Mechanismen van Ziekten van de Mens

Mechanisms of Human Diseases

5 EC

Semester 2, periode 6

5052MEZM5Y

Eigenaar Bachelor Biomedische Wetenschappen
Coördinator dr. E.A. Wierenga
Onderdeel van Bachelor Biomedische Wetenschappen, jaar 1
Links Zichtbare leerlijnen

Studiewijzer 2023/2024

Globale inhoud

Het vak bestaat uit twee deelmodules, die elk inzicht geven in belangrijke aspecten van de moderne Geneeskunde in de deelgebieden van de leerlijnen Immunologie en Oncologie. In de deelmodule Immunologie worden de basisprincipes van natuurlijke afweer en adaptieve immuniteit behandeld en wordt aan de hand van hoog-frequente immunologische ziekten uiteengezet hoe immunologische mechanismen kunnen falen en leiden tot ziekte. In de deelmodule Oncologie staan nieuwvorming en ontregelde celgroei centraal. Deze processen spelen een essentiele rol in de ontwikkeling van kanker, waarvan belangrijke moleculaire en cellulaire mechanismen zullen worden behandeld, alsmede enkele klinische aspecten. Waar mogelijk zullen ziektebeelden worden geintroduceerd in een klinisch college, verzorgd door een arts en met medewerking van een patient. Tevens zullen recente ontwikkelingen in het wetenschappelijk onderzoek worden belicht.

De volgende onderwerpen komen aan de orde:

Deelmodule 1: Immunologie

  • Principes van natuurlijke afweer
  • Principes van adaptieve immuniteit
  • De immunologische basis van chronische infectie
  • De immunologische basis van kanker
  • De immunologische basis van auto-immuunziekten
  • De immunologische basis van allergie
  • De immunologische uitdaging bij transplantatie

Deelmodule 2: Oncologie

  • Ontwikkeling van kanker (groei- en differentiatie-stoornissen)
  • Epidemiologie, diagnostiek en stadiering van kanker
  • Moleculaire oncologie (intracellulaire signalering)
  • Mechanismen van behandeling van kanker
  • Immunotherapie van kanker

Studiemateriaal

Literatuur

  • Molecular Biology of the Cell van Alberts et al. (W.W. Norton & Company, 7e druk, 2022) ISBN 978-0-393-88484-5

  • Janeway's Immunobiology van Murphy, Weaver and Berg (W.W. Norton & Company, 10e druk, 2022) ISBN 978-0-393-88487-6

Overig

  • PPt/PDF-presentaties van colleges worden beschikbaar gesteld op Canvas.

Leerdoelen

  • De student kan de basisprincipes van natuurlijke afweer en adaptieve immuniteit beschrijven
  • De student kan deze basisprincipes relateren aan de mechanismen en klinische aspecten van belangrijke hoofdgroepen van immunologische ziekten: chronische infectie, kanker, auto-immuniteit en allergie.
  • De student kan de cellulaire en moleculaire mechanismen van het ontstaan van kanker beschrijven.
  • De student kan belangrijke basis aspecten beschrijven van de klinisch oncologische discipline (epidemiologie, diagnostiek, stadiëring en behandeling van kanker).
  • De student kan op overzichtsniveau successen en problemen van experimentele immunotherapie van kanker begrijpen.

Onderwijsvormen

  • Hoorcollege
  • Werkcollege
  • Zelfstudie
  • Werkgroep (POBW)
  • Klinische hoorcolleges (3 uur)

Het onderwijs in deze 4-weekse cursus omvat 5 EC in de vorm van:

  • Hoorcolleges (30 uur)
  • Klinisch hoorcollege (1 uur)
  • Werkcolleges (2 uur)
  • Werkgroep (6 uur)
  • Responsiecollege (1 uur)
  • Zelfstudie (100 uur)

De hoorcolleges vormen inhoudelijk het grootste aandeel van de cursus. Bijwonen hiervan is essentieel om kennis te nemen van de studiestof. In veel gevallen is de Ppt/PDF van het college de eigenlijke studiestof en zijn de tekstboeken vooral belangrijk voor naslag. Bijwonen van de hoorcolleges is facultatief, maar wordt onontbeerlijk geacht voor een goed begrip van de studiestof.

Klinische colleges worden gegeven door artsen, met medewerking van patienten. Ieder die aanwezig is bij colleges waaraan een patient meewerkt is gebonden aan het medisch beroepsgeheim. Deze colleges zijn dan ook uitsluitend toegankelijk voor studenten die zich voor Bio-medische wetenschappen of Psychobiologie dan wel Geneeskunde hebben laten inschrijven. Deze colleges zijn afhankelijk van de beschikbaarheid van artsen en patienten en daarom altijd onder voorbehoud. Klinische colleges worden niet opgenomen en kunnen dus niet worden teruggekeken.

Werkcolleges zijn verplichte onderdelen, waarin belangrijke studiestof op interactieve wijze met de docent wordt besproken. Voor zinvolle deelname aan werkcolleges wordt voorkennis verondersteld, afkomstig uit opgegeven studiestof die vooraf dient te worden bestudeerd.

De werkgroep uren vinden plaats in het kader van de POBW-dag. In groepjes wordt gewerkt aan vragen over een actueel immunologisch onderwerp, waarvoor de kennis die eerder in het vak is vergaard moet worden aangewend om gezamenlijk tot antwoorden te komen. Deze antwoorden moeten vervolgens plenair worden gepresenteerd in een Ppt. Deelname is verplicht.

Het responsiecollege (of vragenuur) is een online Zoom-meeting, waarin resterende vragen over de studiestof uit het hele vak kunnen worden besproken met de docent. Voor een optimale opbrengst van deze sessie is het aan te raden vooraf kenbaar te maken, waarover de vraag gaat. Dit geeft de docent de gelegenheid evt beeldmateriaal voor te bereiden. Doorgang van het responsiecollege hangt af van vooraf getoonde interesse en aangeleverde verzoeken voor verdere uitleg. 

Voor zelfstudie kunnen alle middagen worden gebruikt. De hoeveelheid studiestof per dag is groot, waardoor het raadzaam is elke dag de behandelde stof te verwerken en te bestuderen. Aan het eind van beide deelmodules zijn tevens extra zelfstudiedagen geroosterd. 

Verdeling leeractiviteiten

Activiteit

Aantal uur

 

 

Hoorcollege

30

 

 

Klinisch college

1

 

 

Werkcollege

2

 

 

Werkgroep

6

 

 

responsiecollege

1

 

 

Zelfstudie

98,5

 

 

Tentamen

1,5

 

 

Totaal 5 EC x 28 uur

140

 

 

Aanwezigheid

Aanwezigheidseisen opleiding (OER-B):

  • Deelname aan alle practica, computerpractica en werkcolleges in het curriculum is verplicht.

Aanvullende eisen voor dit vak:

Deelname aan de POBW-dag is verplicht.

Toetsing

Onderdeel en weging Details

Eindcijfer

1 (100%)

Tentamen digitaal

De toets over de totale stof van beide deelmodules wordt in een enkel digitaal tentamen afgenomen en bestaat uit 40 vier-keuzen multiple-choice vragen, 22 vragen over de deelmodule Immunologie en 18 vragen over de deelmodule Oncologie. Het eindcijfer wordt berekend op basis van de totale score van beide deelmodules. Zonder correctie ligt de cesuur bij 27 goede antwoorden. Er zijn tijdens het tentamen geen hulpmiddelen toegestaan, alleen een pen en kladpapier. Voor de herkansing geldt precies hetzelfde.

Opdrachten

Tijdens de POBW-dag wordt in groepjes gewerkt aan verschillende vragen over een actueel immunologisch onderwerp, waarvan de antwoorden moeten worden bewerkt tot een Powerpoint presentatie, die aan het eind van de dag plenair moet worden gepresenteerd. Feedback wordt gegeven door studenten en docenten in reactie op de presentatie. De opdracht wordt niet becijferd, maar deelname is verplicht.

Fraude en plagiaat

Dit vak hanteert de algemene 'Fraude- en plagiaatregeling' van de UvA. Hier wordt nauwkeurig op gecontroleerd. Bij verdenking van fraude of plagiaat wordt de examencommissie van de opleiding ingeschakeld. Zie de Fraude- en plagiaatregeling van de UvA: http://student.uva.nl

Weekplanning

WeeknummerOnderwerpenStudiestof
1
2
3
4

Aanvullende informatie

Locatie: Dit vak wordt aangeboden in het AMC.  Alleen de POBW-dag vindt plaats op het Science Park.

Voor communicatie en aanvullend studiemateriaal is een Canvas pagina beschikbaar.

Benodigde voorkennis:
• Basale kennis van de structuur en functie van (menselijk) cellen.
• Basale kennis van de anatomie en fysiologie van het menselijk lichaam.

Contactinformatie

Coördinator

  • dr. E.A. Wierenga

Docenten

  • Prof. dr. D. Amsen
  • dr. J. Aten
  • dr. B. Blom
  • dr. W. Dankers
  • dr. G.J.H. Dumont
  • dr. M. Fransen
  • dr. A. Glas
  • Linda de Haan
  • Prof. dr. M.D. Hazenberg
  • dr. N.A. Kootstra
  • dr. L. Lighaam
  • Prof. dr. C.J.F. van Noorden
  • dr. M. Spaargaren
  • dr. E.A. Wierenga

Communicatie met de docenten verloopt altijd via de coordinator.