn in staat een open en kritische houding aan te nemen met de bijbehorende capaciteit tot (zelf-)reflectie ten aanzien van gehanteerde standpunten.
  • Studenten zijn in staat de literatuur en de collegestof beargumenteerd af te wegen door middel van inhoudelijke discussies.
  • Studenten kunnen betooglijnen en argumentatie uit de literatuur en de collegestof analyseren en dit uiteindelijk ook toepassen in hun eigen argumentaties.

Onderwijsvormen

  • Hoorcollege
  • Werkcollege
  • Presentatie/symposium
  • Zelfstudie

De cursus Toekomstperspectief voor de Samenleving bestaat uit een reeks van 7 hoorcolleges, met parallel daaraan werkgroepsessies. In de werkgroepen is ruimte om dieper op de sociaalwetenschappelijke theorieën en vraagstukken in te gaan die in de hoorcolleges of literatuur aan bod komen door deze toe te passen op concrete en actuele vraagstukken.

In de werkgroepen worden daarnaast de volgende academische vaardigheden verder ontwikkeld, argumenteren, presenteren en discussiëren.

Ten slotte, zullen de studenten ook veel aan zelfstudie doen. Naast literatuurstudie, krijgt dit vorm in wekelijkse groepsopdrachten.

Verdeling leeractiviteiten

Activiteit

Uren

 

Hoorcollege

14

 

Presentatie

4

 

Leren tentamen

20

 

Tentamen

3

 

Werkcollege

14

 

Zelfstudie literatuur

85

 

Groepsopdrachten

28

 

Totaal

168

(6 EC x 28 uur)

Aanwezigheid

Aanwezigheidseisen opleiding (OER-B):

  • In geval van een practicum is de student verplicht ten minste 90% van de practicumbijeenkomsten bij te wonen en zich op deze bijeenkomsten terdege voor te bereiden, tenzij anders aangegeven in de studiehandleiding of studiewijzer van het vak. Indien de student minder dan 90% heeft bijgewoond dient het practicum opnieuw te worden gevolgd.
  • In geval van werkgroepbijeenkomsten is de student verplicht tenminste 90% van de werkgroepbijeenkomsten bij te wonen en zich op deze bijeenkomsten terdege voor te bereiden, tenzij anders aangegeven in de studiehandleiding of studiewijzer van het vak. Indien de student minder dan 90% heeft bijgewoond, kan het vak niet worden afgerond.

Aanvullende eisen voor dit vak:

Aanwezigheid bij de hoorcolleges wordt sterk aanbevolen en voor de werkgroepen geldt zelfs een strikte aanwezigheidsplicht: de student mag gedurende het hele vak maximaal één werkgroep missen. Onvoorbereid opdagen bij de werkgroep geldt als afwezigheid.

Toetsing

Onderdeel en weging Details

Eindcijfer

70%

Tentamen

30%

Werkgroepcijfer

Presentatie

Participatie

Tentamen

Het vak Toekomstperspectief voor de Samenleving wordt afgesloten met een tentamen over de gehele literatuur en de hoorcolleges: dit is een gesloten-boektentamen dat bestaat uit open kennis- en inzichtvragen.

Het tentamen telt 70% mee voor het eindcijfer van het vak. 30% van je eindcijfer wordt bepaald door de opdrachten die je maakt voor de werkgroep.  Het tentamen moet met een voldoende worden afgesloten (5,5 of hoger). Er is dus geen compensatie mogelijk met het werkgroepcijfer. Voor het werkgroepcijfer geldt geen minimumcijfer, en mag wel worden gecompenseerd met het tentamencijfer.

Kortom:

De student kan alleen slagen als het gewogen eindcijfer een 5,5 of hoger is, waarbij het tentamencijfer minimaal een 5,5 of hoger is.

 

Toetsvorm

Minimumcijfer

Compenseerbaar?

Herkansbaar?

Tentamencijfer

5.5

Nee

Ja

Werkgroepcijfer

-

Ja

Nee

Zelfstudieopdrachten

AVV

Nee

Nee

 

Als het eindcijfer voor de werkgroep een voldoende is, maar het tentamen en hertentamen zodanig onvoldoende dat het vak als geheel niet is gehaald, dan mag men dat eindcijfer voor de werkgroepopdracht(en) nog één jaar laten staan (zodat de werkgroepen in het jaar daarop niet nogmaals hoeven te worden bijgewoond). Na één jaar vervalt dit cijfer voor de werkgroepopdracht(en).

 

Werkgroepopdrachten

In de werkgroep wordt je op de volgende onderdelen getoetst:

  • Inspanningsverplichting* – je bereid je goed voor, bent aanwezig en participeert actief.
  • Zelfstudieopdrachten* – tijdens de module zal je in groepsverband elke week opdrachten moeten maken die per keer op Canvas gepubliceerd zullen worden. Per week wordt je geacht samen met je groep de literatuur toe te passen op een concreet vraagstuk, aan de hand van enkele leidende vragen en (doe-)opdrachten. Dit is een groepsinspanning. om voor de module te kunnen slagen moeten de zelfstudieopdrachten tijdig en met voldoende kwaliteit worden ingeleverd.
  • Presentatie – Tijdens de werkgroep zal telkens één groep hun inzichten presenteren. Het is hierbij de bedoeling dat alle studenten actief presenteren. Een presentatie behelst ongeveer 30 minuten, en moet meer zijn dan het herhalen van de verplichte leesstof. Ofwel, reflectie op de opdracht (wat hebben we geleerd? Hoe relateert dat tot literatuur en college?), verdieping (extra literatuur), en creatieve werkvormen waarbij het collectief wordt betrokken, worden gestimuleerd. Daarnaast dien je: 1) ruim op tijd een plan van aanpak met je docent te overleggen (kernboodschap & methode); 2) de presentatie op video op te nemen; en 3) een reflectie te schrijven op de het gehele proces en leerdoelen voor de volgende keer te formuleren. Hoe dit precies in zijn werk gaat zal je werkgroepdocent uitleggen.

Het werkgroepcijfer is het presentatiecijfer, maximaal +/- 1,0 punt gecorrigeerd voor de kwaliteit van de andere onderdelen (hierboven gemarkeerd met een *).

N.B. Als je om aantoonbare zwaarwegende redenen niet aan alle samenstellende onderdelen kunt voldoen, dien je je voorafgaand aan de toetsingsmomenten te melden bij de studieadviseurs via studieadviseur-iis@uva.nl. In geval van aantoonbare zwaarwegende omstandigheden wordt er dan in samenspraak met de docent gekeken of er een andere oplossing mogelijk is

Inzage toetsing

De manier van inzage wordt via de webpagina van het vak gecommuniceerd.

Binnen 20 dagen na bekendmaking van de tentamencijfers zal een mogelijkheid van inzage georganiseerd worden.

Fraude en plagiaat

Dit vak hanteert de algemene 'Fraude- en plagiaatregeling' van de UvA. Hier wordt nauwkeurig op gecontroleerd. Bij verdenking van fraude of plagiaat wordt de examencommissie van de opleiding ingeschakeld. Zie de Fraude- en plagiaatregeling van de UvA: http://student.uva.nl

Weekplanning

Week

Inhoud

Literatuur

1

Het politieke systeem: noodzakelijk en kwetsbaar

Garner, R. (2012) The nature of politics and political analysis.

Bierman, F. (2014) The Anthropocene: A governance perspective.

Hardin, G. (2009 [1968]) The tragedy of the commons.

Keohane, R. O. & David G. V. (2011) The regime complex for climate change

2

De beteugeling van politieke macht

 

Needler (1996) Chapter 7: Constitutions and Constitutional Principles.

Held (2006) Chapter 3. The development of liberal democracy: for and against the state (excerpt).

Dahl, R.A. (1998) Chapter 5: Why Democracy?

Madison, J. (1788), Article 10

3

De pluriforme maatschappij als tegenmacht

Gueterbock, R. (2004). Greenpeace campaign case study—StopEsso.

Knill, C. & Tosun, J. (2012). Chapter 5 – problem definition and agenda-setting.

Glasberg, D.S. & Shannon, D. (2011). Chapter6: From the bottom up – Social Movements and the State.

Scoones, I. (2008). Mobilizing against GM crops in India, south Africa and brazil.

4

De lokroep van de Moderniteit & het Maakbaarheidsideaal

Scott, J. C. (1995). State simplifications: Nature, space and people.

Torgerson, D. (1986) Between knowledge and politics: Three faces of policy analysis

5

Frames & Framing: Tussen feiten en waarden

Knip, K. (2006). Ontelbare doden; Tsjernobyl-sterfte kent enorme marges. Stone, D. (2012). Chapter 8. Numbers. Dewulf, A. (2013). Contrasting frames in policy debates on climate change adaptation.

Lahsen, M. (2010). The social status of climate change knowledge: an editorial essay.

Rein, M. & Schon, D. (1993) Reframing Policy Discourse.

6

Maatschappelijke complexiteit en bestuurlijke uitdagingen

Meijer, A., Lips, P., & Dijstelbloem, H. (2014). Wie is hier onredelijk!?: Een analyse van de maatschappelijke dynamiek rondom de HPV vaccinatiecampagne.

Bovens, M. A. P. (2005). De verspreiding van de democratie.

Korsten, A. (2016). Wicked problems in het kort

Hajer, M. A. (2009). Chapter 1: The Authority Problem of Governance.

Wynne, B. (1992). Uncertainty and environmental learning: reconceiving science and policy in the preventive paradigm.

7

Conclusie: transitie naar toekomstige samenleving

Hajer, M. (2011). De energieke samenleving. Op zoek naar een sturingsfilosofie voor een schone economie

Smith, A., Voß, J. P., & Grin, J. (2010). Innovation studies and sustainability transitions: The allure of the multi-level perspective and its challenges.

Lintsen, H. , Veraart, F. & Grin, J. (2018) De Kwetsbare Welvaart van Nederland. 1850-2050 Naar een circulaire economie..

Rooster

Het rooster van dit vak is in te zien op DataNose.

Aanvullende informatie

Deelname aan werkcolleges en practica is verplicht. Ongeoorloofde absentie leidt tot uitsluiting voor het tentamen.

Vakevaluatie afgelopen jaar

Vak evaluatie 2017-2018

Vak naam (#EC) TvdS

 

 

Rapportcijfer

7,7

Sterke punten

  • De studenten waarderen het kritisch denken en de discussies in de werkgroepen.

Suggesties ter verbetering

  • De studenten zouden graag meer duidelijkheid hebben over themadossier.

Belangrijkste opmerkingen Opleidingscommissie:

·         Niet van toepassing.

Reactie coördinator:

  • Het themadossier is komen te vervallen. In plaats daarvan leveren studenten voorafgaand aan de werkgroep zelfstudieopdrachten in waarvan de inhoud tijdens het presentatieonderdeel van de werkgroep behandeld wordt.

 

Contactinformatie

Coördinator

  • dr. B. Netelenbos

Docenten

  • Nicolien van Aalderen
  • Iwan Oostrom
  • Merel Talbi