Neurofilosofie en Cognitieve Psychologie

Neurophilosophy and Cognitive Psychology

6 EC

Semester 1, periode 3

5102NECP6Y

Eigenaar Bachelor Psychobiologie
Coördinator dr. F. van Opstal
Onderdeel van Bachelor Psychobiologie, jaar 1
Links Zichtbare leerlijnen

Studiewijzer 2025/2026

Globale inhoud

Om te kunnen overleven, moeten mensen de wereld om hen heen kunnen waarnemen. Daarnaast moeten ze belangrijke informatie uit die wereld (bv. gevaar) kunnen selecteren en onbelangrijke informatie negeren. Ze moeten informatie over de wereld kunnen opslaan, onthouden, en weer ophalen. Ze moeten erover na kunnen denken en kunnen handelen op basis van de resultaten van dat denken. De genoemde vaardigheden liggen aan de basis van al het menselijk gedrag. De colleges Cognitieve Psycholgie geven een inleidend overzicht van de betrokken bewuste en onbewuste denkprocessen, zowel bij gezonde personen als bij personen met hersenletsel. 

In de colleges Neurofilosofie zullen verschillende klassieke - maar nog steeds actuele - debatten de revue passeren op het grensvlak van neurowetenschappen, filosofie en maatschappij. Volgens de meeste neurowetenschappers 'zijn wij ons brein', maar veel filosofen zijn het daar niet mee eens. We zullen onderzoeken waar deze verschillende standpunten vandaan komen door de vooronderstellingen, aannames en definities van de verschillende partijen expliciet te maken en te analyseren. Wat bedoelen neurowetenschappers als ze het hebben over bewustzijn of het zelf? Is psychologie te reduceren tot biologie? Ook bekijken we of de conclusies die wetenschappers trekken op basis van hun resultaten gerechtvaardigd zijn. Recent beweren neurowetenschappers dat zij hebben aangetoond dat vrije wil niet bestaat, anderen dat ADHD een hersenziekte is. Zijn die conclusies valide? Ten slotte behandelen we het effect van neurowetenschappelijke bevindingen op ons alledaagse zelfbegrip. Moeten noties als schuld en verantwoordelijkheid uit het strafrecht verdwijnen? Willen we kinderen met een ADHD-brein preventief behandelen? Mogen de hersenen van verdachten gescand worden om te zien of ze liegen tijdens het verhoor?

Studiemateriaal

Literatuur

  • Cognitive Psychology. Gilhooly, Lyddy,  Pollick & Buratti (2nd Edition!). McGraw-Hill, New York

Overig

  • Reader met benodigde literatuur, digitaal via Canvas

Leerdoelen

  • de behandelde theorieën en begrippen beschrijven op het gebied van waarneming, aandacht, geheugen, motor controle, redeneren en beslissen
  • laten zien hoe de behandelde theorieën zijn afgeleid uit experimenten of (patiënt-) observaties
  • op het gebied van waarneming, aandacht, geheugen, motor controle, redeneren en beslissen cognitieve stoornissen noemen die ontstaan bij hersenletsel
  • bij cognitieve stoornissen identificeren bij welke hersenprocessen zijn verstoord en welke hersenstructuren hierbij betrokken zijn
  • een onderzoeksvraag bedenken aan de hand van een gegeven set taken en een selectie van artikelen.
  • een onderzoeksvraag beantwoorden aan de hand van verkregen data en de daarop uitgevoerde data-analyse.
  • een wetenschappelijke poster over een uitgevoerd onderzoek ontwerpen, presenteren en bediscussiëren
  • professioneel samenwerken met medestudenten bij het bedenken en uitwerken van een onderzoeksvraag.
  • de grote debatten op het grensvlak van de neurowetenschappen, filosofie en maatschappij herkennen en beschrijven
  • de verschillende posities en argumenten in deze debatten kritisch onderzoeken door middel van filosofische vaardigheden (argumentatie evalueren, aannames identificeren)
  • een eigen, onderbouwde mening met betrekking tot deze debatten mondeling en schriftelijk kunnen formuleren.

Onderwijsvormen

  • Hoorcollege
  • Werkcollege
  • Zelfstudie
  • Laptopcollege
  • Presentatie/symposium

Verdeling leeractiviteiten

Activiteit

Aantal uur

Hoorcollege

26

Laptopcollege

6

Presentatie

4

Tentamen

3

Vragenuur

2

Werkcollege

16

Zelfstudie

113

Aanwezigheid

  • Voor sommige studieonderdelen geldt een aanwezigheidsplicht. Indien er een aanwezigheidsplicht geldt, dan staat dit aangegeven in de studiegids die te raadplegen is via de UvA-website. De onderbouwing voor, en invulling van, deze aanwezigheidsplicht kan per vak verschillen, en is indien van toepassing opgenomen in deze studiewijzer.
  • Aanvullende eisen voor dit vak:

    Laptopcolleges zijn verplicht omdat studenten tijdens dit onderwijs discussies voeren (leerdoelen 10 en 11) en omdat ze de noodzakelijke voorbereiding vormen op de essayopdracht. Je mag geen laptopcolleges missen (anders volgt een NAV voor het vak). Neem bij overmacht van tevoren contact op met de docent van je laptopcolleges, die kunnen dan kijken of je bv. kunt inhalen bij een andere groep. 

    Werkcolleges zijn verplicht omdat studenten tijdens dit onderwijs onderzoek bediscussieren en een onderzoeksvraag bedenken en uitwerken. Ze zijn daarmee essentieel voor het behalen van leerdoelen 7 en 8. Als je een werkcollege mist, vooraf melden en vervangende opdracht maken. Je mag niet meer dan 1 van de 4 werkcolleges missen. Bij meer afwezigheid volgt een NAV.

    Afwezigheden dienen te worden gemeld bij psychobiologiejaar1-science@uva.nl en bij de werkcollege- of laptopcollegedocent.

    Toetsing

    Onderdeel en weging Details

    Eindcijfer

    0.85 (85%)

    Tentamen digitaal

    0.15 (15%)

    Inleveren poster

    Je dient het tentamen en de poster voldoende af te sluiten (5,5 of hoger).

    Voor de essayopdracht krijg je geen cijfer, maar een AVV/NAV. Je dient deze opdracht af te sluiten met een AVV. Dit geldt ook voor de integratie-opdracht.

    De voorbereidende opdrachten voor de laptopcolleges zijn verplicht. Als je die niet of niet op tijd inlevert, kun je niet deelnemen aan het verplichte laptopcollege. Neem bij overmacht van tevoren contact op met de docent van je laptopcolleges, die kunnen dan kijken of je bv. kunt inhalen bij een andere groep. 

    Als uiteindelijk aan het eind van het vak blijkt dat je niet voldoet aan de aanwezigheidsplicht van de laptop- of werkcolleges, krijg je een NAV voor de essayopdracht van Neurofilosofie of de poster van Cognitieve Psychologie, respectievelijk. Deze colleges vormen namelijk de noodzakelijke voorbereiding op de opdrachten.

    Een herkansing voor de poster is niet mogelijk. Indien je hiervoor een onvoldoende haalt, moet je dit automatisch het volgend jaar hernemen.

    Het digitale tentamen en de essayopdracht kunnen herkanst worden.

    Voor recidivisten: als studenten vorig jaar alleen een onvoldoende hadden voor hun essayopdracht, maar wel aan de aanwezigheidsplicht hebben voldaan, hoeven ze alleen het essay te herkansen zonder opnieuw de laptopcolleges te volgen. 

    Opdrachten

    Zie Canvas.

    Fraude en plagiaat

    Dit vak hanteert de algemene 'Fraude- en plagiaatregeling' van de UvA. Hier wordt nauwkeurig op gecontroleerd. Bij verdenking van fraude of plagiaat wordt de examencommissie van de opleiding ingeschakeld. Zie de Fraude- en plagiaatregeling van de UvA: http://student.uva.nl

    Weekplanning

    Zie Canvas en Datanose.

    Eindtermen

    Via de Zichtbare Leerlijnen Creator kun je zien aan welke eindtermen de leerdoelen van deze cursus bijdragen en hoe de  vakleerdoelen, leerlijndoelen en eindtermen van de opleiding aan elkaar gekoppeld zijn:

    https://datanose.nl/#program[BSc%20PB]/outcomes 

    https://datanose.nl/#program[BSc%20PB]/trajectories

    Contactinformatie

    Coördinator

    • dr. F. van Opstal

    Docenten

    • Alessa Bougioukos
    • dr. Jessika Buitenweg
    • Madison Carr
    • dr. Jolien Francken
    • Wouter Koolhaas
    • Suzanne van Leerdam MSc
    • Cass Maes MSc
    • Claire Paulissen MA
    • Eva Peters PhD
    • dr. R. Rouw
    • Sytske Schep
    • M. Shafik
    • T.E. den Uyl