Onderwijsactiviteiten BSc Biologie

Educational Activities BSc Biology

Studiewijzer 2025/2026

Globale inhoud

Inhoud van het Science and Society-onderwijs

NB: hoewel deze pagina "Onderwijsactivitieten BSc biologie" heet, gaat het over de leerlijn Science and Society.

De leerlijn Science and Society richt zich op de maatschappelijke aspecten van de biologie. Wat is de impact van biologisch onderzoek op onze samenleving? Wat zijn de verantwoordelijkheden van onderzoekers in het oplossen van maatschappelijke problemen? En hoe mengen politiek en bedrijfsleven zich in de wetenschappelijke praktijk, en wat zijn daarvan de voor- en nadelen? Vanuit deze vragen gaan we in Science and Society op onderzoek uit. Daar komt ook wetenschapsfilosofie bij kijken, de filosofische subdiscipline die zich bezighoudt met vragen rondom kennis en de praktijk van diverse soorten wetenschap. In de wetenschapsfilosofie staat de vraag central waarom juist wetenschap dé leidende methode is geworden om de werkelijkheid te bestuderen. Daarvoor moeten we helder hebben wat die wetenschappelijke methode precies is, en of de wetenschap wel objectieve kennis kan genereren. Belangrijk is ook wat dit alles betekent voor het doen van integer wetenschappelijk onderzoek.

De leerlijn Science and Society wordt niet als apart vak en blok gegeven. Gedurende de hele bachelor worden er momenten gereserveerd voor Science and Society binnen andere vakken en keystone projects. Tijdens de Science and Society hoorcolleges en werkgroepen wordt gereflecteerd op de maatschappelijke betekenis van vakken die je tegelijkertijd, op dat moment, volgt. Deze Science and Society-dagen worden verzorgd door aparte docenten die gespecialiseerd zijn in de filosofische, ethische en maatschappelijke kant van de biologie. De colleges en opdrachten van Science and Society zijn door deze docenten ontwikkeld, in samenspraak met de  vakcoördinatoren van de vakken waarbinnen de Science and Society-colleges worden gegeven.

Het Science and Society-onderwijs vindt plaats in de vakken keystone project Life of Microbes (jaar 1), keystone project Resilient Environment (jaar 1), Neurobiologie en gedrag (jaar 2) en Ziekte en afweer van planten en dieren (jaar 2) en Research Project planning and design (jaar 3).

Studiemateriaal

Literatuur

• Artikelen worden aangereikt via Canvas.

Leerdoelen

• Kan uitleggen wat ethiek is en hoe wetenschappelijk onderzoek ethische dilemma's genereert en helpt oplossen.
• Kan zowel de eigen waarde-oordelen als die van anderen analytisch en kritisch onderbouwen en becommentariëren.
• Leert argumentaties te deconstrueren. Leert inductieve, deductieve, abductieve en analoge redeneringen herkennen, toepassen en begrijpt hun sterktes en zwaktes.
• Kan de meest saillante drogredenen in de biologie ontmaskereren en vermijden in de eigen argumentatie.
• Begrijpt de ethische theorieën consequentialisme, deontologie, natural law, herkent de denkstructuur en begrijpt de sterktes en zwaktes ervan.
• Weet wat reductionistisch denken is en wat de krachten en bezwaren ertegen zijn.
• Kan uitleggen wat 'integriteit van het dier is'.
• Weet wat de 3 V's zijn en kan ze toepassen op dierproeven.
• Begrijpt hoe dierproeven in Nederland worden beoordeeld en kan hierop kritisch reflecteren.
• Begrijpt het verschil tussen een anthropocentrisch en zoocentrisch wereldbeeld en hoe deze leiden tot een andere ethische houding naar diergebruik.
• Begrijpt de impact van de neurobiologie op het concept vrije wil en de implicaties ervan op verantwoordelijkheid en rechtspraak in de samenleving.
• Kan uitleggen wat het Mind-Body problem is.
• Leert wat mens-natuur grondhoudingen zijn en hoe deze van persoon tot persoon kunnen verschillen.
• Kent de verschillende perspectieven op de intrinsieke waarde van natuur.
• Leert wat stakeholders zijn en een stakeholder-analyse maken.
• Begrijpt de verschillende perspectieven op distribution fairness.
• Leert een gewogen aanbeveling te doen in een biologisch-maatschappelijk dilemma.
• Begrijpt de elementaire processen die het publiek vertrouwen in wetenschap sturen.
• Maakt kennis met de toegepast bioethische thema's van intensieve veehouderij, proefdierbeleid, neurobiologie en vrijheid, biodiversiteitsverlies, stikstofcrisis en natuurbeheer, CRISPR-Cas9 in het milieu, het vaccinatiedebat.
• Kent de wetenschappelijke methode.
• Kent globaal de posities van de logisch positivisten, de kritiek op inductieve wetenschap, the theorie van Popper, Kuhn en Lakatos.
• Weet de verschillen tussen pseudowetenschap en wetenschap, en de problemen van het onderscheid tussen beide.
• Kent de vijf waarheidstheorieën.
• Begrijpt de voor- en nadelen van de invloed van (of scheiding van) overheden, bedrijfsleven en belangenorganisaties op het wetenschapsbedrijf.
• Kent de normen van Merton en kan ze toepassen op het moderne wetenschapsbedrijf.
• Kent globaal de inhoud van de Nederlandse gedragscode wetenschappelijke integriteit .
• Leert het onderscheid tussen 'proper science' - 'sloppy science' - fraude.

Onderwijsvormen

• Werkcollege
• Zelfstudie
• Begeleiding/feedbackmoment
• Hoorcollege
• Presentatie/symposium

De hoorcolleges introduceren biologische en maatschappelijke thema's en presenteren en verkennen (ethische) dilemma's. Ook wordt uitgelegd hoe argumenten analytisch onderzocht en helder gestructureerd kunnen worden.

In de werkgroepen bespreken studenten samen de centrale ethische thema's van de week om hun begrip van de kwesties en hun maatschappelijke relevantie te verdiepen, hun analytische vaardigheden te verfijnen en uiteindelijk hun eigen waardeoordelen te formuleren.

Verdeling leeractiviteiten

Aanwezigheid

Aanvullende eisen voor dit vak:

Aanwezigheid bij werkcolleges is verplicht. Alleen met vooraf gegeven en goed beargumenteerde reden mag maximaal één (1) werkcollege per periode gemist worden. Een inhaalopdracht voor dat werkcollege moet dan aan het einde van het betreffende blok waarin het werkcollege gemist is, worden ingeleverd bij de werkgroepdocent.

De reden voor de verplichtstelling van de werkcolleges is dat het leren over de ethische en maatschappelijke aspecten van de biologie een gemeenschappelijk en reflextief proces is. De hoorcolleges kunnen weliswaar de theorie aanreiken, maar pas in een proces van discussies rondom casussen wordt duidelijk wat de betekenis is van deze theorie, en hoe de gemeenschap van academische biologen hiermee in de onderzoekspraktijk kan omgaan. Ethiek en morele oordeelsvorming zijn daarmee actieve, sociale en praktijkgerichte bezigheden, waarvoor werkgroepen onontbeerlijk zijn.

Toetsing

Het programma Science and Society in jaar 2 wordt beoordeeld op basis van drie elementen: werkgroepopdrachten (40%), het leiden van een thematische discussie (20%) en een groepspresentatie (40%). Voor elk onderdeel moet minimaal een 5,5 behaald worden. Voor elk onderdeel is er een herkansingsmogelijkheid, in de vorm van een aanvullende opdracht of een kort mondeling examen.

De cijfers voor het programma Science and Society in jaar 2 tellen voor 66% mee voor het totale cijfer voor Science and Society in jaar 3 dat wordt berekend in Research Project Design and Planning. Het uiteindelijke gemiddelde voor deze opdrachten moet minimaal een 5,5, zijn. Het cijfer van Science and Society telt voor 40% procent mee in het eindcijfer van Research Project design and Planning (jaar 3).

Inzage toetsing

Voor opdrachten die via Canvas worden ingeleverd, zal feedback ook daarbinnen zichtbaar en beschikbaar zijn. Voor de discussieleider en presentatie wordt feedback gegeven tijdens het werkcollege, en in een feedbackformulier (waar ook het cijfer gecommuniceerd wordt, en waarbij mogelijkheid is tot nabespreking met de docent). 

Opdrachten

Werkgroepopdrachten (40%): Tijdens elke werkgroep moet ten minste één opdracht gemaakt worden die moet worden ingeleverd. Sommige opdrachten kunnen individueel worden gemaakt, andere kunnen in groepsverband worden gemaakt. Studenten krijgen één punt per werkgroep voor een voldoende gemaakte opdracht en moeten minimaal 6 punten behalen om te slagen. De behaalde punten worden als volgt omgezet in een cijfer: 6 punten = een 6, 7 punten = een 8, 8 punten = een 10).

Discussieleider (20%): Elke student is verantwoordelijk voor het leiden van een deel van de discussie (~7,5 minuten) op een bepaald moment tijdens de cursus. Elke week zullen we een selectie van mogelijke thema's/vragen/argumenten toewijzen waarvoor studenten zich vrijwillig kunnen aanmelden.

Groepspresentatie (40%): In periode twee bereiden studenten een korte groepspresentatie voor (~10 minuten) over een centraal thema/vraagstuk/argument uit de cursus.

Meer gedetailleerde informatie over de opdrachten wordt via Canvas gedeeld.

Fraude en plagiaat

Dit vak hanteert de algemene 'Fraude- en plagiaatregeling' van de UvA. Hier wordt nauwkeurig op gecontroleerd. Bij verdenking van fraude of plagiaat wordt de examencommissie van de opleiding ingeschakeld. Zie de Fraude- en plagiaatregeling van de UvA: http://student.uva.nl

Weekplanning

Contactinformatie

Coördinator

• dr. Colin Hickey PhD