Methoden van Onderzoek en Statistiek

Research Methods and Statistics

9 EC

Semester 1, periode 1, 2

5102MEOS9Y

Eigenaar Bachelor Psychobiologie
Coördinator dr. J. van Kordelaar
Onderdeel van Bachelor Psychobiologie, jaar 1

Studiewijzer 2023/2024

Globale inhoud

Onderzoek doen, het verzamelen en bewerken van informatie, vormt het hart van de wetenschap. In zowel de sociale wetenschappen als de levenswetenschappen, maken onderzoekers gebruik van een aantal methoden en statistische analyses zodat valide conclusies uit het onderzoek gewaarborgd zijn. Hoe onderzoek ook wordt gedaan – kwantitatief of kwalitatief, in wetenschappelijke literatuur, via experimenten, observaties, of interviews – de waarde van de bevindingen wordt uiteindelijk bepaald door de gebruikte methoden en statistische analyses. In dit vak komen onder andere aan de orde; betrouwbaarheid en validiteit, experimentontwerp en technieken om de gegevens te analyseren die uiteenvallen in beschrijvende statistiek en toetsende statistiek. Er wordt gewerkt met de (programmeer)taal R, die bedoeld is om analyses uit te voeren.

Studiemateriaal

Literatuur

    • Whitlock, M. & Schluter, D. (2015). The analysis of biological data (3de editie). Macmillan Higher Education. (ISBN: 9781319325343, nieuwprijs ongeveer €70,-) De eerste en tweede editie van dit boek kunnen ook worden gebruikt, maar de paginanummers ten opzichte van de derde editie verschillen.
    • Een introductiesyllabus wordt beschikbaar gemaakt en we verwijzen daarin regelmatig naar een online (gratis) beschikbaar boek over R. Op canvas staan nog een aantal andere mogelijke opties voor R genoemd.
    • Slides van de hoorcolleges (worden beschikbaar gemaakt via http://canvas.uva.nl)
    • (Instructie)video’s (worden beschikbaar gemaakt via http://canvas.uva.nl)

     

    Het boek sluit aan op de hoorcolleges. De opdrachten worden aangeboden via het programma SOWISO (http://uva.sowiso.nl).

                Het boek van Whitlock, M. & Schluter heeft drie edities. De verwijzingen naar het boek zullen vooral gebaseerd zijn op de derde editie, maar het is ook mogelijk de eerste of de tweede editie te gebruiken voor deze cursus. Let dan wel op bij de verwijzingen in de slides en bij de werkgroepen/practica.

  • Een introductiesyllabus wordt beschikbaar gemaakt en we verwijzen daarin regelmatig naar een online (gratis) beschikbaar boek over R. Op canvas staan not een aantal andere mogelijke opties voor R genoemd.

Syllabus

  • Een introductiesyllabus wordt beschikbaar gemaakt via canvas.uva.nl

Practicummateriaal

  • Uitleg en opdrachten voor statistiek worden beschikbaar gemaakt via het programma SOWISO (http://uva.sowiso.nl).

Software

  • https://cloud.r-project.org/

  • https://www.rstudio.com/

  • https://uva.sowiso.nl/

Overig

  • Slides van de hoorcolleges (worden beschikbaar gemaakt via http://canvas.uva.nl)

  • Het boek sluit aan op de hoorcolleges en de practica en opdrachten (een deel van de opdrachten in sowiso komen direct uit het boek). De opdrachten komen op SOWISO (http://uva.sowiso.nl).

Leerdoelen

  • De student kan de belangrijkste concepten in de kwantitatieve statistiek en methoden beoordelen en uitleggen.
  • De student kan de meest gebruikte kwantitatieve onderzoeksmethoden uit de levenswetenschappen en sociale- en gedragswetenschappen herkennen en toepassen
  • De student kan beoordelen en uitleggen in welke situaties onderzoeksmethoden kunnen worden gebruikt.
  • De student kan elementaire dataverzamelings- en analysetechnieken (in R) uitvoeren.
  • De student kan beoordelen wat de meest geschikte manier is om data te analyseren.
  • De student kan beoordelen en uitleggen hoe je op een wetenschappelijk verantwoorde manier gegevens kunt verzamelen over centrale begrippen in een onderzoeksvraag.

Onderwijsvormen

  • Hoorcollege
  • Zelfstudie
  • Computerpractica
  • Online videomateriaal
  • Laptopcollege
  • (Computer)practicum
  • Zelfstandig werken aan bijv. project/scriptie
  • Werkcollege
  • Veldwerk/excursie

Het vak bestaat uit hoorcolleges  waarin de theorie wordt besproken, instructie-videomateriaal waarin theorie en praktische toepassingen van statistiek en methoden worden uitgelegd, en werkgroepen en computerpractica. Tijdens de werkgroepen  wordt verdieping geboden over de stof en is er gelegenheid om vragen te stellen over de opdrachten. Het schema met de hoorcolleges, de werkgroepen en practica en de literatuur die wordt besproken, kun je vinden op http://canvas.uva.nl. Op Canvas vind je ook een module waar je instructie video's (kennisclips) kunt bekijken over speciale onderwerpen. 

Verdeling leeractiviteiten

Activiteit

Aantal uur

Digitale Toets

12

Hoorcollege

18

Laptopcollege

22

Zelfstudie

202

Het vak bestaat uit vier delen (vier weken per deel), die elk worden afgesloten met een deeltentamen over de behandelde stof (zie schema onder). Elk deel begint en eindigt met een hoorcollege. Per week dien je je voor te bereiden voor die week door de stof uit het boek te bestuderen en te beginnen met de opdrachten voordat je meedoet met de werkgroep. Voor de werkgroepen word je ingedeeld in een groep (net zoals bij ABV) zodat je met een relatief kleine groep in de bijeenkomsten zit. In de werkgroepen krijg je opdrachten over dataverzameling en methoden en krijg je de gelegenheid om aan de opdracht verder te werken en vragen te stellen daarover. Voor de indeling in de werkgroep en het rooster, kun je http://datanose.nl raadplegen.

Aanwezigheid

Aanwezigheidseisen opleiding (OER-B):

  • Deelname aan alle practica, computerpractica, veldwerk en werkcolleges in het curriculum is verplicht. Eventueel aanvullende eisen worden per onderdeel in de studiewijzer omschreven. Hier staat ook beschreven wat de eventuele consequenties zijn van het niet nakomen van deze verplichting.

Aanvullende eisen voor dit vak:

Er zijn in de eerste twee weken twee R-computerpractica. Deze zijn bedoeld om je wat sneller bekend te maken met R, het programma waarmee we statistische analyses uitvoeren. De werkgroepen beginnen bij kennismaking met R en hoe je bestanden aanmaakt en opslaat. Dan zullen er eenvoudige bewerkingen worden besproken en krijg je voldoende gelegenheid om die te oefenen. 

Verder zijn er reguliere werkgroepen en deze starten in de tweede week van de cursus. In deze werkgroepen wordt de stof besproken, krijg je verdieping en ben je in de gelegenheid om vragen te stellen. Aanwezigheid is bij de eerste twee werkgroepen verplicht. In die werkgroepen wordt namelijk uitgebreid ingegaan op de opdracht die gedurende het vak loopt en wordt gecontroleerd of er geen problemen zijn met de software sowiso (ook voor de tentamens) en R (voor de analyses). 

Uiteraard kan het voorkomen dat je wegens persoonlijke omstandigheden (denk hierbij aan ziekte of bijzondere familieomstandigheden) niet kunt deelnemen aan een verplichte onderwijsbijeenkomst. Neem in dit geval ruim van te voren (ten minste 2 uur voor aanvang, liefst eerder) contact op met je werkgroepbegeleider. Hij/zij kan je laten weten of er mogelijkheden er zijn om alsnog aan de aanwezigheidsplicht te voldoen, en zo ja welke.


Ben je langdurig niet in staat om onderwijs te volgen (langer dan 1 week), neem dan ook contact op met je werkgroep begeleider en de studieadviseur .

Toetsing

Onderdeel en weging Details

Eindcijfer

0.15 (15%)

Deeltentamen 1

0.15 (15%)

Deeltentamen 2

0.2 (20%)

Deeltentamen 3

0.5 (50%)

Deeltentamen 4

De toetsing van dit vak bestaat uit vier deeltentamens. Alle deeltentamens worden afgenomen in een digitale toetsapplicatie, die heet SOWISO (http://uva.sowiso.nl). Dat gebruiken we ook voor de wekelijkse opdrachten. De vier deeltentamens zijn open boek tentamens. Je mag bij een open boek tentamen het boek en aantekeningen (op papier) bij je hebben tijdens het tentamen (niet op usb-stick of online ophalen). Bij de eerste twee deeltentamens heb je R in principe niet nodig (mag je wel gebruiken). Je mag ook een rekenmachine gebruiken (grafische rekenmachine mag ook). Het programma R staat tot je beschikking en daarmee kun je ook alles dat je op je rekenmachine kan (en meer). Bij de laatste twee deeltentamens moet je R gebruiken voor een aantal vragen. Dan kun je vragen verwachten waarbij je een test moet uitvoeren of een kans moet berekenen met behulp van R.

 

De deeltentamens bestaan uit verschillende typen vragen: multiple choice, open vragen (vaak rekenvragen waar we je het antwoord op een som vragen) en meerdere antwoord-vragen. Vergelijkbare vragen komen ook voorbij in de wekelijkse opdrachten en in een oefententamen voor ieder deeltentamen. De eerste drie deeltentamens bestaan ieder uit 10 vragen, het laatste deeltentamen bestaat uit 20 vragen; in totaal zijn er 50 vragen die tezamen je eindcijfer bepalen. Om te slagen voor dit vak dien je een eindcijfer van tenminste 5.5 te hebben behaald over de vier deeltentamens. De weging van ieder deeltentamen is als volgt: Deeltentamen 1: 15%, Deeltentamen 2: 15%, Deeltentamen 3: 20%, Deeltentamen 4: 50%. Volgens deze weging kun je voor de eerste twee deeltentamens 7.5 punten ieder van je eindcijfer behalen, in het derde deeltentamen 10, en in de laatste 25; en samen telt dat op tot de 50 punten. Het derde deeltentamen weegt zwaarder omdat je dan ook wordt gevraagd naar R-vaardigheden, en het vierde deeltentamen weegt zwaarder omdat er naast R-vaardigheden, meer vragen zijn en je alle kennis moet gebruiken die je tot dan hebt opgedaan in dit vak. De deeltentamens  worden gemaakt via de toetsapplicatie SOWISO (https://uva.sowiso.nl ). Denk eraan je UvA-inloggegevens op papier bij de hand hebt bij ieder deeltentamen, want je telefoon of email kun je niet gebruiken omdat je dan mogelijk ook zou kunnen communiceren.

Indien je niet geslaagd bent dan is er een hertentamen. Het hertentamen beslaat de volledige stof (alle behandelde hoofdstukken en opdrachten en video's). Alle vorige resultaten behaald op de deeltentamens komen dan te vervallen. Het hertentamen zal uit 20 vragen bestaan en wordt digitaal afgenomen, en gebruik van het boek en aantekeningen is toegestaan.

Voor het schema van de deeltentamens en de herkansing zie het rooster op http://datanose.nl.

Inzage toetsing

De manier van inzage wordt via de webpagina van het vak gecommuniceerd.

Inzage zal via canvas verlopen en zal op aanvraag zijn. 

Opdrachten

Wekelijkse opdrachten

  • Er zijn wekelijkse opdrachten te maken met het programma R. De opdrachten sluiten zoveel mogelijk aan bij de stof behandeld in de colleges en video's van de betreffende week. Deze opdrachten komen elke woensdag online.  De antwoorden van de opdrachten komen op SOWISO te staan en zijn zelf te controleren. We controleren of je de opdrachten hebt serieus hebt gemaakt; de opdrachten tellen niet mee voor het eindcijfer. 

     

    Verder is er een opdracht die gedurende het gehele vak loopt. Daarin ga je een onderzoek bedenken, data verzamelen, data analyseren en een kort verslag schrijven over het onderzoek. Je bent verplicht deze opdracht te doen en je krijgt een voldaan indien je opdracht goed is (het telt niet mee voor de bepaling van je eindcijfer, maar je kunt alleen slagen als je de opdracht hebt gedaan). 

Fraude en plagiaat

Dit vak hanteert de algemene 'Fraude- en plagiaatregeling' van de UvA. Hier wordt nauwkeurig op gecontroleerd. Bij verdenking van fraude of plagiaat wordt de examencommissie van de opleiding ingeschakeld. Zie de Fraude- en plagiaatregeling van de UvA: http://student.uva.nl

Weekplanning

Het vak bestaat uit vier delen, die elk worden afgesloten met een deeltentamen. Elk deel begint en eindigt met een hoorcollege (online). Per week dien je de instructievideo’s voor die week te bekijken en naar de werkgroep te gaan. Voorafgaand aan de werkgroepen word je ingedeeld in een groep zodat je met een relatief kleine groep in één werkruimte zit. Voor de indeling in de werkgroep en het rooster, kun je https://datanose.nl raadplegen. De hoofdstukken voor iedere deeltoets staan in onderstaande tabel genoemd.

 

Week

Hoorcollege

Werkgroep (uva.sowiso.nl)

36

Hoofdstuk 1-3 Waarom wetenschap? (introductiecollege)

R-practicum 1

37

Hoofdstuk 4 Steekproeven en schatten

1 Intro tot R en MvOS

R-practicum 2

38

Hoofdstuk 5 Omgaan met kansen en Feedback/oefenvragen deel 1 (H1-5)

2 Kansrekenen, steekproeven & visualisatie

39

Deeltentamen 1 (H1-5)

40

Hoofdstuk 6-7 Hypothesetoetsen en proporties

3 Hypothesetoetsen

41

 

4 Proporties

42

Hoofdstuk 8-9 Discrete data en oefenvragen deel 2 (H6-9)

5 Frequentie & associatie in categorische data

43

Deeltentamen 2 (H6-9)

44

Hoofdstuk 10-12 Normaalverdeling en t-toets

6 Normaalverdeling en t-toets

45

 

7 t-test

46

Hoofdstuk 13-14 en Feedback en vragen

8 Toetskeuze en design

47

Deeltentamen 3 (H10-14)

48

Hoofdstuk 15-17 Anova en correlatie/regressie

9 ANOVA

49

 

10 Correlatie 

50

Hoofdstuk 18 Multipele regressie en oefenvragen

11 Regressie en multipele regressie

51

Deeltentamen 4 (H15-18)

18

Herkansing (H1-18)

 

Eindtermen

Via de Zichtbare Leerlijnen Creator kun je zien aan welke eindtermen de leerdoelen van deze cursus bijdragen en hoe de  vakleerdoelen, leerlijndoelen en eindtermen van de opleiding aan elkaar gekoppeld zijn:

https://datanose.nl/#program[BSc%20PB]/outcomes 

https://datanose.nl/#program[BSc%20PB]/trajectories

Aanvullende informatie

Fraude & Plagiaat

Dit vak hanteert de algemene ‘Fraude- en plagiaatregeling’ van de UvA. Onder plagiaat of fraude wordt verstaan het overschrijven van het werk van een medestudent dan wel het kopiëren van wetenschappelijke bronnen (uit bijvoorbeeld boeken en tijdschriften en van het Internet) zonder daarbij de bron te vermelden. Ook geldt het overschrijven van code (programmeertaal) als plagiaat. Uiteraard is plagiaat verboden. Hier wordt nauwkeurig op gecontroleerd en streng tegen opgetreden. Bij verdenking van plagiaat wordt de examencommissie van de opleiding ingeschakeld. Wanneer de examencommissie overtuigd is dat er plagiaat gepleegd is dan kan dit maximaal leiden tot een uitsluiting van al het onderwijs van de opleiding voor een heel kalenderjaar. Zie voor meer informatie over het fraude- en plagiaatreglement van de Universiteit van Amsterdam http://www.student.uva.nl/fraude-plagiaat/voorkomen.cfm.

Zie de studiewijzer voor nadere informatie.

Contactinformatie

Coördinator

  • dr. J. van Kordelaar

Docenten

Assistenten