Inleiding Cognitieve Psychologie

Introduction to Cognitive Psychology

6 EC

Semester 2, periode 4

5082INCP6Y

Eigenaar Bachelor Kunstmatige Intelligentie
Coördinator dr. Lucas Molleman
Onderdeel van Bachelor Kunstmatige Intelligentie, jaar 1
Links Zichtbare leerlijnen

Studiewijzer 2024/2025

Globale inhoud

Dit vak is een introductie in de cognitieve psychologie. Deze discipline is zeer relevant voor Kunstmatige Intelligentie. Cognitieve psychologie gaat over mentale processen zoals aandacht, geheugen, bewustzijn, en informatieverwerking. In het vak staan de relaties tussen brein, cognitie en gedrag centraal. Het vak bestaat uit hoorcolleges en werkcolleges.

In de hoorcolleges bespreken we de belangrijkste theorieën en onderzoeksresultaten binnen een aantal domeinen van de cognitieve psychologie (perceptie, aandacht, representaties, geheugen, probleem oplossen, beslissen, redeneren, emoties, taal en cognitieve ontwikkeling). We bespreken ook hoe de belangrijkste processen in die domeinen in het brein worden gerealiseerd.

In de werkcolleges verdiepen we de hoorcolleges en gaan we actief met de stof aan de slag. We zullen daar links leggen tussen cognitieve psychologie en kunstmatige intelligentie.

Studiemateriaal

Literatuur

  • John Anderson (2020). Cognitive Psychology and Its Implications, Ninth Edition. MacMillan Learning.

     

    Op de Canvas-site van de cursus zullen we verwijzingen naar artikelen plaatsen. Deze behoren ook tot de verplichte leerstof.

Overig

  • Wetenschappelijke artikelen op Canvas

Leerdoelen

  • Kunnen uitleggen hoe KI bouwt op cognitieve psychologie, en hoe KI de cognitieve psychologie beïnvloedt
  • Toepassen van inzichten uit de cognitieve psychologie in KI
  • Begrijpen van de belangrijkste theorieën en onderzoeksresultaten binnen een aantal domeinen van de cognitieve psychologie die relevant zijn voor KI
  • Begrijpen hoe theorieën en experimenten in de cognitieve psychologie zich tot elkaar verhouden
  • Begrijpen van de basisprincipes van de werking van het brein en hun link met basale cognitieve functies

Onderwijsvormen

  • Hoorcollege
  • Werkcollege
  • Zelfstudie

Het vak bestaat uit 12 hoorcolleges, en 6 werkcolleges. Aanwezigheid bij de hoorcolleges wordt sterk aanbevolen. Voor de werkcolleges geldt een strikte aanwezigheidsplicht.

Verdeling leeractiviteiten

Onderdeel

aantal

uur

totaal uren

College volgen

12

2

24

Wekelijks stof bestuderen

6

12

72

Werkcolleges volgen

6

2

12

Studeren voor tentamens

2

28

56

Tentamen maken

2

2

4

TOTAAL

 

 

168

Aanwezigheid

Aanwezigheidseisen opleiding (OER-B):

  • Voor practica en werkgroepbijeenkomsten met opdrachten geldt een aanwezigheidsplicht. De invulling van deze aanwezigheidsplicht kan per vak verschillen en staat aangegeven in de studiewijzer. Wanneer studenten niet voldoen aan deze aanwezigheidsplicht kan het onderdeel niet met een voldoende worden afgerond.

Aanvullende eisen voor dit vak:

Aanwezigheid bij de hoorcolleges wordt sterk aanbevolen. Hoorcolleges worden niet opgenomen of gestreamd. Voor de werkcolleges geldt een aanwezigheidsplicht. Dit zal worden bijgehouden met een presentielijst.

Om te slagen voor het vak, een AVV halen voor 5 van de 6 werkgroepopdrachten. Ook moet je gemiddeld een 5.5 halen voor de wekelijkse quizzen. Je moet hiervoor in persoon aanwezig zijn bij de werkgroepen: de werkgroepopdrachten en quizzen kunnen niet op afstand gemaakt worden. Als je niet aanwezig bent bij de werkgroep, krijg je geen AVV voor die week. Bij minder dan 5 AVV's wordt er geen eindcijfer geregistreerd.

Toetsing

Onderdeel en weging Details

Eindcijfer

1 (100%)

Deeltoets digitaal 1

Deeltentamens. Er zullen twee deeltentamens worden afgenomen. 

Het eerste deeltentamen gaat over de stof (hoorcolleges, boek, werkcolleges en artikelen) van week 1-3 van de cursus. Het tweede deeltentamen gaat over de stof van week 5-7 van de cursus. Het hertentamen zal gaan over alle stof.

Beoordeling werkcolleges. Voor het halen van het vak moet je 5 van de 6 groepsopdrachten gehaald hebben (“AVV”; aan verplichtingen voldaan). 

Wekelijkse quizzes. Voor het cijfer van de quiz zullen we de top-5 van de 6 cijfers gebruiken. Het schrappen van 1 cijfer ondervangt evt. afwezigheid, bv. door ziekte. De quiz toetst de stof van iedere week. Het is dus belangrijk dat je de stof goed bijhoudt gedurende de cursus. Mocht er geen gemiddelde van een 5.5 behaald worden voor de quizzes, volgt een vervangende opdracht. Afwezigheid bij meer dan 1 werkcollege kan niet worden herkanst of ingehaald.

Inzage toetsing

Quizzes worden besproken in de opvolgende werkcolleges. 

 

Tentamen kan worden ingezien na beoordeling.

Opdrachten

Het vak bestaat uit 12 hoorcolleges en 6 werkcolleges. Zie datanose voor de exacte tijd en locatie van de colleges. Zie de onderdelen rooster en weekoverzicht verderop in deze handleiding voor een overzicht van de onderwerpen per college.

In de hoorcolleges wordt de stof uit het boek en de artikelen besproken. Let op, deze bespreking gaat verder dan het boek en de artikelen, en is onderdeel van het tentamen. De ervaring leert dat het bijwonen van de hoorcolleges erg belangrijk is voor het halen van het tentamen.

In de wekelijkse werkcolleges ga je actief aan de slag met de stof. De werkcolleges bestaan iedere week uit dezelfde onderdelen:

(1) bespreken van de quiz en opdracht van het vorige werkcollege;

(2) herhalen van de belangrijkste punten uit de hoorcolleges van de huidige week + behandelen vragen en discussie daarover;

(3) groepsopdracht die links legt tussen cognitieve psychologie en kunstmatige intelligentie;

(4) een quiz waarin wordt getoetst of je de stof van deze week beheerst. De groepsopdracht en quiz moeten in het werkcollege worden gemaakt. Je moet dus aanwezig zijn.

De groepsopdracht wordt gedaan in groepjes van 3 of 4 studenten. Deze wordt tijdens het werkcollege ingeleverd via Canvas. Aan het eind van ieder werkcollege is er een individuele quiz met 6 meerkeuzevragen (telkens 4 antwoorden). Zie beneden onder Toetsing voor de beoordeling van de werkcolleges.

Mochten er tijdens de behandeling van de stof tijdens de werkcolleges nog vragen zijn, kunnen die via Canvas (Modules) worden gesteld. Eén van de docenten zal deze dan beantwoorden.

Fraude en plagiaat

Dit vak hanteert de algemene 'Fraude- en plagiaatregeling' van de UvA. Hier wordt nauwkeurig op gecontroleerd. Bij verdenking van fraude of plagiaat wordt de examencommissie van de opleiding ingeschakeld. Zie de Fraude- en plagiaatregeling van de UvA: http://student.uva.nl

Weekplanning

 

Week
(alle data in 2025)

Hoorcollege 1

(maandag 9-11u)

Hoorcollege 2 (dinsdag 15-17u)

Werkcollege (donderdag of vrijdag)

Stof

1.
3-7 feb

1. Het Brein (H1 vanaf p. 13)

 

2. Perceptie & Aandacht (H2 & H3)

Groeps-opdracht + quiz

H1, H2, H3

2.
10-14 feb

3. Cognitieve Psychologie en AI in historisch perspectief (H1 tot p. 13, Van der Maas et al, 2021)

4. Mentale verbeelding & Representaties (H4 & H5)

Groeps-opdracht + quiz

 

H1, H4, H5, Van der Maas et al., 2021

 

3.
17-21 feb

5. Beslissen I (H11)

6. Beslissen II (Lockwood & Klein-Flügge 2021)

Groeps-opdracht + quiz

H11, Lockwood & Klein-Flügge 2021

 

4. 24-28 feb

 

Deeltentamen 1

woensdag 27 februari

13 – 15 uur

Alle stof van blok 1 + colleges

 

5.
 3-7 maart

7. Redeneren (H10)

8. Geheugen (H6 & H7; C0.05)

Groeps-opdracht + quiz

H6, H7, H10

6.
10-14 maart

9. Probleem oplossen & expertise (H8 & H9)

10.Individuele verschillen (H14)

Groeps-opdracht + quiz

H8, H9, H14

7.
17-21 maart

11. Taal (H12, Fiederici et al 2017)

12. Taalmodellen, GPT

Groeps-opdracht + quiz

H12, Fiederici et al 2017

8. 24-28 maart

 

Deeltentamen 2

Donderdag 27 maart

18 – 20 uur

Alle stof van blok 2 + colleges

 

 

 

 

 

 

 

 

Contactinformatie

Coördinator

  • dr. Lucas Molleman