Inleiding Milieueconomie

Introduction to Environmental Economics

Eigenaar	Bachelor Future Planet Studies
Coördinator	Paul Raekstad
Onderdeel van	Bachelor Future Planet Studies, jaar 1
Links	Zichtbare leerlijnen

Studiewijzer 2025/2026

Globale inhoud

Inleiding Milieueconomie voegt een economisch perspectief toe aan de missie van Future Planet Studies: het verkrijgen van een beter begrip van de wisselwerking tussen mens en milieu. Economie wordt vaak omschreven als de wetenschap die bestudeert hoe verschillende actoren schaarse middelen gebruiken om hun doelen na te streven. Dit omvat de manier waarop mensen hun tijd of geld gebruiken om behoeften te bevredigen, en hoe bedrijven hun kapitaal gebruiken om winst te maximaliseren, maar ook hoe de context hiervan door overheden, activisten en andere actoren wordt vormgegeven. Meer specifiek, richt milieueconomie zich op de interacties tussen de economie en het milieu – zoals de economische wortels van milieuvervuiling – en hoe deze aan te pakken.

In deze cursus starten we met nadenken over het kapitalisme als economisch systeem, waarna we verschillende theorieën bespreken over wanneer en hoe dit systeem milieuvervuiling veroorzaakt. We bespreken onder andere groei, externaliteiten, collectieve goederen, meelift-gedrag en de tragedie van de meent. Daarna kijken we meer specifiek naar de klimaateconomie en hoe de natuur kan en zou moeten worden gewaardeerd. We eindigen met een aantal voorgestelde alternatieven voor kapitalisme en de politiek van klimaatactivisme.

Studiemateriaal

Het verplichte lesmateriaal bestaat uit de collegeslides (die beschikbaar worden gesteld op Canvas), artikelen en hoofdstukken (die te vinden en te downloaden zijn via de UvA-bibliotheek of Canvas).

Leerdoelen

• belangrijke concepten in de milieueconomie te beschrijven en uit te leggen, zoals externaliteiten, internalisering, collectieve goederen, meelift-gedrag, Pareto-efficiëntie en de tragedie van de meent
• verschillende beleidsinstrumenten voor de aanpak van milieuproblemen te beschrijven en uit te leggen
• verschillende maatstaven van welvaart te beschrijven en uit te leggen, zoals BBP en andere indicatoren
• ten minste twee verschillende benaderingen van de waardering van de natuurlijke omgeving te beschrijven en uit te leggen
• Twee alternatieve voorgestelde economische systemen te beschrijven en toe te lichten.
• Centrale concepten met betrekking tot de politiek van klimaatactie te beschrijven, met inbegrip van burgerlijke ongehoorzaamheid en directe actie

Onderwijsvormen

Hoorcollege, Werkcollege

Verdeling leeractiviteiten

Aanwezigheid

Voor sommige studieonderdelen geldt een aanwezigheidsplicht. Indien er een aanwezigheidsplicht geldt, dan staat dit aangegeven in de studiegids die te raadplegen is via de UvA-website. De onderbouwing voor, en invulling van, deze aanwezigheidsplicht kan per vak verschillen, en is indien van toepassing opgenomen in deze studiewijzer.

Aanvullende eisen voor dit vak:

De student is verplicht minimaal 6 van de 7 werkcolleges bij te wonen en zich op deze bijeenkomsten terdege voor te bereiden. Aanwezigheid bij de hoorcolleges wordt sterk aangeraden.

 

De werkcolleges staan grotendeels in het teken van klassikale discussies. De leerstof is niet (slechts) de literatuur, maar juist het verwoorden en toepassen van de ideeën, theorieën en concepten uit de literatuur. Specifiek geldt dit voor leerdoelen 4, 5 en 6. Daarom wordt de kwaliteit van de werkcolleges voor een groot deel bepaald door de aanwezigheid, voorbereiding en actieve participatie van iedere student.

 

In geval de student minder dan 6 werkgroepbijeenkomsten heeft bijgewoond wordt een NA (i.e. niet aanwezig) geregistreerd als eindcijfer en is herkansing niet mogelijk.

 

In bijzondere gevallen kan de examencommissie, op verzoek van de student, van deze verplichting vrijstelling verlenen in geval het onderzoek naar en de beoordeling van de beoogde vaardigheden naar haar oordeel ook kan plaatsvinden bij een geringer deelnamepercentage, al dan niet onder oplegging van aanvullende eisen.

Toetsing

Onderdeel en weging	Details
Eindcijfer
7 (70%) Tentamen digitaal
3 (30%) Presentation

Deze cursus bevat twee beoordeelde onderdelen:

 

- Presentaties (presentaties in kleine groepen, in een van de werkgroepen, details worden bepaald in de werkgroepen).

Presentaties bestaan uit een presentatie van maximaal 10 minuten over een centraal onderwerp voor de betreffende week, gevolgd door een taak of activiteit van 10 minuten naar keuze van de presentatoren. Elke presentatie moet gebaseerd zijn op minstens één van de toegewezen lezingen voor de betreffende week. Elke presentatie moet een duidelijke stelling of conclusie hebben die wordt beargumenteerd, en de presentatie moet helder gestructureerd zijn. Elke presentatie moet een mogelijk bezwaar tegen het argument aan de orde stellen en daarop reageren.

 

• Eindtentamen (A mixture of Multiple Choice Questions and Short Questions, with answering typically a paragraph or two long, during the lecture timeslot in week 8)

Het eindexamen vindt ter plekke plaats tijdens de collegetijd van week 8. Het bestaat uit 15 meerkeuzevragen met elk 4 opties, waarvan er één juist is. Het selecteren van een juiste optie levert punten op. Het selecteren van een foute optie levert geen punten op (en geen negatieve punten). Er zijn ook 3 korte vragen, die elk in ongeveer 250 woorden beantwoord kunnen worden. Correctheid, duidelijkheid en nauwkeurigheid van de antwoorden is het belangrijkst.

 

Het eindcijfer is het gewogen gemiddelde van de presentatie (30%) en het eindexamen (70%). Om te slagen voor de cursus moet het eindexamen (70%) een 5.5 of hoger zijn. 

 

Toetsmatrijs

Toetsvorm	Moment	Weging (%)	Min. cijfer (Ja/Nee)	Herkansbaar? (Ja/Nee)
Presentaties (in Werkgroep)	Variërend	30%	Nee	Nee
Eindtentamen (Meerkeuze en open vragen)	Week 8	70%	Ja, 5.5	Ja

Toetsmatrijs (studentenversie)

Studenten die het vak al eerder hebben gevolgd

 

Deelresultaten uit het studiejaar 2024-2025 blijven geldig, en studenten die in een voorgaande editie hebben voldaan aan de aanwezigheidsplicht van werkcolleges, krijgen hier dispensatie voor. Omdat de stof die in week 6 en 7 wordt behandeld nieuw is, is aanwezigheid bij de werkcolleges in deze weken verplicht. Studenten dienen te bepalen welk van onderstaande situaties op hen van toepassing is. 

Inzage toetsing

Resultaten zullen binnen tien werkdagen worden gepubliceerd. Er wordt een inzagemoment georganiseerd voor het eindtentamen.

Opdrachten

[]

Deze cursus bevat twee beoordeelde onderdelen:

 

- Presentaties (presentaties in kleine groepen, in een van de werkgroepen, details worden bepaald in de werkgroepen).

Presentaties bestaan uit een presentatie van maximaal 10 minuten over een centraal onderwerp voor de betreffende week, gevolgd door een taak of activiteit van 10 minuten naar keuze van de presentatoren. Elke presentatie moet gebaseerd zijn op minstens één van de toegewezen lezingen voor de betreffende week. Elke presentatie moet een duidelijke stelling of conclusie hebben die wordt beargumenteerd, en de presentatie moet helder gestructureerd zijn. Elke presentatie moet een mogelijk bezwaar tegen het argument aan de orde stellen en daarop reageren.

 

- Eindtentamen (A mixture of Multiple Choice Questions and Short Questions, with answering typically a paragraph or two long, during the lecture timeslot in week 8)

Het eindexamen vindt ter plekke plaats tijdens de collegetijd van week 8. Het bestaat uit meerkeuzevragen met elk 4 opties, waarvan er één juist is. Het selecteren van een juiste optie levert punten op. Het selecteren van een foute optie levert geen punten op (en geen negatieve punten). Er zijn ook enkele korte vragen, die elk in ongeveer 250 woorden beantwoord kunnen worden. Correctheid, duidelijkheid en nauwkeurigheid van de antwoorden is het belangrijkst.

 

Fraude en plagiaat

Dit vak hanteert de algemene 'Fraude- en plagiaatregeling' van de UvA. Hier wordt nauwkeurig op gecontroleerd. Bij verdenking van fraude of plagiaat wordt de examencommissie van de opleiding ingeschakeld. Zie de Fraude- en plagiaatregeling van de UvA: http://student.uva.nl

Weekplanning

Aanvullende informatie

Het is belangrijk dat iedereen zich veilig voelt aan de UvA en bij Future Planet Studies. Wij zetten ons in voor sociale veiligheid en bieden verschillende vormen van ondersteuning voor mensen die ongepaste of onveilige situaties ervaren. Raadpleeg de website van de UvA of de Canvaspagina van Future Planet Studies voor meer informatie en contactgegevens.

Feedback studenten afgelopen jaar

Vanaf 2013-2014 hebben we ervoor gekozen om d.m.v. onderstaande tabel de studenten meer inzicht te geven in de kwaliteitszorg. Daarom nemen we een korte weergave van de feedback van de studenten op en de daaruit voortvloeiende acties ter verbetering van het vak.

Vaknaam (#EC)	N
Sterke punten	Suggesties ter verbetering
Reactie docent:

Contactinformatie

Coördinator

• Paul Raekstad

Docenten

• P. Raekstad

Docenten

• J.D.J. van Dijk
• J. Willems