Van de Oerknal naar het Leven

From the Big Bang to Life

Studiewijzer 2024/2025

Globale inhoud

Dit vak betreft een introductie van de vakgebieden natuurkunde, chemie en biologie vanuit een overkoepelend kosmologisch perspectief waarin de verbanden tussen de vakgebieden worden blootgelegd en benadrukt. Ook de verschillen tussen de disciplines zullen duidelijk worden, omdat de colleges wel vanuit de basis van de natuurkunde, chemie en biologie gegeven zullen worden.

Het natuurkundedeel verdiept zich in enkele cruciale momenten in de evolutie van het prille heelal en introduceert de daarbij behorende theorie, alsmede de observaties en experimenten die het ondersteunen. Het chemiedeel verdiept zich in de bijzondere eigenschappen van (organische) stoffen, die een belangrijke voorwaarde zijn om het ontstaan van leven op de vroege aarde mogelijk te maken. Als laatste concentreert het biologiedeel zich op de complexe processen in en tussen levende cellen, die uiteindelijk hebben geleid tot een explosie van complexe vormen van leven op aarde. Het energiebegrip zal als een rode draad door de colleges gaan.

Studiemateriaal

Literatuur

• Aanbevolen (vooral voor studenten die de major Biologie, Biomedische wetenschappen of Neurobiologie willen gaan doen):

  • Molecular Biology Of The Cell (2014, 6e editie); auteurs Bruce Alberts & Alexander Johnson & Peter Walter.

Syllabus

• De readers van de drie afzonderlijke delen van het vak zijn beschikbaar via Canvas.

Practicummateriaal

• De practicumhandleidingen voor het scheikunde en biologiepracticum worden in een gezamenlijke practicum syllabus op Canvas gepubliceerd.

Overig

• Collegeslides

Leerdoelen

• De student kan de basisprincipes van de speciale relativiteitstheorie uitleggen
• De student kan vraagstukken oplossen met behulp van de basisprincipes van de speciale relativiteitstheorie
• De student heeft kennis van enkele cruciale gebeurtenissen in de geschiedenis van het heelal: de kosmische achtergrondstraling, sterformatie en nucleosynthese (van de zwaardere elementen)
• De student kan vanuit de kwantummechanica de bouw van een atoom beschrijven en vanuit de bouw van atomen de ruimtelijke bouw van moleculen beschrijven
• De student kan de structuur en eigenschappen van moleculen relateren aan de wijze waarop ze ingrijpen in verschillende biologische processen
• De student kan aan de hand van de begrippen nucleofiel en elektrofiel eenvoudige reactiemechanismes beschrijven
• De student kan de basisprincipes in de systeembiologie beschrijven
• De student heeft basiskennis van de opbouw en reproductie van pro- en eukaryote cellen en kan daarmee de uitingsvormen van de biologie (fenotypen) beschrijven
• De student heeft basiskennis van genoomanalyse, transcripten, eiwitten en metabolieten en kan daarmee de uitingsvormen van de biologie (fenotypen) verklaren
• De student kan werken in een laboratoriumomgeving 
• De student kan een overzicht van de geschiedenis van het heelal schetsen

Onderwijsvormen

• Hoorcollege
• Werkcollege
• (Computer)practicum
• Zelfstudie

Verdeling leeractiviteiten

Aanwezigheid

Aanwezigheidseisen opleiding (OER-B):

• 1. In geval van werkgroepbijeenkomsten is de student verplicht tenminste 7 van elke 8 werkgroepbijeenkomsten bij te wonen, tenzij anders aangegeven in de studiewijzer. Bij meer dan 8 werkgroepbijeenkomsten geldt dat de student steeds per (deel van) 8 bijeenkomsten maximaal 1 bijeenkomst mag missen. Indien de student minder dan het verplichte aantal bijeenkomsten heeft bijgewoond, kan het vak niet worden afgerond.
• In geval van een practicum is de student verplicht ten minste 90% van de practicumbijeenkomsten bij te wonen, tenzij anders aangegeven in de studiewijzer. In geval de student minder dan 90% heeft bijgewoond dient het practicum opnieuw te worden gevolgd.

Aanvullende eisen voor dit vak:

Het is sterk aanbevolen om deel te nemen aan alle geplande onderwijsactiviteiten. Door dit te doen, draag je actief bij aan de levendige leergemeenschap die we bij Bèta-gamma koesteren. Jouw bijdrage en aanwezigheid bepalen in grote mate de kwaliteit van de onderwijsactiviteiten en je kansen om het vak succesvol af te ronden. De aangewezen verplichte activiteiten spelen een cruciale rol bij het behalen van de cursusdoelstellingen en zijn essentieel voor je algehele voortgang. Door je in te schrijven voor deze cursus ga je akkoord met de regels omtrent aanwezigheid en stem je ermee in actief deel te nemen aan de verplichte activiteiten.

Daarnaast staan de werkcolleges grotendeels in het teken van klassikale discussies en groepsopdrachten. De leerstof is niet (slechts) de literatuur, maar juist het verwoorden en toepassen van de ideeën, theorieën en concepten in de literatuur. Daarom wordt de kwaliteit van de werkcolleges voor een groot deel bepaald door de aanwezigheid, voorbereiding en actieve participatie van iedere student.

LET OP: Je moet aanwezig zijn bij de werkgroepen en de practica waar je bent ingedeeld. Zonder voorafgaande toestemming van de docenten krijg je geen toegang tot bijeenkomsten waar jij niet bent ingedeeld.

Alle collegestof en literatuur behoren tot de tentamenstof. Aanwezigheid bij de hoorcolleges wordt daarom sterk aanbevolen en voor de werkcolleges geldt zelfs een strikte aanwezigheidsplicht: je mag gedurende het vak maximaal een werkcollege per onderdeel (Natuurkunde, Scheikunde, Biologie). Het laptoppracticum bij het biologiedeel telt ook als werkcollege. Bij een tweede keer afwezigheid volgt uitsluiting van het vak. Onder deze regel vallen alle redenen van afwezigheid, dus ook bijvoorbeeld afwezigheid door ziekte. Meld je bij afwezigheid altijd vooraf af bij je werkgroepdocent via mail of via Canvas. Voor de practica geldt dat je hierbij niet afwezig mag zijn. 

Mochten er bijzondere omstandigheden gelden waardoor je meer dan een keer een werkcollege mist, laat dit dan in ieder geval vooraf bij de werkgroepdocent, de coördinerend docent van het vak (Rosa Rougoor) en de studieadviseur weten. Mochten er bijzondere omstandigheden gelden, laat dit dan in ieder geval aan Rosa weten via de mail (r.rougoor@uva.nl).

Toetsing

Om te slagen voor deze cursus dien je aan de volgende voorwaarden te voldoen:

• De afzonderlijke deeltentamens moeten met minimaal een 5 zijn afgerond;
• Het gemiddeld eindcijfer is (na eventuele herkansingen) voor de drie afzonderlijke deeltentamens een 5,5 of hoger;
• Er is aan de verplichtingen van het practica voldaan (aanwezigheid en inleveren practicumverslag);
• Het laptoppracticum voor biologie telt mee als een werkgroep, aanwezigheid is dus verplicht. Als je een major Biomedische wetenschappen, Neurowetenschappen of Biologie gaat doen, is het bovendien vereist dat je een voldoende haalt.

Als je om aantoonbare zwaarwegende redenen niet aan alle samenstellende onderdelen kunt voldoen dien je je voorafgaand aan het toetsingsmoment (tentamen, inleveren filmopdracht etc.) te melden bij de studieadviseurs via studieadviseur-iis@uva.nl. In geval van aantoonbare zwaarwegende omstandigheden wordt er dan in samenspraak met de docent gekeken of er een andere oplossing mogelijk is.

Voor recidivisten: de regel is dat een voldoende cijfer een jaar mag blijven staan. Een 5 is dus een minimumcijfer voor het behalen van het vak in het lopende jaar, maar een 5 kun je niet meenemen naar het jaar erna. Studenten die dus een 5 voor een deeltoets hadden, moeten die opnieuw doen.

Toetsmatrijs (studentenversie)

Studenten die het vak al eerder hebben gevolgd

Neem vóór 6 februari 2025 contact op met de assistent-coördinator van Bèta-gamma via bg-iis@uva.nl om afspraken te maken over de vakonderdelen als je het vak al eerder hebt gevolgd.

Inzage toetsing

De manier van inzage wordt via de digitale leeromgeving gecommuniceerd.

Je hebt binnen 30 dagen na bekendmaking van de cijfers recht op inzage van alle soorten toetsen (tentamens, papers, opdrachten).

De deeltoetsen van natuurkunde en scheikunde kunnen zelf digitaal worden ingezien via ANS. De datum en tijd wanneer de toets beschikbaar komt wordt via Canvas gecommuniceerd. Voor de deeltoets van biologie wordt een inzagemoment op locatie ingepland.

Opdrachten

Practicumverslag Scheikunde

• Wordt in duo's ingeleverd een week na het practicum, schriftelijke feedback, becijferd

Practicumverslag Biologie

• Wordt in duo's ingeleverd op de dag van het practicum, schriftelijke feedback, becijferd

Laptoppracticum Biologie

• Wordt individueel gemaakt, aanwezigheid verplicht. Voor studenten die de major Biomedische wetenschappen, Neurobiologie of Biologie gaan doen moet het practicum bovendien voldoende worden gemaakt

Fraude en plagiaat

Dit vak hanteert de algemene 'Fraude- en plagiaatregeling' van de UvA. Hier wordt nauwkeurig op gecontroleerd. Bij verdenking van fraude of plagiaat wordt de examencommissie van de opleiding ingeschakeld. Zie de Fraude- en plagiaatregeling van de UvA: http://student.uva.nl

Weekplanning

Aanvullende informatie

Deze cursus heeft per onderdeel een afzonderlijke module in Canvas. Hier vind je de noodzakelijke aanvullende informatie zoals de readers, de opdrachten en practicumhandleidingen en eventuele wijzingen in het programma en extra opdrachten. Bekijk de Canvaspagina dus met grote regelmaat! Dit geldt ook voor Datanose/rooster.uva.nl waar altijd de actuele roosterinformatie te vinden is.

Sociale veiligheid

We vinden het belangrijk dat je je op de UvA en bij Bèta-gamma veilig voelt. Krijg je onverhoopt te maken met ongewenst gedrag of voel je je onveilig, dan kun je terecht bij verschillende personen. Je melding wordt altijd vertrouwelijk behandeld. Kijk hier voor meer informatie over waar en bij wie je terecht kunt.

Feedback studenten afgelopen jaar

Vanaf 2013-2014 hebben we ervoor gekozen om d.m.v. onderstaande tabel de studenten meer inzicht te geven in de kwaliteitszorg. Daarom nemen we een korte weergave van de feedback van de studenten op en de daaruit voortvloeiende acties ter verbetering van het vak.

Contactinformatie

Coördinator

• Rosa Rougoor

Coördinatoren:

Rosa Rougoor  (r.rougoor@uva.nl)

Opleiding Bèta-gamma: bg-iis-science@uva.nl

Hoofddocenten:

Natuurkunde: Prof dr. Auke-Pieter Colijn (a.p.colijn@uva.nl)

Scheikunde: Prof dr. Jan van Maarseveen (J.H.vanMaarseveen@uva.nl)

Biologie: Prof dr. Stanley Brul (S.Brul@uva.nl)

Werkgroepdocenten

Het kan zijn dat je voor de verschillende onderdelen (natuurkunde, scheikunde, biologie) een andere werkgroepdocent hebt. Kijk in datanose/rooster.uva.nl om te zien wie jouw werkgroepdocent is voor elk onderdeel.