Filosofie en Ethiek voor KI

Philosophy and Ethics for AI

Studiewijzer 2025/2026

Globale inhoud

This course provides a philosophical and ethical framework for understanding Artificial Intelligence beyond its technical methods. It starts from the idea that as AI systems become more powerful and widely deployed, we need conceptual tools to reflect on their goals, applications, and assumptions, which are questions that are both practically urgent and deeply philosophical.

Across the course, students examine four connected themes. Epistemology and philosophy of science address how AI systems can be said to "learn" or "know", what counts as evidence for model claims, and what makes AI outputs explainable or scientifically justified. Philosophy of mind explores how to interpret intelligence, understanding, representation, and agency in machines, and how these notions relate to human cognition. A substantial part is devoted to Ethics & AI, focusing on when AI-driven decisions can be ethically sound, including issues like responsibility, legitimacy, and evaluating impacts in real-world contexts. Finally, aesthetics extends the discussion to creativity and value in AI-generated artifacts.

Within the field of AI, the course complements the technical training by strengthening students’ ability to critically assess foundational assumptions, reason about societal consequences, and communicate clear, well-argued analyses.

Studiemateriaal

Literatuur

• C. Glymour:'Thinking Things through. An Introduction to Philosophical Issues and Achievements'. A Bradford Book, MIT Press.

• Een selectie van artikelen

Overig

• Andere materialen worden beschikbaar gesteld op Canvas.

Leerdoelen

• De student is in staat om de relatie tussen enerzijds kennisleer en wetenschapsfilosofie en anderzijds kunstmatige intelligentie uit te leggen
• De student is in staat om de relatie tussen filosofie van de geest (philosophy of mind) en kunstmatige intelligentie uit te leggen
• De student is in staat om de relatie tussen ethiek en kunstmatige intelligentie uit te leggen
• De student is in staat om de ethische consequenties van moderne AI te schetsen
• De student is in staat om een argumentatief betoog te analyseren
• De student is in staat om een betoog op te evalueren
• De student is in staat om een betoog op te stellen

Onderwijsvormen

• Hoorcollege
• Werkcollege
• Zelfstudie
• Begeleiding/feedbackmoment

2x2 uur hoorcollege per week en 1 maal per week 2 uur werkcollege.  In het hoorcollege wordt nieuwe stof behandeld, en het werkcollege wordt gebruikt voor verdieping van die stof middels discussie/oefening, en aandacht aan schrijven

Verdeling leeractiviteiten

Aanwezigheid

Aanwezigheidseisen opleiding (OER-B Artikel B-4.10):

• Voor sommige studieonderdelen geldt een aanwezigheidsplicht. Indien er een aanwezigheidsplicht geldt, dan staat dit aangegeven in de studiegids. De onderbouwing voor, en invulling van, deze aanwezigheidsplicht kan per vak verschillen, en is opgenomen in de studiewijzer. Wanneer studenten niet voldoen aan deze aanwezigheidsplicht kan het onderdeel niet met een voldoende worden afgerond.
  

Aanvullende eisen voor dit vak:

Aanwezigheid bij de hoorcolleges is niet verplicht. Aanwezigheid bij de werkcolleges is verplicht.

De werkcolleges zijn een essentieel onderdeel van de cursus, omdat je daar de academische vaardigheden oefent die nodig zijn om de laatste drie leerdoelen te behalen. In de werkcolleges werk je actief met argumenten, krijg je directe feedback en leer je van elkaars aanpak. Dit is moeilijk te vervangen door zelfstudie, omdat de kern juist ligt in oefenen, bespreken en bijsturen.

• De student is in staat om een argumentatief betoog te analyseren
  In de werkcolleges ontleden we stap voor stap teksten en voorbeelden. Je identificeert premissen en conclusies, benoemt aannames en bespreekt de structuur van het betoog.
• De student is in staat om een betoog op te evalueren
  In de werkcolleges toetsen we argumenten op geldigheid, plausibiliteit en relevantie. Je oefent met het geven en ontvangen van onderbouwde kritiek aan de hand van expliciete beoordelingscriteria.
• De student is in staat om een betoog op te stellen
  In de werkcolleges maak je gerichte schrijf- en herformuleringsoefeningen, werk je aan opbouw en stijl, en verbeter je een concept op basis van feedback van docent en medestudenten.

De student mag bij 1 van de 6 werkcolleges afwezig zijn.

Als een student een geldige reden heeft om afwezig te zijn (bijvoorbeeld een medisch noodgeval), dan moet de student hierover contact opnemen met de studieadviseur.

Als een student meer dan 3 werkcolleges mist, ook als daar een geldige reden voor is, dan moet de student voor elk gemist werkcollege een mondeling tentamen doen. Als de student slaagt, is er niets aan de hand. Als de student zakt, krijgt de student nog een kans om het mondeling tentamen of de mondelinge tentamens opnieuw te doen. Als de student daarna opnieuw zakt, dan zakt de student voor het vak.

Toetsing

Huiswerk 1 en Huiswerk 2 worden beoordeeld op een driepuntsschaal: 0, 0,5 of 1. Om dit onderdeel te halen, moeten studenten minimaal 0,5 scoren. Te late inleveringen worden geaccepteerd tot maximaal één dag na de deadline, met een aftrek van 0,5 punt.

De deeltoets en het tentamen de cursusinhoud en zijn gesloten boek. Ze worden digitaal afgenomen via ANS.

Om de cursus te halen, moeten studenten een eindgemiddelde van minimaal 5,5 behalen. Studenten hoeven niet op elk afzonderlijk onderdeel een 5,5 te scoren.

Het eindessay beoordeelt het kritisch denkvermogen van studenten. Te late inleveringen worden geaccepteerd tot maximaal drie dagen na de deadline, met een aftrek van 0,5 punt per dag.

Studenten kunnen het eindessay en het tentamenonderdeel (deeltoets + eindtentamen) in zijn geheel herkansen.

Inzage toetsing

De manier van inzage wordt via de digitale leeromgeving gecommuniceerd.

Opdrachten

Huiswerk 1 en 2 bestaan uit korte filosofische vragen en moeten individueel worden gemaakt. Feedback wordt gegeven via Canvas.

De deeltoets en het eindtentamen worden beoordeeld via ANS.

Het eindessay wordt beoordeeld via Canvas.

Voor zowel de tentamens als het essay worden cijfers toegekend met behulp van een rubric, vaak aangevuld met opmerkingen van de beoordelaar.

Fraude en plagiaat

Dit vak hanteert de algemene 'Fraude- en plagiaatregeling' van de UvA. Hier wordt nauwkeurig op gecontroleerd. Bij verdenking van fraude of plagiaat wordt de examencommissie van de opleiding ingeschakeld. Zie de Fraude- en plagiaatregeling van de UvA: http://student.uva.nl

Weekplanning

Contactinformatie

Coördinator

• Robert van Rooij

Docenten

• Marco Degano
• Frank Wildenburg
• Charlotte de Beijer
• Storm Hartkamp 
• Sam van Moorst