Ontwikkeling

Development

6 EC

Semester 2, periode 4

5102ONTW6Y

Eigenaar Bachelor Psychobiologie
Coördinator T.E. den Uyl
Onderdeel van Bachelor Psychobiologie, jaar 2

Studiewijzer 2017/2018

Globale inhoud

Kennis over ontwikkelingsprocessen is belangrijk, omdat een klein foutje tijdens de ontwikkeling grote gevolgen kan hebben voor het latere leven. Maar niet alleen kennis over wat er mis kan gaan is belangrijk, ook kennis over normale ontwikkeling is onontbeerlijk om een goed begrip te krijgen van hoe een volwassene in elkaar zit.

Bij de colleges over embryonale ontwikkeling zal in worden gegaan op patroonvorming, gastrulatie, plooivorming, vroege organogenese, neurale ontogenie en de rol van genexpressie. Naast hoorcolleges is er een werkcollege op het AMC waarbij opdrachten gemaakt worden aan de hand van modellen van embryo’s.

Bij de colleges over de vroege ontwikkeling van de hersenen zullen de moleculaire principes van neurogenese, neurale diversiteit, neurale migratie en de formatie van neurale circuits worden besproken.

Bij de colleges over ontwikkelingsstoornissen zal worden ingegaan op het ontstaan van depressie, autisme en schizofrenie.

Bij de colleges over cognitieve en sociale ontwikkeling zullen stromingen binnen de ontwikkelingspsychologie, zoals het nativisme en het neuroconstructivisme, worden besproken. Daarnaast zal worden ingegaan op de interactie tussen genen en omgeving, de epigenetica en de invloed van evolutie op ontwikkelingsprocessen. In aansluiting op het hoorcollege over cognitieve ontwikkeling, zijn er werkcolleges over het afnemen van een cognitieve test bij een kind.

Studiemateriaal

Literatuur

  • Hoofdstuk 22 en 23 uit Purves et al. (2012). Neuroscience (5th ed.). ISBN 978-0-87893-695-3.

Syllabus

  • Reader bij de colleges Embryologie. Verkrijgbaar via Readers Online.

Practicummateriaal

  • Practicumhandleiding bij het practicum Embryologie. Verkrijgbaar via Readers Online.

Overig

  • Artikelen, gratis te downloaden via de digitale bibliotheek van de UvA.

Leerdoelen

Aan het eind van het vak kan de student:

  • de vroege ontwikkeling van de hersenen van zoogdieren, in het bijzonder die van de mens, samenvatten en uitleggen. 
  • de embryonale ontwikkeling van zoogdieren, in het bijzonder die van de mens, samenvatten en uitleggen. 
  • belangrijke kenmerken van ontwikkelingsstoornissen, zoals autisme en schizofrenie, samenvatten en uitleggen.
  • de principes van de epigenetica en de relatie met gedrag en ontwikkelingsstoornissen samenvatten en uitleggen.
  • theorieën en empirische studies over de interactie tussen genen en omgeving samenvatten en uitleggen.
  • theorieën en empirische studies over de relatie tussen evolutie en ontwikkeling samenvatten en uitleggen.
  • de cognitieve en sociale ontwikkeling van baby tot volwassene, samenvatten en uitleggen, en de relevante hersengebieden die hierbij een rol spelen benoemen. 
  • verschillende ontwikkelingspsychologische theorieën vergelijken en evalueren.
  • de ethische aspecten van het testen van kinderen samenvatten en uitleggen en hierop reflecteren.
  • een cognitieve test bij een kind (4-8 jaar) voorbereiden, afnemen en evalueren, en hierover een verslag schrijven.

Onderwijsvormen

  • Hoorcollege
  • Werkcollege
  • Zelfstudie
  • Zelfstandig werken aan bijv. project/scriptie
  • Hoorcolleges: In de hoorcolleges worden de belangrijkste aspecten van de leesstof besproken plus recente nieuwe ontwikkelingen in het vakgebied. De hoorcolleges zijn uitdrukkelijk geen vervanging van de leesstof, maar een aanvulling hierop.
  • Werkcolleges/practica: In de werkcolleges/practica ga je actief aan de slag gaat met studiestof van Embryologie en Ontwikkelingsbiologie. Ook zijn er werkcolleges waarin het hoe en wat van het afnemen van cognitieve test van een kind wordt besproken.
  • Uitvoering cognitieve test + verslag cognitieve ontwikkeling (het Piaget-practicum): Je leert hoe je een cognitieve test bij een kind dient af te nemen. De test is gebaseerd op de ontwikkelingstheorie van de bekende ontwikkelingspsycholoog Jean Piaget. Daarnaast leer je na te denken over de ethische aspecten van het testen van een kind en te reflecteren op je eigen handelen met betrekking tot de testafname. Je schrijft een wetenschappelijk verslag over de testafname.
  • Zelfstudie: De hoofdstukken uit het boek over vroege hersenontwikkeling, de reader over embryologie en de artikelen dienen allen goed bestudeerd te worden.

Verdeling leeractiviteiten

Activiteit

Aantal uur

Hoorcolleges

24

Voorbereiding practicum embryologie (e-learning)

20

Practicum Embryologie

3

Werkcollege

Ontwikkelingsbiologie

2

Werkcollege Piaget-practicum

4

Opdracht 1+2 Piaget-practicum:

Ethische aspecten testen kind

10

Voorbereiding en afname cognitieve test

8

Opdracht 3 Piaget-practicum:

Verslaglegging afname test

20

Tentamen

3

Zelfstudie

74

Totaal 6 EC x 28 uur

168

Aanwezigheid

Aanwezigheidseisen opleiding (OER-B):

  • Deelname aan alle practica, computerpractica, veldwerk en werkcolleges in het curriculum is verplicht en de student dient zich op deze bijeenkomsten terdege voor te bereiden.

Aanvullende eisen voor dit vak:

Aanwezigheid bij de hoorcolleges wordt sterk aanbevolen.

Voor het practicum embryologie (één dagdeel), de werkcolleges cognitieve ontwikkeling (2 x 2 uur)  en het werkcollege Ontwikkelingsbiologie (1 x 2 uur) geldt een strikte aanwezigheidsplicht! 

Toetsing

Onderdeel en weging Details Opmerkingen

Eindcijfer

30%

Deeltentamen 1

HerkansbaarHertentamen in juli

60%

Deeltentamen 2

HerkansbaarHertentamen in juli

10%

Opdrachten Piaget practicum

Moet ≥ 5.5 zijn, HerkansbaarHerkansing maximaal 6,0

Practicum Embryologie

Niet herkansbaar

Studiestof is te vinden in Weekplanning en op Blackboard.

Het 1e deeltentamen bestaat uit 10 MC vragen, 4 korte open vragen, en 1 essay vraag. De MC vragen en de open vragen bepalen ieder voor 50% het tentamencijfer.

Het 2e deeltentamen bestaat uit 20 MC vragen, 6 korte open vragen, en 3 essay vragen. De MC vragen en de open vragen bepalen ieder voor 50% het tentamencijfer.

Men kan het cijfer voor de deeltentamens compenseren. Indien het cijfer voor deeltentamen 1 + 2 (samen 90%) lager dan een 5,5 is dan moet het tentamen (in zijn geheel) herkanst worden.

Het hertentamen bestaat uit 30 MC vragen, 10 korte open vragen en 4 essay vragen. De MC vragen en de open vragen bepalen ieder voor 50% het tentamencijfer.

 

 

Inzage toetsing

De manier van inzage wordt via de digitale leeromgeving gecommuniceerd.

Opdrachten

1.Ontwikkelingstheorie van Piaget: Ethische aspecten van testen van een kind

  • Voordat je zelf een test gaat afnemen bij een kind dien je eerst een (voorbeeld) ethische aanvraag in te dienen. Dit onderdeel telt voor 20% mee voor het cijfer van het verslag. 

2.Ontwikkelingstheorie van Piaget: Wetenschappelijke verslag over de testafname

  • Voor de testafname dien je zelf een kind van 4-8 jaar te werven in je familie-, vrienden- of kennissenkring. Gezien het rooster is het de meest logische planning als je het kind test tussen 8-12 maart 2018. Iedere student test zelf één kind en schrijft een individueel verslag. Studenten krijgen een cijfer en feedback op het verslag. 

Fraude en plagiaat

Dit vak hanteert de algemene 'Fraude- en plagiaatregeling' van de UvA. Hier wordt nauwkeurig op gecontroleerd. Bij verdenking van fraude of plagiaat wordt de examencommissie van de opleiding ingeschakeld. Zie de Fraude- en plagiaatregeling van de UvA: www.uva.nl/plagiaat

Weekplanning

Week 6

Wat

Tijdstip

Duur

Behandelde stof

Maandag

5 februari

Zelfstudie

 

 

E-learning embryologie / reader bestuderen

Dinsdag

6 februari

Werkcollege

13 -15 uur

2 uur

Introductie cursus en uitleg van het Piaget-practicum (den Uyl)

Woensdag      

7 februari

Zelfstudie

 

 

E-learning embryologie / reader bestuderen

Donderdag

8 februari

Hoorcollege

13 -15 uur

2 uur

Embryologie: Morfologie (Kleipool)

Vrijdag

9 februari

Hoorcollege

13 -15 uur

2 uur

Embryologie: Morfologie + neurale buis defecten (Kleipool)

 

Week 7

Wat

Tijdstip

Duur

Behandelde stof

Maandag

12 februari

Zelfstudie

 

 

E-learning embryologie / reader bestuderen

Dinsdag

13 februari

Hoorcollege

 

Hoorcollege

13 -15 uur

 

15-17 uur

2 uur

 

2 uur 

Embryologie: Morfologie (Kleipool)

 

Embryologie: Basale ontwikkelingsconcepten (Christoffels)

Woensdag

14 februari

Practicum Groep E+F 14-17 uur 3 uur

Practicumhandleiding Embryologie

Donderdag

15 februari

Practicum Groep C+D  14-17 uur 3 uur

Practicumhandleiding Embryologie

Vrijdag

16 februari

Hoorcollege

Opdracht 1

13-15 uur

 

 

 2 uur

 

 

Embryologie: Siamese tweelingen + Holoprosencephalie (Oostra)

Zie Blackboard

Week 8

Wat

Tijdstip

Duur

Behandelde stof

Maandag

19 februari

zelfstudie

     

Dinsdag

20 februari

Practicum Groep A+B

14-17

3 uur

Practicumhandleiding Embryologie

Woensdag

21 februari

zelfstudie

     

Werkcollege voorbereiden: Hoofdstuk 22&23 Purves + artikelen bestuderen en de video clips bekijken

Donderdag

22 februari

zelfstudie

 

 

 

Vrijdag

23 februari

Deeltentamen 1 Embryologie

11-12:30

1,5 uur

IWO 4.04B (Geel)

Week 9

Wat

Tijdstip

Duur

Behandelde stof

Maandag

27 februari

t/m

Vrijdag

maart 

VRIJ     Werkcollege voorbereiden: Hoofdstuk 22&23 Purves + artikelen bestuderen en de video clips bekijken

Week 10

Wat

Tijdstip

Duur

Behandelde stof

Maandag

5 maart

Werkcollege groep B

 

Werkcollege groep D

 

Werkcollege groep E

 

Werkcollege groep F

9-11 uur

 

11-13 uur

 

13-15 uur

 

 

15-17 uur

 

2 uur

 

 

Ontwikkelingsbiologie (Smidt)

Hoofdstuk 22 Purves: Early brain development

Hoofdstuk 23 Purves: Construction of neural circuits

Artikel 1: Noorlander et al (2008). Modulation of serotonin transporter function during fetal development causes dilated heart cardiomyopathy and lifelong behavioral abnormalities. Plos One, 3, e2782.

Artikel 2: Krishnan, V., & Nestler, E. J. (2008). The molecular neurobiology of depression. Nature, 455, 894-902.

Dinsdag

6 maart

Werkcollege groep A

 

Werkcollege groep C

9-11 uur

 

11-13 uur

 

2 uur

 

 

 

Ontwikkelingsbiologie (Smidt)

Hoofdstuk 22 Purves: Early brain development

Hoofdstuk 23 Purves: Construction of neural circuits

Artikel 1: Noorlander et al (2008). Modulation of serotonin transporter function during fetal development causes dilated heart cardiomyopathy and lifelong behavioral abnormalities. Plos One, 3, e2782.

Artikel 2: Krishnan, V., & Nestler, E. J. (2008). The molecular neurobiology of depression. Nature, 455, 894-902.

Woensdag

7 maart

zelfstudie

     

Voorbereiding testafname kind

Deadline opdracht 1:

Woensdag 7 maart 17:00u

Donderdag

8 maart

zelfstudie  

 

 

Testafname kind

(bijvoorbeeld, aan te raden ergens tussen 8 en 14 maart)

Vrijdag

9 maart

zelfstudie

 

 

 

 

 

Verslaglegging testafname

Week 11

Wat

Tijdstip

Duur

Behandelde stof

Maandag

12 maart

Hoorcollege 17-19 uur 2 uur

Ontwikkelingspsychologie (Den Uyl):

Artikel 1: Belsky et al (2009). Vulnerability genes or plasticity genes? Molecular Psychiatry, 14, 746-754.

Artikel 2: Masterpasqua, F. (2009). Psychology and epigenetics. Review of General Psychology, 13, 194-201.

Dinsdag

13 maart

Hoorcollege

15-17 uur

2 uur

Ontwikkelingsbiologie (Hoekman):

Artikel 1: Alberts et al. (Molecular Biology of the Cell) hoofdstuk 7, p. 471-475 (5th ed) of p. 409-413 (6th ed)

Artikel 2: Bird, A. (2007). Perceptions of epigenetics. Nature, 447, 396-398.

Artikel 3: LaSalle, J. M. (2012). A genomic point-of-view on environmental factors influencing the human brain methylome. Epigenetics, 6(7), 862-869.

Woensdag

14 maart

zelfstudie 17-19 uur 2 uur

Ontwikkelingspsychologie (Den Uyl): 

Artikel 1: Spelke, E.S. & Kinzler, K.D. (2007). Core knowledge. Developmental Science, 10, 89-96.

Artikel 2: Karmiloff-Smith, A. (2015). An alternative to domain-general or domain-specific frameworks for theorizing about human evolution and ontogenesis. AIMS neuroscience, 2(2), 91.

Donderdag

15 maart

Hoorcollege

 13-15 uur

 2 uur

Ontwikkelingspsychologie (Den Uyl):

Artikel 1: Camras, L. A., & Halberstadt, A. G. (2017). Emotional development through the lens of affective social competence. Current opinion in psychology, 17, 113-117.

Artikel 2: Nederhof, E., & Schmidt, M. V. (2012). Mismatch or cumulative stress: Toward an integrated hypothesis of programming effects. Physiology & Behavior, 106, 691-700.

Vrijdag

16 maart

zelfstudie

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Verslaglegging testafname

Week 12

Wat

Tijdstip

Duur

Behandelde stof

Maandag

19 maart

Hoorcollege

 

 

 

 

Hoorcollege

 13-15 uur

 

 

 

 

15-17 uur

 2 uur

 

 

 

 

2 uur

Ontwikkelingspsychologie (Den Uyl):

Artikel 1: Lai, Lomardo & Baron-Cohen (2014). Autism. Lancet, 383, 896-910.

Artikel 2: Howes & Murray (2014). Schizophrenia: an integrated sociodevelopmental-cognitive model. Lancet, 383, 1677-1687.

Ontwikkelingsbiologie (Hoekman):

Artikel 1: State, M. W., & Sestan, N. (2012). The emerging biology of autism spectrum disorders. Science, 337.

Artikel 2: Calderon de Anda et al (2012). Autism spectrum disorder susceptibility gene TAOK2 affects basal dendrite formation in the neocortex. Nature Neuroscience, 15(7), 1022-1034.

Dinsdag

20 maart

Opdracht 2

   

Verslaglegging testafname

Deadline opdracht 2: Dinsdag 20 maart om 17:00 uur

Woensdag

21 maart

 zelfstudie

 

 

 

Donderdag

22 maart

Hoorcollege

 

 

 

 

Werkcollege

13-15 uur

 

 

 

 

15-17 uur

2 uur

 

Ontwikkelingspsychologie (Den Uyl):

Artikel 1: van Duijvenvoorde, A. C., Peters, S., Braams, B. R., & Crone, E. A. (2016). What motivates adolescents? Neural responses to rewards and their influence on adolescents’ risk taking, learning, and cognitive control. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 70, 135-147..

Artikel 2: Ellis, B. J., Del Giudice, M., Dishion, T. J., Figueredo, A. J., Gray, P., Griskevicius, V., ... & Wilson, D. S. (2012). The evolutionary basis of risky adolescent behavior: implications for science, policy, and practice. Developmental psychology, 48(3), 598.

 

Afronding van de cursus en het Piaget-practicum (Den Uyl)

Vrijdag

23 maart

Zelfstudie      

Week 13

Wat

Tijdstip

Duur

Behandelde stof

Maandag

26 maart

Zelfstudie

 

 

 

Dinsdag

27 maart

Zelfstudie

 

 

 

Woensdag

28 maart

Deeltentamen 2

Ontwikkelingspsychologie &

ontwikkelingsbiologie

 13-15 uur

 2 uur

World Fashion Center Westhal

Donderdag

29 maart

VRIJ      

Vrijdag

30 maart

VRIJ

 

 

 

 

Rooster

Het rooster van dit vak is in te zien op DataNose.

Honoursinformatie

Nvt

Eindtermen

Deze cursus draagt bij aan de volgende eindtermen van de opleiding Psychobiologie:

1) Kennis en Inzicht

De bachelor:

  • 1a) kan de basisprincipes uit de vakgebieden ‘genetica en evolutie’, ‘celbiologie’, ‘biochemie’, ‘fysiologie’, ‘embryologie’, ‘anatomie’ en ‘evolutie en gedrag’ uitleggen.
  • 1b) kan de ontwikkeling en werking van het brein op alle niveaus – van molecuul tot de menselijke geest – binnen Psychobiologie, voornamelijk de deelgebieden ‘perceptie tot bewustzijn’, ‘leren en geheugen’, ‘emotie’, ‘motivatie’, ‘neuroanatomie’ en ‘neurofysiologie’ uitleggen.
  • 1c) kan de pathofysiologie en bijbehorende diagnostische methoden en mogelijke therapieën uitleggen.
  • 1f) kan de basisprincipes uit de beroepsethiek en wetenschapsfilosofie uitleggen.
  • 1j) kan onderbouwen hoe de pathofysiologie bijdraagt aan het begrip van de ontwikkeling en werking van het brein op alle niveaus.

2) Toepassen Kennis en Inzicht

De bachelor

  • 2c) kan de empirische cyclus zelfstandig doorlopen bij het uitvoeren van een onderzoek.
  • 2d) kan op een wetenschappelijke manier lopende experimenten documenteren.
  • 2f) kan onderzoek doen met proefpersonen en relevante proefdieren.

3) Oordeelsvorming

De bachelor:

  • 3c) kan onderzoeksresultaten binnen de Psychobiologie en/of binnen een discipline- overstijgende context interpreteren.
  • 3d) kan de ethische aspecten van beroepsmatige omgang met levende organismen en weefsel overwegen.

4) Communicatie

De bachelor:

  • 4a) kan kennis, bevindingen en standpunten in wetenschappelijk Nederlands en Engels schriftelijk rapporteren en mondeling presenteren.

5) Leervaardigheden

De bachelor:

  • 5a) kan een zelfstandige en wetenschappelijke werkwijze en houding ontwikkelen.
  • 5b) kan zich zelfstandig kennis eigen maken.
  • 5c) kan nieuwe kennis integreren met aanwezige kennis en tot inzichten komen.
  • 5i) kan reflecteren op eigen gedrag en dit gedrag desgewenst verbeteren.

Aanvullende informatie

Bij de werkcolleges embryologie, moleculaire neurobiologie en cognitieve ontwikkeling geldt een aanwezigheidsplicht.

Het werkcollege embryologie vindt plaats op het AMC.

Voor het afnemen van de cognitieve test bij een kind, dient zelf een kind tussen 4 en 8 jaar geworven te worden, bijvoorbeeld binnen de familie of vriendenkring.  

Zie Blackboard voor nadere informatie.

Contactinformatie

Coördinator

  • T.E. den Uyl

Docenten

  • V.M. Christoffels
  • dr. M.F.M. Hoekman
  • R.P. Kleipool
  • prof. dr. R.J. Oostra
  • prof. dr. M.P. Smidt