Beroepsethiek en Wetenschapsfilosofie BMW/GNK

Professional Ethics and Philosophy of Science BMW/GNK

3 EC

Semester 1, periode 3

5052BEWE3Y

Eigenaar Bachelor Biomedische wetenschappen
Coördinator Henriëtte Bout
Onderdeel van

Studiewijzer 2015/2016

Globale inhoud

Heb je wel eens getwijfeld over of je die dierproef nu wel of niet moest doen? Weet je ook niet meer of je die veldproeven nu toelaatbaar vindt of niet? Ook wel eens gemerkt dat het soms onmogelijk lijkt om mensen uit te leggen wat het belang is van het gebruik van ‘rest-embryo’s’ voor wetenschappelijk onderzoek? En wanneer is de uitkomst van je wetenschappelijke werk nu ‘waar’?

Is het maar hoe je er zelf tegenaan kijkt of bestaan er objectieve antwoorden op dit soort vragen?

Het zijn allemaal vragen waar je misschien al eens voor hebt gestaan en die een appèl doen aan je morele en filosofische houding als bioloog. De beroepsvereniging van Nederlandse biologen (het NIBI) heeft zelfs een beroepscode opgesteld die biologen in dergelijke moreel lastige situaties tot advies zou kunnen zijn.

In deze cursus zul je in vogelvlucht kennis nemen van belangrijke morele principes voor de beroepspraktijk van biologen. Daarnaast zul je een aantal veel voorkomende morele problemen en discussies omtrent het werken als bioloog nader bekijken en ga je leren een dilemma systematisch te analyseren, een moreel beraad te voeren en een morele argumentatie op te zetten.

Het hogere doel van deze cursus is dat je in de toekomst niet meer overrompeld zult worden door de morele en filosofische aspecten van je werk en dat je handvatten mee hebt gekregen om deze problemen en vragen aan te pakken.

Studiemateriaal

Literatuur

  • Syllabus behorende bij dit vak (te koop bij het Education Service Center)

  • Ethiek in praktijk, L.L.E. Bolt, M.F. Verweij, J.J.M. van Delden, 7e geheel herziene druk/5e druk/6e druk, Koninklijke Van Gorcum BV, Assen. ISBN 90 232 3835 4

Leerdoelen

Kennisdoelen:

  1. Je kunt morele problemen in de beroepspraktijk herkennen.
  2. Je kunt onderstaande zaken beschrijven:
  1. verschillende stromingen binnen de ethiek en de kritieken daarop
  2. verschillende grondhoudingen ten aanzien van wie of wat er een intrinsieke waarde hebben
  3. verschillende grondhoudingen ten aanzien van de intrinsieke waarde van menselijke embryo’s en van ecosystemen
  4. definitie van de intrinsieke waarde van dieren, mensen, planten en natuur
  5. de empirische cyclus, waaronder de begrippen: hypothese, voorspelling, inductie en deductie
  6. het begrip ‘falsificatie in de wetenschap’
  7. de begrippen ‘holisme’, ‘reductionisme’ en ‘emergentie’
  8. de normen van wetenschap volgens Merton
  9. verschillende visies op verantwoordelijkheid
  10. de functies van beroepscodes
  1. Je kunt 5 verschillende visies op ‘waarheid’ en ‘wetenschappelijke ontwikkeling’ herkennen.
  2. Je kunt holistische en reductionistische verklaringen in de levenswetenschappen herkennen.
  3. Je kunt verschillende typen drogredenen in een argumentatie herkennen en benoemen.

 

Inzichtdoelen:

  1. Je kunt verschillende normatief ethische theorieën in een gegeven casus toepassen.
  2. Je kunt reductionistische en holistische verklaringen in een gegeven casus toepassen.
  3. Je kunt moreel problematische en moreel verwerpelijke handelingen op basis van argumenten onderscheiden.
  4. Je kunt ‘de empirische cyclus’ en het begrip ‘falsificatie in de wetenschap’ problematiseren.
  5. Je kunt de vraag ‘wat is leven?’ problematiseren.

 

Vaardigheidsdoelen:

  1. Je kunt een moreel standpunt dat het jouwe niet is verdedigen.
  2. Je kunt een eigen oordeel formuleren op basis van argumenten, relevante feiten en een visie op de eigen morele grondhouding over:
  1. een gegeven casus
  2. een zelf gekozen casus

 

Toepassingsdoel: (~Dublin descriptor ‘Oordeelsvorming’ bachelors)

      1. Je kunt relevante gegevens verzamelen en interpreteren op het vakgebied met het doel een moreel oordeel te vormen dat           gebaseerd is op het afwegen van relevante sociaalmaatschappelijke, wetenschappelijke en ethische aspecten.

 

Onderwijsvormen

  • Hoorcollege
  • Werkcollege

In deze cursus zal gebruik gemaakt worden van verschillende onderwijsvormen die je kennis en vaardigheden bijbrengen. Zo wordt er gebruik gemaakt van hoorcolleges door de docent, worden er zo mogelijk gastcolleges gegeven door uitgenodigde gastsprekers, worden er in werkcolleges rollenspellen en debatten gedaan, vindt er een simulatie plaats en zullen er presentaties worden gegeven door medestudenten. Daarnaast zal een dilemmatraining onderdeel uitmaken van de cursus. De cursus is daardoor eerder vergelijkbaar met een practicum dan met een hoorcollege.

Verdeling leeractiviteiten

Activiteit

Aantal uur

Hoorcollege

16

Tentamen

3

Vragenuur

2

Presentaties

4

Werkcollege

100

Zelfstudie

43

Totaal 6EC * 28

168

Aanwezigheid

Aanwezigheidseisen opleiding (OER-B):

  • Deelname aan alle practica, computerpractica en werkcolleges in het curriculum is verplicht.

Aanvullende eisen voor dit vak:

Aanvullende eisen voor dit vak:

Aanwezigheid bij de hoorcolleges wordt sterk aanbevolen.

Voor de werkcolleges geldt een strikte aanwezigheidsplicht. Je mag gedurende het hele vak geen werkcolleges missen, tenzij je daarvoor een goede reden hebt. Deze reden bespreek je vice a vice met de werkgroepdocent.

Voor ieder gemist werkcollege dien je een vervangende schriftelijke opdracht te maken.

Ben je vaker dan 2x afwezig bij de werkcolleges gedurende de gehele cursus (dus ook tijdens het maken van de groepsopdracht!) dan wordt er geen eindcijfer geregistreerd.

Toetsing

Onderdeel en weging Details

Eindcijfer

40%

Tentamen

Moet ≥ 5 zijn, Herkansbaar

60%

Groepsrapportage

Moet ≥ 5 zijn, Herkansbaar

De beoordeling van de groepsopdracht wordt schriftelijk aan de studenten toegezonden door de werkgroepdocent. Een onvoldoende beoordeelde groepsopdracht kan opnieuw worden gedaan in de week na afronding van de cursus. Een onvoldoende beoordeeld schriftelijk tentamen kan opnieuw worden gedaan in de zomer.

Inzage toetsing

Om een inzagemoment aan te vragen, kun je contact opnemen met je begeleider.

Het schriftelijke tentamen kunnen studenten inzien en bespreken met de werkgroepdocent. Daartoe dienen studenten zelf een afspraak te maken met hun werkgroepdocent.

Alle voorlopige deelcijfers zullen geanonimiseerd worden bekend gemaakt via Blackboard. Deze cijfers zijn definitief als het Education Service Center de cijfers heeft geadministreerd.

Opdrachten

Werkcollege opdrachten

  • In de werkcolleges zul je verschillende opdrachten uitvoeren. Soms bestaan die uit het lezen van een tekst en het beantwoorden van enkele vragen daarbij, dan weer uit het bekijken van een film, het voeren van een debat, het analyseren van een vraagstuk of het gezamenlijk opstellen van een moreel oordeel over een praktijksituatie.

Dilemma groepsopdracht

  • Na het individuele schriftelijke tentamen, zul je anderhalve week werken aan een groepsopdracht. In groepen van maximaal 5 studenten wordt gewerkt aan het analyseren van een moreel dilemma uit de beroepspraktijk. Het onderwerp mag je groep zelf bedenken. Aan het eind zal een verslag worden ingeleverd waarin duidelijk uiteen wordt gezet wat het morele oordeel is en hoe men dit heeft onderbouwd. Dit oordeel wordt ook gepresenteerd binnen de eigen werkgroep.

    Uitgebreide informatie over de groepsopdracht en de eisen die daaraan worden gesteld is opgenomen in de syllabus, de deadline is te vinden op Blackboard. De opdracht wordt intensief begeleid door je werkgroepdocent. Bij hem/haar lever je ook de opdracht digitaal in, contactgegevens zijn beschikbaar op Blackboard.

Onderstaande opdrachten komen aan bod in deze cursus:

  •    Naam opdracht 1 : beschrijving 2
  •    Naam opdracht 2 : beschrijving 1
  •    ....

Fraude en plagiaat

Dit vak hanteert de algemene 'Fraude- en plagiaatregeling' van de UvA. Hier wordt nauwkeurig op gecontroleerd. Bij verdenking van fraude of plagiaat wordt de examencommissie van de opleiding ingeschakeld. Zie de Fraude- en plagiaatregeling van de UvA: www.uva.nl/plagiaat

Weekplanning

Weeknummer Onderwerpen Studiestof
1
2
3
4

Rooster

Het rooster van dit vak is in te zien op DataNose.

Aanvullende informatie

Dit vak heeft een Blackboardsite. Hier vind je de noodzakelijke aanvullende informatie, zoals de groepsindeling van de werkcolleges, de opdrachten. Bekijk de Blackboardsite dus met grote regelmaat!

Contactinformatie

Coördinator

  • Henriëtte Bout