Reflectie op de Digitale Samenleving

Reflection on the Digital Society

Studiewijzer 2025/2026

Globale inhoud

In dit vak bestuderen en reflecteren we op maatschappelijke en ethische kwesties in de huidige digitale samenleving. Een belangrijk startpunt voor de reflectie is het stellen van vragen. Voorbeelden van vragen die in het vak aan bod kunnen komen  zijn: hoe moeten we omgaan met algoritmes die niet transparant zijn? hoe moet een zelfrijdende auto ethische beslissingen nemen? kan je bevriend zijn met een robot? hoe kunnen en moeten we omgaan met desinformatie en deep fakes? is er nog plaats voor privacy in onze samenleving? wat kunnen we leren van de geschiedenis van informatiewetenschappen? Om dit soort vragen te kunnen beantwoorden gebruiken we kennis en inzichten uit verschillende disciplines -waaronder filosofie, ethiek en sociologie- en passen die toe op vraagstukken rond digitale technologieën.

Studiemateriaal

Literatuur

• Marcel Becker, Ethiek van de digitale media, Boom, Amsterdam, 2015

Overig

• Aanvullende artikelen die beschikbaar zullen worden gemaakt via Canvas

Leerdoelen

• Je kunt relevante maatschappelijke en ethische aspecten benoemen rondom digitale technologieën.
• Je kunt informatica en de informatiesamenleving in historisch perspectief plaatsen.
• Je kunt uitleggen wat de belangrijkste ethische perspectieven zijn en kunt deze toepassen.
• Je kunt uitleggen wat de belangrijkste theoretische posities omtrent privacy zijn en kunt deze toepassen.
• Je kunt een onderbouwde mening geven rond een bepaald maatschappelijke kwestie in de huidige digitale samenleving

Onderwijsvormen

• Hoorcollege
• Werkcollege
• Zelfstudie
• Presentatie/symposium
• Zelfstandig werken aan bijv. project/scriptie

Verdeling leeractiviteiten

Aanwezigheid

Aanvullende eisen voor dit vak:

Omdat dialoog en gezamenlijke discussie cruciale ingredienten zijn in dit vak, geldt voor een 8-tal werkcolleges een aanwezigheidsplicht. Het gaat om het 1e werkcollege iedere week (7 weken) en het 2e werkcollege in week 2. De aanwezigheidsplicht kan gekoppeld worden aan de diverse leerdoelen in het vak en met name leerdoel 5.

Als je niet voldoet aan de aanwezigheidsplicht, kan je het vak niet afronden. Uitzonderlijke omstandigheden kunnen besproken worden met de vakcoordinator. Verdere toelichting rond de aanwezigheidsplicht kan je vinden op de Canvas-pagina van het vak.

Toetsing

Gedetailleerde informatie over de diverse opdrachten en het tentamen staat op Canvas.

Opdrachten

Zie Canvas

Fraude en plagiaat

Over het algemeen geldt dat elke uitwerking die je inlevert ter verkrijging van een beoordeling voor een vak je eigen werk moet zijn, tenzij samenwerken expliciet door de docent is toegestaan. Het inzien of kopiëren van andermans werk (zelfs als je dat hebt gevonden bij de printer, in een openstaande directory of op een onbeheerde computer) of materiaal overnemen uit een boek, tijdschrift, website, code repository of een andere bron - ook al is het gedeeltelijk - en inleveren alsof het je eigen werk is, is plagiaat.

We juichen toe dat je het cursusmateriaal en de opdrachten met medestudenten bespreekt om het beter te begrijpen. Je mag bronnen op het web raadplegen om meer te weten te komen over het onderwerp en om technische problemen op te lossen, maar niet voor regelrechte antwoorden op opgaven. Als in een uitwerking gebruik is gemaakt van externe bronnen zonder dat een bronvermelding is vermeld (bijvoorbeeld in de rapportage of in commentaar in de code), dan kan dat worden beschouwd als plagiaat.

Deze regels zijn er om alle studenten een eerlijke en optimale leeromgeving aan te kunnen bieden. De verleiding kan groot zijn om te plagiëren als de deadline voor een opdracht nadert, maar doe het niet. Elke vorm van plagiaat wordt bestraft. Als een student ernstige fraude heeft gepleegd, kan dat leiden tot het uitschrijven uit de Universiteit. Zie voor meer informatie over het fraude- en plagiaatreglement van de Universiteit van Amsterdam: www.student.uva.nl

Weekplanning

Verwerking feedback studenten

Cijferberekening is aangepast (o.a. alle schrijfopdrachten tellen nu mee)

Mondelinge toelichting toegevoegd bij schrijfopdrachten

Regels rond gebruik van AI zijn aangescherpt

Contactinformatie

Coördinator

• drs. Arjan Vreeken