Toekomstperspectief voor de Aarde

Future Perspective for the Earth

6 EC

Semester 1, periode 1, 2

5132TOAA6Y

Eigenaar Bachelor Future Planet Studies
Coördinator dr. Hans Breeuwer
Onderdeel van Bachelor Future Planet Studies, jaar 1Minor Fysische Geografie, jaar 1
Links Zichtbare leerlijnen

Studiewijzer 2025/2026

Globale inhoud

Door ongekende bevolkingsgroei, uitputting van grondstoffen, vervuiling en versnelde klimaatsverandering staan we op een keerpunt in ons bestaan op aarde. Een grote uitdaging waar we ons voor gesteld zien is, hoe we onze leefomgeving, de planeet aarde, zodanig kunnen inrichten dat dit een plek blijft waar wij mensen ook in de toekomst een goed bestaan kunnen leiden. Hoe kunnen wij de processen van het leven op zodanige wijze benutten dat wij er weliswaar profijt van trekken, zonder daarmee een fundamentele verstoring van ons leefmilieu teweeg te brengen of onherstelbare schade aan te richten aan natuur/ecosystemen? Om antwoorden te vinden op deze vragen, zullen we kijken hoe we op dit keerpunt beland zijn en onderzoeken in hoeverre we veranderingen al dan niet onomkeerbaar zijn.

We gaan in op de meest belangrijke onderwerpen binnen de ecologie, de aardwetenschappen en een klein deel scheikunde, om nader zicht te krijgen in de relatie tussen de mens en de aarde. Daarbij is er aandacht voor het systeemdenken dat in de drie vakgebieden van deze cursus (ecologie, scheikunde en aardwetenschappen) een belangrijke rol speelt. De cursus is opgebouwd uit vier thema's die in verband staan met elkaar (1) de aardkorst: grondstoffen voor het level (2) het leven: oorsprong en energetische processen (3) gevolgen van klimaatsverandering, en (4) bedreigingen voor soorten. Aan de orde komen onder meer:

De aardkorst: Hoe is de aarde ontstaan, en welke endogene processen (aardbevingen, vulkaanuitbarstingen) beïnvloeden onze leefomgeving? Met welke veranderingen in aardse processen zal de mens de komende eeuw worden geconfronteerd? Welke rol spelen de koolstofcyclus en de watercyclus in het aardse systeem? Introductie in de lange en korte CO2-cyclus, globale watercyclus en verbanden met klimaatverandering, chemie, geologie, bodem en ecologie. Waterbeschikbaarheid en landschapsfuncties: water is geen onuitputtelijke hulpbron en bevolkingsgroei en landbouw vergroten de druk op het beschikbare water, op de beschikbare bodem en de biodiversiteit: hoe gaan we daar mee om?

Het leven: Oorsprong van leven, evolutie en biodiversiteit. Wat is natuurlijke selectie? Wat is leven? Energetische processen in levende systemen: koolstofassimilatie, metabool netwerk, energie efficiëntie en trofische systemen.

Gevolgen van klimaatsverandering: Effecten van klimaatsverandering en landgebruik. Waar treden de grootste effecten op? Wat zijn de gevolgen voor bodemdegradatie en mariene ecosystemen. Wat zijn de effecten van veranderingen op chemische evenwichten in het systeem Aarde. Wat is de relatie tussen abiotische factoren, zoals de bodem, topografie, geologie en klimaat en biomen (klimaatgordels) en hoe worden deze beinvloed door klimaatsverandering?

Bedreigingen voor soorten: Hoe overleven soorten in een gefragmenteerd landschap? Hoe belangrijk is biodiversiteit? Hoe meet je het? Wat zijn de effecten van uitputting van natuurlijke bronnen van eilandsystemen?

Studiemateriaal

Literatuur

  • Christopherson, R.W. & Birkeland, G. 2015. Geosystems: An Introduction to Physical Geography, Global Edition, 9th edition, Pearson. ISBN 139781292057750.
    NB: Herkansers die nog Elemental Geosystems, Christopherson R.W. & Birkeland G., 7th edition or 8th edition hebben, kunnen die ook gebruiken.

    Verkrijgbaar via studystore

    ======

     

    Hillis D. et al. 2020. Life: The Science of Biology. 12th (International) Edition. Macmillan Learning ISBN 9781319504847.

    Verkrijgbaar via studystore

    =====

     

    Zumdahl, Zumdahl and De Coste. 2024 Chemistry, 11th Edition. Deze custom edition van het boek in combinatie met toegang tot het e-book en de online leeromgeving kun je voor ca. €39 euro kopen via de volgende link en daar te kiezen voor deBUNDLE:https://www.cengage.com/coursepages/Amsterdam_Toekomstperspectief_van_de_Aarde_25

     

    Let op: de initiële prijs is €51,50, maar als je de code “891BTU251” invult, krijg je 25% korting. Dit staat ook op de website zelf aangegeven.

    =====

     

    Digitale handleiding en losse artikelen staan op Canvas. Er wordt van je verwacht dat je zelf de benodigde artikelen opzoekt en uitprint.

Software

  • FNWI software ondersteuning voor studenten

     

    Software downloaden: je kunt de software kan downloaden via www.datanose.nl/byod.

     

    Hulp bij installeren van software en andere Bring Your Own Device vragen

     

    Iedere dinsdag en donderdag van 12:00-13:00 is er een ‘laptopspreekuur’ in B1.27A (de ruimte direct links van de onderwijsbalie) waar studenten terecht kunnen met alle problemen met hun laptop. Buiten het spreekuur kan men per e-mail terecht bij Team Laptopondersteuning.

     

    De eerste drie weken van het academisch jaar is er tussen 10 en 16 uur een laptophelpdesk voor studenten in B1.19A, in de buurt van de balies op de eerste verdieping.

     

    Laptop lenen: FNWI-studenten kunnen bij de balie van de bibliotheek een laptop met MS Office en Adobe Acrobat huren voor € 5,- per dag. Huren en retourneren kan op werkdagen tussen 9 en 20 uur. De lener heeft gebruikersrechten op de laptop en kan dus eigen software installeren. Bij de laptop worden een laptoptas, adapter, USB-muis, slot en HDMI-kabel geleverd. Na inlevering worden eigen documenten en software verwijderd.

Leerdoelen

  • De studenten kan basale geologische, chemische en biologische processen en onderlinge verbanden beschrijven.
  • De studenten kan uitleggen hoe processen van positieve en negatieve terugkoppeling, en buffering werken in het systeem aarde.
  • De student kan belangrijke factoren en processen uitleggen die biodiversiteit bedreigen en ecosystemen verstoren.
  • De student kan belangrijke chemische cycli en evenwichten van het systeem Aarde beschrijven en uitleggen hoe deze door de mens verstoord worden.
  • De student kan veranderingen door de mens op het systeem aarde uitleggen.
  • De student kan een aantal gevolgen van klimaatverandering en landgebruik op terrestrische en aquatische ecosystemen aanduiden.

Onderwijsvormen

  • Hoorcollege
  • Werkcollege
  • Laptopcollege
  • Zelfstudie
  • Zelfstandig werken aan bijv. project/scriptie
  • Presentatie/symposium
  • Veldwerk/excursie

Voor elke hoorcollege/werkcollege wordt je gevraagd om literatuur te bestuderen die tijdens het college wordt besproken. Kijk op Canvas voor het onderwijsschema en literatuur. Probeer vragen over concepten, figuren, theorieën en modellen die je niet begrijpt of niet duidelijk zijn uitgelegd in de literatuur voor te bereiden. Hou een vragenlijstje bij en stel deze tijdens het college op het moment dat het onderwerp aan bod komt.

Het is sterk aanbevolen om deel te nemen aan alle geplande onderwijsactiviteiten. Door dit te doen, draag je actief bij aan de levendige leergemeenschap die we bij Future Planet Studies koesteren. Jouw bijdrage en aanwezigheid bepalen in grote mate de kwaliteit van de onderwijsactiviteiten en je kansen om het vak succesvol af te ronden. De aangewezen verplichte activiteiten spelen een cruciale rol bij het behalen van de cursusdoelstellingen en zijn essentieel voor je algehele voortgang. Door je in te schrijven voor deze cursus ga je akkoord met de regels omtrent aanwezigheid en stem je ermee in actief deel te nemen aan de verplichte activiteiten.

Daarnaast staan de werkcolleges (werkgroepbijeenkomsten) grotendeels in het teken van discussies, debatten en teamwerk. De leerstof is niet (slechts) de literatuur, maar juist het verwoorden en toepassen van de ideeën, theorieën en concepten in de literatuur. Daarom wordt de kwaliteit van de werkcolleges voor een groot deel bepaald door de aanwezigheid, voorbereiding en actieve participatie van iedere student.

Tijdens werkcolleges wordt begrip van studiestof en toepassen van studiestof op vraagstukken op formatieve wijze geoefend ter voorbereiding op het tentamen.

Verdeling leeractiviteiten

Activiteit

Uren

 

Deeltoets

6

 

Hoorcollege

24

 

Laptopcollege

6

 

Werkcollege

24

 

Veldwerk biodiversiteit

16

 

Zelfstudie

92

 

Totaal

168

(6 EC x 28 uur)

Aanwezigheid

  • Voor sommige studieonderdelen geldt een aanwezigheidsplicht. Indien er een aanwezigheidsplicht geldt, dan staat dit aangegeven in de studiegids die te raadplegen is via de UvA-website. De onderbouwing voor, en invulling van, deze aanwezigheidsplicht kan per vak verschillen, en is indien van toepassing opgenomen in deze studiewijzer.
  • Aanvullende eisen voor dit vak:

    For this course, an attendance requirement applies to the work groups (werkcolleges). During the work groups, the following learning objectives are addressed: 1-6. The guidance and exercises during the work groups ensure that the learning objectives can be achieved. These are tested in the exam  and assignments.

    Je mag gedurende dit hele vak maximaal 2 werkcolleges (work group) missen; bij afwezigheid bij meer werkcolleges kan het vak niet worden afgerond.

    Afwezigheid vooraf per mail melden bij je werkgroepdocent. 

    Toetsing

    Onderdeel en weging Details

    Eindcijfer

    0%

    Tentamen Scheikunde

    Moet ≥ 6 zijn

    0.35 (35%)

    Deeltentamen 1

    0.35 (35%)

    Deeltentamen 2

    0.2 (20%)

    Biodiversiteitsopdracht - verslag

    Moet ≥ 5 zijn

    0.1 (10%)

    Deelcijfer werkcollegeopdrachten

    NAP bij geen cijfer

    Zie Canvas en de studiehandleiding (staat ook op canvas) voor verdere info omtrent toetsen, tentamens en de werkopdrachten.

    Onderdeel

    Deadline

    Inhoud

    Weging

    Min. Cijfer

    Tentamen scheikunde*

    12 Sep 2025

    Zie Canvas

    AVV/NAV

    6.0

    Deeltentamen 1**

    24 Oct 2025

    Thema’s 1 & 2:

    HC/WG 1 t/m 6
    & studiemateriaal

    35%

    n.v.t.

    Deeltentamen 2**

    17 Dec 2025

    Thema’s 3 & 4:

    HC/WG 7 t/m 12 & studiemateriaal

    35%

    n.v.t.

    Werkcollege opdrachten***

    Zie rooster

    Zie Canvas

    10%

    verplicht

    Biodiversiteitsopdracht - verslag****

    Week 50

    Zie Canvas

    20%

    5.0

    * De aanwezigheid van voldoende scheikundige kennis (zie ‘opbouw’) wordt getest d.m.v. een  verplichte toets. Het cijfer voor deze toets wordt niet meegenomen bij het vaststellen van het eindcijfer van het vak. De toets moet echter wél voldoende (min. cijfer 6.0) worden gemaakt. Zolang dit niet het geval is, wordt geen eindcijfer voor het vak gegeven. Er is één scheikunde herkansingsmogelijkheid tijdens het vak.

    ** De cijfers van deeltentamens 1 en 2 wegen even zwaar mee voor het deelcijfer 'theorie'. Een hertentamen is alleen mogelijk over de hele stof. De deeltentamens zijn dan niet herkansbaar, het deelcijfer 'theorie' is wel herkansbaar.

    *** Er zijn in totaal 10 werkcollege opdrachten. Elk opdracht wordt beoordeeld als pass (1 punt) of fail (0 punten). Indien een opdracht na de deadline wordt ingeleverd wordt deze beoordeeld als fail. Alle werkcollege opdrachten moeten worden ingeleverd. Is dit niet het geval dan voldoe je niet aan de voorwaarde (zie hieronder) voor het behalen van het eindcijfer.

    ****Wordt de biodiversiteitsopdracht niet of te laat ingeleverd of met een een cijfer < 5.0 beoordeeld dan kan deze opdracht worden herkanst voor maximaal een 6.0.

    Voorwaarden voor het verkrijgen van een eindcijfer zijn: 1. voldaan hebben aan de aanwezigheidsplicht bij werkcollege en 2. het inleveren van alle werkcollege opdrachten.

    De cursus is behaald wanneer het eindresultaat minstens een 6.0 is (een 5.50 wordt afgerond op een 6.0).

    N.B. Als je om aantoonbare zwaarwegende redenen niet aan alle samenstellende onderdelen kunt voldoen, dien je je voorafgaand aan het toetsingsmoment (tentamen, inleveren opdracht, inleveren paper etc.) te melden bij de studieadviseurs via studieadviseur-iis@uva.nl. In geval van aantoonbare zwaarwegende omstandigheden wordt er dan in samenspraak met de docent gekeken of er een andere oplossing mogelijk is.

     

    Toetsmatrijs (studentenversie)

    Leerdoel Deeltentamen I Deeltentamen II werkcollegeopdrachten Biodiversiteitsopdracht
    #1 x x x  
    #2 x x x  
    #3 x x x x
    #4 x x x  
    #5       x
    #6   x    

    Studenten die het vak al eerder hebben gevolgd

    Studenten die de scheikunde toets niet hebben gehaald, maar wel aan alle andere opdrachten van Toekomstperspectief voor de Aarde hebben voldaan, hoeven enkel  het tentamen scheikunde opnieuw te doen. De student dient zich wel vóór 11 september 2025  per e-mail aan te melden voor het tentamen scheikunde bij de vakcoördinator Hans Breeuwer (j.a.j.breeuwer@uva.nl).  Als de student het tentamen scheikunde behaald (minimum cijfer  6.0), worden het cijfer van het afgelopen collegejaar gehonoreerd. 

    Studenten die in het studiejaar 2024-2025 voor de biodiversiteitsopdracht een 5.0 of hoger hebben gekregen: het deelcijfer blijft staan. 

    Studenten die in het studiejaar in het studiejaar 2024-2025 hebben voldaan aan de werkcollege verplichting: het deelcijfer blijft staan.

    Studenten die de theorie willen herkansen: eerdere deelcijfers van deeltentamen 1 en 2 komen te vervallen.

    Neem in alle andere gevallen of als je vragen hebt voor aanvang van het vak contact op met de coördinator Hans Breeuwer (j.a.j.breeuwer@uva.n

    Inzage toetsing

    De manier van inzage wordt via de webpagina van het vak gecommuniceerd.

    Je hebt tot uiterlijk 20 werkdagen na bekendmaking van de cijfers recht op inzage van alle soorten toetsen (tentamens, papers, opdrachten). Inzagemomenten worden tijdens de cursus bekend gemaakt.

    Voor het inzien van werkgroepopdrachten kan een afspraak gemaakt worden met je werkgroep docent.

    Opdrachten

    Zie de Canvassite

    Fraude en plagiaat

    Dit vak hanteert de algemene 'Fraude- en plagiaatregeling' van de UvA. Hier wordt nauwkeurig op gecontroleerd. Bij verdenking van fraude of plagiaat wordt de examencommissie van de opleiding ingeschakeld. Zie de Fraude- en plagiaatregeling van de UvA: http://student.uva.nl

    Aanvullende informatie

    De aanwezigheid van voldoende scheikundige kennis wordt getoetst d.m.v. een voor alle studenten verplichte toets. Het cijfer voor deze toets wordt niet meegenomen bij het vaststellen van het eindcijfer van het vak. De toets moet echter voldoende gemaakt worden. Zolang dit niet het geval is, wordt geen eindcijfer voor het vak gegeven. De herkansingsmogelijkheid is geroosterd binnen het vak.

    Studenten hebben basiskennis in biologie en scheikunde nodig om deze cursus te volgen (vergelijkbaar met de kennis aan het eind van 4 VWO), als deze basiskennis ontbreekt moeten studenten zich deze stof zelf eigen maken.

    Deze cursus heeft een Canvassite. Hier vind je de noodzakelijke aanvullende informatie, zoals de groepsindeling van de werkcolleges, de opdrachten. Bekijk de Canvassite dus met grote regelmaat!

    We vinden het belangrijk dat je je op de UvA en bij Future Planet Studies veilig voelt. Krijg je onverhoopt te maken met ongewenst gedrag of voel je je onveilig, dan kun je terecht bij verschillende personen. Je melding wordt altijd vertrouwelijk behandeld. Kijk op deze website voor meer informatie over waar en bij wie je terecht kunt.

    It is important that everyone feels safe at the UvA and Future Planet Studies. We are committed to provide social safety and we offer various forms of support for people experiencing inappropriate or unsafe situations. Consult the UvA website or Future Planet Studies Canvas page for more information and contact info.

    Feedback studenten afgelopen jaar

    Vanaf 2013-2014 hebben we ervoor gekozen om d.m.v. onderstaande tabel de studenten meer inzicht te geven in de kwaliteitszorg. Daarom nemen we een korte weergave van de studentenevaluatie op en de daaruit voortvloeiende acties ter verbetering van het vak.

    Vaknaam (6EC)

    N=30 out of 57 (53%)

     

    Sterke punten

    * veel geleerd; interessant; variatie; werkgroepen werkt goed; leuke werkgroepopdrachten; interessante hoorcolleges; enthousiaste docenten met verstand van zaken.

     

    Suggesties ter verbetering

    • meer diepgang
    • meer scheikunde oefening

    Reactie vakcoördinator op UvA Q evaluatie:

    Fijn om te lezen dat het vak TvdA is, net als vorig jaar, door studenten goed wordt ontvangen. Studenten gaven aan dat het een leerzaam vak was met interessante werkgroepen en blij waren met de enthousiaste docenten. Studenten vonden de deeltentamens goed aansluiten bij de behandelde stof en het was duidelijk wat er werd verwacht.

    Elk jaar vragen studenten meer diepgang over onderwerpen die door de docenten worden aangeroerd. Welk onderwerp is voor elke student weer anders, ook omdat jullie een verschillende achtergrond (VWO-profiel) hebben. Dit vak is een introductievak, een inleiding op onderwerpen en vraagstukken waar wij ons mee bezig houden, een soort showcase. Het is dus goed terug te zien in de evaluatie dat we op deze manier jullie interesse wekken. Tijdens het vervolg van jullie opleiding worden deze onderwerpen verder uitgediept in verplichte vakken en heb je in de vrije keuzeruimte nog meer ruimte om je te verdiepen in je interesses.

    Wat betreft scheikunde: studenten kunnen inmiddels ook gebruik van een digitale leeromgeving bij het scheikunde studieboek. In deze omgeving staan vraagstukken en feedback en kunnen studenten zichzelf toetsen of ze de theorie beheersen.

     

    Contactinformatie

    Coördinator

    • dr. Hans Breeuwer

    Docenten

    • Philipp Grammel MSc - docent en coördinator werkcollege
    • Annabel Isarin - docent werkcollege
    • dr. Richard Ott
    • dr. Carlos Brangari
    • prof. dr. Jef Huisman
    • dr. Boris Jansen
    • dr. Elisabeth Krueger
    • dr. Elly Morriën
    • dr. Gerard Oostermeijer
    • dr. Kenneth Rijsdijk
    • prof. dr. Judy Shamoun-Baranes