Anatomie en Ontwikkelingsbiologie

Anatomy and Developmental Biology

Studiewijzer 2024/2025

Globale inhoud

In deze cursus wordt de topografische anatomie en de embryologie van de organen van de borst, de buik, het bekken en ledematen van de mens tijdens hoorcolleges en practica besproken; basisprocessen van de ontwikkelingsbiologie worden bestudeerd aan de hand van de morfogenese van het hart en de grote vaten, en ook de teratologie en fysiologie van hart en vaten worden toegelicht.

Met de kennis van bovenstaande elementen wordt een paper geschreven over een aangeboren anatomische afwijking.

Tijdens deze cursus zal gewerkt worden met geconserveerde menselijke stoffelijke overschotten en bij obductie uitgenomen harten.

Studiemateriaal

Literatuur

• H. Leonardt, Sesam atlas van de Anatomie, deel 2 (Inwendige organen), laatste druk Intro, Baarn (ca. € 40,-)

• W. Kahle, Sesam atlas van de Anatomie, deel 3 (Zenuwstelsel), laatste druk, Intro, Baarn (ca. € 40,-)

• Frank H. Netter, Atlas of human anatomy, Icon Learning Systems, (ca.€ 64)

• KL. Moore et al. Clinical Oriented Anatomy - 7th International edition  ISBN: 9781451184471

Syllabus

• Syllabus en practicumhandleiding snijzaalpractica (Verplicht afgedrukt)

• Practicumhandleiding whole mount in situ hybridisatie en  RTqPCR (Verplicht afgedrukt)

Practicummateriaal

• Labjas

Leerdoelen

• anatomische termen voor het beschrijven van posities, vlakken en assen in het menselijke lichaam definiëren en demonstreren;
• de autonome innervatie van thorax en buikorganen beschrijven en benoemen;
• de anatomische structuren die belangrijk zijn voor de oppervlakte-anatomie aan het sternum, ribben en de delen van het  bekken benoemen en beschrijven en hun relatie met inwendige anatomische structuren benoemen en beschrijven;
• de anatomie van de lichaamswand benoemen en beschrijven;
• de ontwikkeling en anatomie en functie van het diafragma en zijn relatie tot andere anatomische structuren en organen beschrijven;
•  de topografische anatomie van de organen en structuren in de hals van de mens benoemen en beschrijven.
•  de topografische anatomie van de thorax-, buik- en bekkenorganen en structuren van de mens benoemen en beschrijven.
• De ontwikkeling van de thorax-, buik- en bekkenorganen en structuren van de benoemen en beschrijven, en aangeboren afwijkingen verklaren.
•  de topografische anatomie van de ledematen en hun functie beschrijven.
• de ontwikkeling en anatomie van de lichaamsholten bespreken;
• de ontwikkeling van de vaten bespreken;
• de ontwikkeling van het vierkamerig hart uit mesoderm bespreken;
• het ontstaan van aangeboren hartafwijking als consequentie van ontwikkelingsfouten kunnen verklaren;
• het ontstaan van aangeboren afwijkingen aan de vaatpool van het hart kunnen verklaren op grond van de vaatontwikkeling;
• de moleculair-biologische achtergronden van de ontwikkeling van hart en vaten, bespreken;
• de morfologie van een hart beoordelen aan de hand van de sequentiële segmentale analyse;
• de belangrijkste aangeboren hartafwijkingen (tetralogie van Fallot, atrioventriculair septumdefect, hypoplastisch linker hart en transpositie van de grote vaten) diagnosticeren en beredeneren wat de hemodynamische consequenties van deze aandoeningen zijn;
• het functionele effect van genetische afwijkingen in ionkanalen van het hart beschrijven en verklaren;
• een wetenschappelijke paper schrijven
• het normale en afwijkende electrocardiogram van het humane en muizen hart begrijpen en interpreteren

Onderwijsvormen

• Hoorcollege
• (Computer)practicum
• E-learning
• Werkcollege
• Zelfstandig werken aan bijv. project/scriptie
• Zelfstudie

Om de verschillende gestelde leerdoelen te bereiken wordt in deze cursus van de volgende onderwijsvormen gebruikgemaakt:

• Practica:
  • Anatomiepractica: Tijdens de anatomiepractica zal de student in groepen onder leiding van een student-assistent de structuren van de romp door dissectie benaderen en door eigen waarneming (zien, tasten) de diverse organen in hun onderlinge relatie in het stoffelijke overschot bestuderen, c.q. gedemonstreerd krijgen. Daarbij staan hem/haar ook (driedimensionale) modellen en elektronische leerboeken ten dienste. Bij de ontleding gaat men te werk volgens de in het blokboek aangegeven prepareergang.
  • Hands-on demo-practicum aangeboren en verworven hartafwijkingen. Tijdens dit practicum gaat u preparaten van harten met aangeboren afwijkingen bestuderen en diagnosticeren.
• Hoorcolleges: Door middel van hoorcolleges zal een deel van de organogenese worden verduidelijkt, zodat een begrippenkader wordt aangebracht voor de ogenschijnlijk ingewikkelde volwassen anatomische vorm. Ook de gevolgen van stoornissen in de hartontwikkeling zullen in een hoorcollege aan bod komen.
• Zelfstudieopdrachten:
  • Vaatontwikkeling: De normale en abnormale ontwikkeling van de vaten wordt bestudeerd aan de hand van drie E-learnings.
  • Wetenschappelijk paper: Over een aangeboren musculoskeletale afwijking.

Verdeling leeractiviteiten

Aanwezigheid

Aanwezigheidseisen opleiding (OER-B):

• Deelname aan alle practica, computerpractica en werkcolleges in het curriculum is verplicht.
  

Aanvullende eisen voor dit vak:

Aanwezigheid bij alle onderwijsmomenten is verplicht.

In geval van ziekte of verhindering anderszins dient men zich te wenden tot de practicumleider (zie practicumhandleiding).

Toetsing

40% Deeltoets 1 - Vlaggetjestest over de anatomiepractica.

40% Deeltoets 2 - Geschreven toets over de theorie besproken in hoor en werkcolleges.

20% Deeltoets 3 – Paper over een aangeboren musculuskeletale afwijking. 

Conform de OER dient er voor elke deeltoets ten minste een 5.0 gehaald te worden. Deeltoets 2 kan herkanst worden. 

Inzage toetsing

Om een inzagemoment aan te vragen, kun je contact opnemen met de coördinator.

Opdrachten

Anatomiepractica

• Ter voorbereiding van de dissectiepractica dient u individueel voor ieder dissectiepracticum een aantal zelfstudieopdrachten  te maken zoals beschreven in uw practicumhandleiding. De nabespreking van de opdrachten vindt plaats bij de start van ieder practicum. Gedegen voorbereiding voor de dissectiepractica is verplicht. U krijgt geen toegang tot de practica als u niet aan de voorbereidingseisen voldoet.

Wetenschappelijke paper

• Aan de hand de van literatuur zullen jullie een musculoskeletale afwijking onderzoeken. De bevindingen worden gepresenteerd tijdens een symposium (10%) en in een wetenschappelijke editorial (10%)

Fraude en plagiaat

Dit vak hanteert de algemene 'Fraude- en plagiaatregeling' van de UvA. Hier wordt nauwkeurig op gecontroleerd. Bij verdenking van fraude of plagiaat wordt de examencommissie van de opleiding ingeschakeld. Zie de Fraude- en plagiaatregeling van de UvA: http://student.uva.nl

Weekplanning

Aanvullende informatie

Voor de practica dient men in het bezit te zijn een witte jas.

Locatie: Amsterdam UMC, locatie AMC, afd. Medische Biologie, sectie Klinische Anatomie en Embryologie L2-noord.

Het maximum aantal deelnemers bedraagt 24 studenten.

Dit vak heeft een Canvassite. Hier vind u de noodzakelijke aanvullende informatie, zoals de groepsindeling van de practica en werkcolleges. 

Contactinformatie

Coördinator

• M.M. Huijskes MSc

Docenten

• prof. dr. R.J. Oostra
• dr. Ronald Wilders
• dr. R.P. Kleipool
• Myrte Huijskes, Msc
• Niels van Maurik
• Tristan Hoetink
• Kim Bokma