Introductie Psychobiologie

Introduction to Psychobiology

Studiewijzer 2025/2026

Globale inhoud

Psychobiologie houdt zich enerzijds bezig met harde biologische feiten over de werking en functie van hersencellen en hersengebieden en anderzijds met hoe de hersenen complexe psychologische functies en gedrag mogelijk maken. In deze cursus worden op inleidend niveau basisbeginselen over hersenanatomie en de link naar gedrag behandeld. In de gespecialiseerde vakken die tijdens de bachelor volgen zullen deze onderwerpen verder worden uitgediept. Daarnaast is er aandacht voor leren leren/studeren.

In dit vak wordt cruciale basiskennis over hersencellen, hersenmeetmethoden en de organisatie van subcorticale/corticale hersenstructuren besproken. We gaan in op psychologische functies die mogelijk worden gemaakt door de cerebrale cortex (bijvoorbeeld waarneming, taal en geheugen) en er is aandacht voor verschillende neurologische stoornissen (bijvoorbeeld Parkinson, amnesie en afasie) en hoe deze stoornissen gerelateerd zijn aan disfuncties in hersenprocessen.

Studiemateriaal

Literatuur

• Biological Psychology, 14e Internationale Editie. J.W. Kalat (2023). UK: Cengage.

Practicummateriaal

• Wordt beschikbaar gesteld tijdens de cursus

Leerdoelen

• uitleggen hoe de communicatie binnen en tussen neuronen plaatsvindt en hoe dit beïnvloed wordt door hormonen en drugs.
• verschillende termen aangaande de richtingen en doorsneden in de neuroanatomie herkennen en benoemen.
• de 4 hersenkwabben, het cerebellum, de subcorticale gebieden en de ventrikels aanwijzen/herkennen op een afbeelding of in een 3D model.
• de belangrijkste functies van de 4 hersenkwabben, het cerebellum en de subcorticale gebieden beschrijven.
• uitleggen hoe de humane hersenen ontstaan vanuit de primaire hersenblaasjes en zich verder ontwikkelen onder invloed van ervaring.
• de globale organisatie en werking van de sensorische systemen uitleggen, met nadruk op het visuele systeem.
• de basisprincipes van verschillende hersenmetingen (EEG, MEG, PET, fMRI) en hersenstimulatie technieken (optogenetica, TMS) uitleggen.
• hormonale en fysiologische aspecten van emoties zoals agressie, angst en stress uitleggen.
• de anatomie en biologische mechanismen van leren en geheugen uitleggen
• de basisanatomie en –onderliggende hersenprocessen van hogere cognitieve functies uitleggen, zoals taal, aandacht, executieve functies en sociale interactie.
• de organisatie en werking van het motorisch systeem uitleggen, inclusief motorische reflexen, het plannen van beweging, en functies van de basale ganglia en het cerebellum
• de biologische factoren en mechanismen beschrijven die ten grondslag liggen aan psychologische stoornissen zoals bijvoorbeeld verslaving, depressie, schizofrenie of autisme
• een stelling over een psychobiologisch onderwerp beargumenteren in een debat
• globaal uitleggen hoe een practicum in elkaar zit (structuur en verwachtingen) en het doel van een digitaal labjournaal kunnen benoemen.

Onderwijsvormen

• Hoorcollege
• (Computer)practicum
• Zelfstudie
• Laptopcollege
• Werkcollege

Het vak bestaat uit twee blokken, die elk een aantal hoofdstukken uit het tekstboek behandelen. De belangrijkste informatie uit deze hoofdstukken wordt uitgelegd in de hoorcolleges en dienen middels zelfstudie nader eigen gemaakt te worden.  Elk blok wordt afgesloten met een vragenuur en een digitale toets.

Tijdens de practica (SciencePark en AMC) wordt de opgedane kennis over anatomie en hersenfunctie toegepast, geoefend en verdiept. Tijdens de werk- en laptopcolleges gaan studenten samen actief aan de slag met de stof middels klassikale opdrachten. 

Verdeling leeractiviteiten

Aanwezigheid

Aanvullende eisen voor dit vak:

Aanwezigheid bij de hoorcolleges en blokafsluiting/vragenuur wordt sterk aanbevolen. 

Voor de practica en laptopcolleges  geldt een strikte aanwezigheidsplicht. Studenten mogen gedurende het hele vak geen van de in totaal 3 practica en 3 laptopcolleges missen. Tijdens deze activiteiten worden leermaterialen aangeboden die op geen andere wijze beschikbaar worden gesteld (bijvoorbeeld hersenmodellen, hersenplakjes en biologische materialen) en zijn essentieel voor het behalen van de leerdoelen (bijvoorbeeld debatteren over een bepaalde stelling en doel van digitaal labjournaal kunnen benoemen).  

Mocht je wegens overmacht (denk hierbij aan ziekte of bijzondere familieomstandigheden) niet kunnen deelnemen aan een verplichte onderwijsbijeenkomst, neem dan direct per e-mail contact op met psychobiologiejaar1-science@uva.nl. Er wordt dan met je besproken of er mogelijkheden zijn om het onderwijs op een andere wijze te volgen, en zo ja welke.

Ben je langdurig niet in staat om onderwijs te volgen (langer dan 1 week), neem dan ook contact op met de studieadviseur.

Toetsing

Het tentamen bestaat uit TWEE deeltentamens welke beide digitaal worden afgenomen

De eerste deeltoets gaat over de stof van blok 1.

Ruwweg betekent dit dus Hoofdstuk 1 t/m 6 van het Kalat tekstboek. 

Naast de stof uit het boek behoort ook onderstaande tot de leerstof: 

• hoorcollege (incl. slides)
• practicum neuroanatomie, terminologie &  ontwikkeling
• AMC practicum
• laptopcollege functionele anatomie & casuïstiek

De tweede deeltoets gaat over stof van blok 2.

Dit betekent module 3.3 (inclusief techniekenopdracht), Hoofdstukken 7 (inclusief werkcollege Motoriek), 11 t/m 14 van het Kalat tekstboek

Hertentamen

Het hertentamen omvat de studiestof van de twee blokken samen.

Tijdens blok 2 voeren studenten een individuele (technieken) opdracht uit die voor 10% meetelt in het eindcijfer

Inzage toetsing

De manier van inzage wordt via de digitale leeromgeving gecommuniceerd.

Opdrachten

AMC practicum

• Voor het AMC practicum bestaat de voorbereiding uit een e-learningtoets. Deze voorbereidende toets dient gemaakt te worden voorafgaand aan het practicum.

Technieken Carrousel

• Studenten maken individueel een clip over een bepaalde hersenmeet techniek, die ze van elkaar beoordelen middels een eenvoudige Rubric. Het cijfer voor deze opdracht telt mee voor het eindcijfer.

Debat

• Tijdens een van de laptopcolleges gaan studenten in kleine groep met elkaar in debat over een zelfgekozen stelling. Dit is een pass/fail opdracht.

Functionele neuroanatomie en casuïstiek

• Voorafgaand aan het laptopcollege functionele anatomie vullen studenten een tabel in waarbij bepaalde functies gekoppeld worden aan bepaalde hersengebieden. Deze opdracht wordt tijdens het laptopcollege besproken en aangevuld met informatie over symptomen van bepaalde hersenaandoeningen (patient filmpjes).

Intro Natlab

• Tijdens dit practicum maken studenten opdrachten en vullen onder begeleiding een labjournaal in.

Motoriek werkgroep

• Tijdens deze werkgroep voeren studenten in kleine groep opdrachten uit om meer te leren over motorische reflexen. Deze worden digitaal nagekeken. Dit is een pass/fail opdracht.

Leren leren

• Door het vak heen maken studenten verschillende opdrachten die helpen bij het studeren, plannen en voorbereiden op het tentamen.  Dit zijn vrijblijvende opdrachten die niet worden becijferd.

Fraude en plagiaat

Dit vak hanteert de algemene 'Fraude- en plagiaatregeling' van de UvA. Hier wordt nauwkeurig op gecontroleerd. Bij verdenking van fraude of plagiaat wordt de examencommissie van de opleiding ingeschakeld. Zie de Fraude- en plagiaatregeling van de UvA: http://student.uva.nl

Weekplanning

Honoursinformatie

Nvt

Eindtermen

Zie de Zichtbare Leerlijnen Creator voor de koppeling van vakleerdoelen, leerlijndoelen en eindtermen.

https://datanose.nl/#program[BSc%20PB]/trajectories

https://datanose.nl/#program[BSc%20PB]/outcomes

Aanvullende informatie

Dit vak heeft een Canvas site. Hier vind je de noodzakelijke aanvullende informatie zoals opdrachten en deadlines. Bekijk de Canvas site dus met grote regelmaat!

Verwerking feedback studenten

Om de belasting en tijdsdruk wat te verlagen zijn er dit jaar 2 in plaats van 3 deeltoetsen, waardoor er ook meer tijd is voor een oefentoets + reflectie daarop. 

We hebben gekozen voor een ander tekstboek (Kalat) welke beter aansluit bij voorkennis van de eerstejaars studenten (+ meer didactische hulpmiddelen zoals leerdoelen, stop & check vragen en MC oefenvragen)  en welke tevens een goede voorbereiding is op de rest van de opleiding. Reductie van 2 naar 1 tekstboek is natuurlijk ook voor studenten voordeliger.

Mede vanwege kostenbesparing hebben we dit jaar 1 in plaats van 2 practica op AMC locatie

Vanwege een verschuiving in jaar 2 in het vak Van Perceptie tot Bewustzijn wordt er nu bij dit inleidende vak meer aandacht besteedt aan Motoriek (2 Hoorcolleges) + een extra werkcollege waar studenten meer leren over (senso)motorische reflexen.

Contactinformatie

Coördinator

• dr. C.M. Lindeijer

Docenten

• dr. Jessika Buitenweg
• dr. Bjorn van der Hoort PhD
• prof. dr. R.J. Oostra
• dr. Marlijn van der Poel
• dr. Charlotte Lindeijer