Cognitie en Perceptie

Cognition and Perception

Studiewijzer 2024/2025

Globale inhoud

De wereld om ons heen is complex en dynamisch. Toch zijn wij in staat om informatie snel te verwerken, beslissingen te nemen aan de hand van deze informatie en op een doelgerichte manier daar naar te handelen. In deze cursus wordt een inleiding gegeven in de menselijke perceptie en cognitie - van input tot output. Er wordt ingegaan op verschillende sensorische systemen, met nadruk op het visuele systeem. Ook worden cognitieve processen besproken die een rol spelen bij onze (visuele) waarneming zoals aandacht, ervaring, emotie en bewustzijn en hoe deze processen met elkaar samenhangen. Wat is bijvoorbeeld de rol van aandacht bij perceptie en bewustzijn en waarom onthouden we emotionele informatie zoveel beter dan neutrale informatie? In hoeverre hebben we controle over waar we onze aandacht op richten en welke rol spelen individuele verschillen en omgeving bij afleiding en het nemen van beslissingen? Tijdens de colleges zullen we cognitieve theorieen van perceptie, aandacht, geheugen, redeneren en beslissen bespreken, met soms ook verwijzingen naar de onderliggende neurale mechanismen van deze processen.

Naast de bestudering van relevante theorieen, verdiepen studenten zich ook in het onderzoek dat deze theorieen toetst. Er zal tijdens de colleges aandacht worden besteed aan fundamenteel onderzoek en aan toegepast onderzoek dat onder andere ook zal worden geillustreerd aan de hand van korte online experimenten. Verder worden academische vaardigheden ontwikkeld door in kleine groep een zelf-gekozen gedragsonderzoek uit te voeren en te analyseren, op te schrijven en te presenteren. Tijdens de werkcolleges krijgen de studenten gerichte opdrachten in het kader van hun eigen onderzoek en worden zij aangemoedigd om een link te leggen tussen een bepaalde cognitieve functie (waarneming, aandacht, geheugen, beslissen, etc) en een bepaald probleemgebied uit de ICT.

Studiemateriaal

Literatuur

• Goldstein, E.B. & Van Hooff, J.C. (2024). Cognitive Psychology, 3rd EMEA Edition. Cengage

Leerdoelen

• De student kan de belangrijkste theorieën van perceptie en cognitie beschrijven en uitleggen
• De student kan de methode en bijdrage van cognitief psychologisch gedragsonderzoek uitleggen
• De student kan de hersenprocessen die een rol spelen bij perceptie en geheugen globaal uitleggen
• De student kan groepsgewijs een gedragsonderzoek bedenken, opzetten, uitvoeren, en analyseren
• De student kan opzet en resultaten van een onderzoek kritisch evalueren en presenteren
• De student kan groepsgewijs een onderzoeksverslag schrijven

Onderwijsvormen

• Hoorcollege
• Werkcollege
• Laptopcollege
• Zelfstudie
• Zelfstandig werken aan bijv. project/scriptie

Hoorcollege: Tijdens de hoorcolleges worden hoofdstukken uit het tekstboek en aanvullende literatuur besproken. Soms
zal dit worden aangevuld met het doen van kleine online opdrachten en/of groepsdiscussies. Belangrijkste doel van het
hoorcollege is om structuur en handvatten aan te bieden waardoor studenten zelf actief aan de slag kunnen met de stof
via zelfstudiemodules en het tekstboek.

In de werkcolleges/vragenuren worden vragen naar aanleiding van de zelfstudie opdrachten besproken en doen we enkele voorbereidende opdrachten voor het tentamen.

Laptopcollege: Tijdens de laptop/werkcolleges wordt er gewerkt aan opdrachten behorend bij het eigen gedragsonderzoek. Door middel van korte pitches worden studenten gestimuleerd om elkaar te helpen en aan te vullen. Tijdens en tussen de werkcolleges door werken studenten zelfstandig aan hun onderzoek.

Presentaties: studenten geven in de laatste week een presentatie waarin ze hun onderzoek presenteren.

Zelfstudie: Via Canvas worden zelfstudie modules aangeboden met daarin vragen en opdrachten over de stof uit het
tekstboek, illustratieve videofragmenten, en enkele demonstratie experimenten. Studenten worden aangemoedigd om
zelf actief met de stof bezig te gaan en indien zij vragen hebben die te stellen via online discussie boards.

Verdeling leeractiviteiten

Aanwezigheid

Aanwezigheidseisen opleiding (OER-B):

• Voor practica en werkcolleges, met opdrachten, geldt een aanwezigheidsplicht, tenzij anders vermeld in de studiegids. Wanneer studenten niet voldoen aan deze aanwezigheidsplicht kan het onderdeel niet met een voldoende worden afgerond. De aanwezigheidsplicht met betrekking tot hoor-werkcolleges staat, indien van toepassing, vermeld in de studiegids.
  

Toetsing

Inzage toetsing

Tijd en manier van inzage zal via de digitale leeromgeving worden gecommuniceerd

Dit is de laatste keer dat dit vak in deze vorm en in deze periode gegeven wordt. Dit vak verhuist naar periode 2 van jaar 2 Informatiekunde en zal dan 8 weken duren.

Opdrachten

Studenten schrijven in teamverband een onderzoeksverslag (2200 - 2600 woorden) waarin een verband wordt onderzocht tussen (1) de effectiviteit of capaciteit van een specifieke cognitieve functie en (2) een kenmerk waarop mensen van elkaar kunnen verschillen (persoonlijkheid, gedrag, situatie, IT/gaming ervaring, etc). Het verslag dient geschreven te worden in de vorm van een wetenschappelijk artikel en mag geschreven worden in het Nederlands of Engels. Bij een onvoldoende kan het verslag individueel herkanst worden tot max een 6.

De onderzoeksopdracht wordt ook afgesloten met een presentatie aan eigen groep + discussie.

Fraude en plagiaat

Dit vak hanteert de algemene 'Fraude- en plagiaatregeling' van de UvA. Hier wordt nauwkeurig op gecontroleerd. Bij verdenking van fraude of plagiaat wordt de examencommissie van de opleiding ingeschakeld. Zie de Fraude- en plagiaatregeling van de UvA: http://student.uva.nl

Weekplanning

Contactinformatie

Coördinator

• dr. Hannie van Hooff