Neurobiologie en Gedrag

Neurobiology and Behavior

Studiewijzer 2025/2026

Globale inhoud

In deze cursus wordt de samenhang tussen neurobiologie en gedrag onderzocht met behulp van een integratieve benadering. We bekijken deze relatie zowel vanuit een bottom-up perspectief (de neurobiologische processen die diergedrag mogelijk maken) als vanuit een top-down perspectief (de inzichten die gedragsobservaties en experimenten geven over de onderliggende neuronale representaties).

De cursus hanteert een vergelijkend zoölogisch perspectief, waardoor algemene neurobiologische principes en het bijbehorende gedrag ook in een bredere evolutionaire context worden geplaatst.

De theoretische onderdelen worden ondersteund door een uitgebreid practicum, waarin studenten drie volledige empirische cycli doorlopen: een observationeel gedragsbiologisch onderzoek in Artis, een experimenteel gedragsbiologisch of elektrofysiologisch onderzoek in de practicumzaal, en een EEG-onderzoek aan menselijke proefpersonen.

Studiemateriaal

Literatuur

• Behavioral Neurobiology: An integrative approach, Derde editie (2019). Günther Zupanc. ISBN: 9780198738725

Software

• R

• MATLAB (gratis te downloaden van datanose)

• Office

• Python (gratis)

Leerdoelen

• Een observationele gedragsstudie opzetten, systematisch gedragsobservaties uitvoeren en het geobserveerde gedrag in termen van de vier vragen van Tinbergen bediscussiëren.
• De student kan uitleggen wat het optimal foraging paradigma is, wat deze theorie voorspeld en grafisch een optimal foraging probleem oplossen.
• Uitleggen wat de invloed van neurogenetica op de evolutie van communicatiesystemen is en uitleggen hoe het sender/receiver perspectief signaal evolutie op verschillende manieren verklaart.
• Uitleggen wat de basisprincipes regressieanalyse zijn en deze onder begeleiding toepassen op data die gedurende de practica zijn verkregen.
• De basisprincipes van elektrofysiologie uitleggen.
• Uitleggen hoe synaptische transmissie werkt.
• Uitleggen welke cellulaire processen verantwoordelijk zijn voor leren en geheugen.
• Aan de hand van voorbeelden uitleggen hoe neuronale netwerken informatie verwerken en representeren.
• Aan de hand van voorbeelden uitleggen hoe sensorie-motor integratie tot stand komt.
• Aan de hand van voorbeelden uitleggen hoe neuromodulatie, accommodatie en motivationele veranderingen leiden tot veranderingen in het gedrag.
• Uitleggen hoe het circadiane ritme cycli van gedragsactiviteit tot stand brengt.
• Uitleggen hoe verschillende vormen van spatiële navigatie betrokken zijn bij oriëntatie en migratie.
• Aan de hand van voorbeelden uitleggen hoe experimenteel gedrag biologisch onderzoek wordt uitgevoerd en bediscussiëren hoe dit onderzoek bij draagt aan het toetsen van hypotheses ten aanzien van het gedrag en de onderliggende neuronale activiteit.
• Elektrofysiologische afleidingen interpreteren en bediscussiëren wat de gemeten neuronale activiteit representeert in de context van het experiment.
• EEG-metingen uitvoeren en uitleggen hoe de gemeten hersenactiviteit tot stand komt en wat deze mogelijk vertegenwoordigd in de context van het experiment.

Onderwijsvormen

• Hoorcollege
• Veldwerk/excursie
• Zelfstudie
• Presentatie/symposium
• (Computer)practicum
• Zelfstandig werken aan bijv. project/scriptie
• Werkcollege

Verdeling leeractiviteiten

Aanwezigheid

Aanvullende eisen voor dit vak:

Aanwezigheid bij alle werkcolleges  practica en veldwerk is verplicht.

Afwezigheid dient gemeld te worden bij de vakcoördinator (Michiel van Wijk)

Bovenstaande aanwezigheidsplicht geldt ook voor alle 'live' aangeboden online (computer)practica en werkcolleges.

Mocht je wegens persoonlijke omstandigheden (denk hierbij aan ziekte of bijzondere familieomstandigheden) niet kunnen deelnemen aan een verplichte onderwijsbijeenkomst, neem dan direct per e-mail contact op met de vakcoördinator. De vakcoördinator bespreekt dan met je of er mogelijkheden er zijn om het onderwijs op een andere wijze te volgen, en zo ja, welke.

Ben je langdurig niet in staat om onderwijs te volgen (langer dan 1 week), neem dan ook contact op met de studieadviseur.

NB Pandemieën (bijv. Covid-19): Houd je te allen tijde aan de UvA en de RIVM-richtlijnen, ook als dit betekent dat je daardoor één of meerdere verplichte onderwijsbijeenkomsten moet missen. Ook hiervoor geldt, neem direct contact op met de vakcoördinator zodat er samen gekeken kan worden naar een oplossing.

Toetsing

Het practicum en tentamencijfer zijn onderling compenseerbaar. Het tentamen maakt 70% uit van het eindcijfer. Het cijfer voor de practica 30%. Voor beide onderdelen dient minimaal een 5 te worden behaald.

Het tentamen omvat de volledige behandelde stof uit het boek, de colleges en de practica. 

Inzage toetsing

Inzage van de toets is mogelijk op verzoek bij de vakcoördinator tenzij op canvas een andere inzage procedure wordt vermeld.

Fraude en plagiaat

Dit vak hanteert de algemene 'Fraude- en plagiaatregeling' van de UvA. Hier wordt nauwkeurig op gecontroleerd. Bij verdenking van fraude of plagiaat wordt de examencommissie van de opleiding ingeschakeld. Zie de Fraude- en plagiaatregeling van de UvA: http://student.uva.nl

Weekplanning

Aanvullende informatie

De Canvas site van de cursus voorziet in actuele informatie en communicatie over de cursus. 

Let op: Dit vak is in principe niet toegankelijk voor bijvakkers omdat het een vak met practica/veldwerk betreft en daarmee een beperkte onderwijscapaciteit heeft.

Contactinformatie

Coördinator

• dr. ir. Michiel van Wijk

dr. Ir. Michiel van Wijk (m.vanwijk@uva.nl)

Docenten

• dr. Thomas Blankers
• Philipp Grammel MSc
• prof. dr. Karline Janmaat
• dr. H.J. Krugers
• dr. A.B. Mulder
• Bryndan van Pinxteren MSc
• prof. dr. Judy Shamoun-Baranes