Onderzoeksmethoden en Analyse van Wetenschappelijk Onderzoek

Methods and Analysis for Scientific Data

Studiewijzer 2022/2023

Globale inhoud

Onderzoek doen, het verzamelen en bewerken van informatie, vormt het hart van de wetenschap. In de sociale wetenschappen, levenswetenschappen, economie en psychologie maken onderzoekers gebruik van een aantal methoden en technieken zodat valide conclusies uit onderzoek gewaarborgd zijn. Hoe onderzoek ook wordt gedaan – kwantitatief of kwalitatief, in wetenschappelijke literatuur, in documenten, bij mensen, via experimenten, observaties, interviews, enquêtes of testen – de waarde van de bevindingen wordt uiteindelijk bepaald door de gebruikte methoden en technieken. In deze module komen onder andere aan de orde: manieren van gegevens verzamelen, meten en experimenteren, technieken om de gegevens te analyseren, betrouwbaarheid en validiteit en hoe je al die analyses kunt uitvoeren.

De nadruk in deze cursus ligt op de werkgroepen. In de werkgroepen leer je hoe je (wetenschappelijke) vragen moet formuleren en hoe je naar aanleiding van die vragen onderzoek opzet en uitvoert. Je gaat onderzoek uitvoeren, data verzamelen, analyseren en verslag doen hierover. Verder leer je hoe je om moet gaan met het computerprogramma R en hoe je gegevens en analyses moet interpreteren. In twee hoorcolleges krijg je een kort overzicht van de stof die je moet leren en toepassen en krijg je voorbeelden te zien, daarna kun je aan de slag in de werkgroepen en met zelfstudie. In dit vak wordt gewerkt met het programma R, dat bedoeld is om statistische analyses uit te voeren. Programmeertalen zoals Python zijn erg goed en heel flexibel met veel mogelijkheden, maar er zijn minder mogelijkheden qua statistische analyses in Python. Daarom gebruiken we hier R. De wekelijkse opdrachten worden in de omgeving Sowiso gemaakt. Hiermee worden ook de tentamens gemaakt. 

Studiemateriaal

Literatuur

• Whitlock & Schluter (2020). The Analysis of Biological Data (3d. ed)

• (De tweede editie van Whitlock en Schluter mag ook worden gebruikt, er is weinig verschil, vaak alleen andere paginanummers maar ook de nummers van de opgaven zijn soms anders.)

• Douglas, Roos, Mancini, Couto & Lusseau (2022). An introduction to R. 

  Available at: https://intro2r.com/

Software

• R-studio (front end of R)

• R-program (back end for computations)

Leerdoelen

• Heeft de student kennis van de meest gebruikte kwantitatieve onderzoeksmethoden uit de levenswetenschappen en sociale- en gedragswetenschappen.
• Weet de student in welke situaties onderzoeksmethoden kunnen worden gebruikt en hoe de resultaten ervan kunnen worden geïnterpreteerd.
• Heeft de student kennisgemaakt met elementaire dataverzamelings- en analysetechnieken. Onder meer zullen we correlatie- en regressieanalyses, t-toetsen, en F-toetsen behandelen.
• Is de student in staat te communiceren met statistische specialisten.
• Kan de student werken met R.
• Heeft de student inzicht verkregen in de geschikte manieren om data te analyseren met R.
• Kan de student een beargumenteerde onderzoeksopzet bij een onderzoeksvraag maken.
• Kan de student op een wetenschappelijk verantwoorde manier gegevens verzamelen over de centrale begrippen in een onderzoeksvraag.

Onderwijsvormen

• Hoorcollege
• Laptopcollege
• Zelfstudie
• Werkcollege
• Zelfstandig werken aan bijv. project/scriptie

Het vak is opgedeeld in twee blokken van vier weken met aan het eind van ieder blok een deeltentamen. In het eerste blok komen de basis van de statistiek en onderzoeksmethoden aan bod. Het gaat om steekproeven versus populatie, schatten en kansrekening, betrouwbaarheidsintervallen en hypothesetoetsen. In het tweede blok draait het om toepassingen van de basis uit het eerste blok op verschillende soorten data en onderzoekssituaties.

In de eerste week van ieder blok is er een hoorcollege voor een overzicht van waar je mee gaat oefenen in de daaropvolgende  weken. Het is belangrijk dat je zelf de stof uit het boek (en de video's) bestudeert (je hoeft niet alles al te hebben gemaakt) vóór de werkgroepen, die werkgroepen zijn belangrijk om vragen te stellen en te oefenen met de lesstof.  

Er is iedere week een laptopcollege (werkgroep). In die werkgroepen krijg je uitleg en de gelegenheid om vragen te stellen. Verder ga je in de werkgroepen aan de slag met je eigen onderzoek. Het is de bedoeling dat je je eigen laptop meeneemt naar het laptopcollege om verder te werken aan de opdrachten. De opdrachten tijdens de laptopcolleges worden gemaakt in het programma Sowiso. Dat programma is beschikbaar via een browser. De analyses die nodig zijn voor de opdrachten worden gemaakt in R en RStudio. Voor de laptopcolleges word je ingedeeld in een groep zodat je met een relatief kleine groep in één werkruimte zit. Voor de indeling in de laptopcolleges en het rooster, kun je datanose raadplegen (https://datanose.nl).

Voor ieder van de twee deeltentamens is er een extra laptopcollege waarin het oefententamen besproken wordt (bereid dat goed voor door het oefententamen te doen). 

Verdeling leeractiviteiten

Aanwezigheid

Aanwezigheidseisen opleiding (OER-B):

• 1. In geval van werkgroepbijeenkomsten is de student verplicht tenminste 7 van elke 8 werkgroepbijeenkomsten bij te wonen, tenzij anders aangegeven in de studiewijzer. Bij meer dan 8 werkgroepbijeenkomsten geldt dat de student steeds per (deel van) 8 bijeenkomsten maximaal 1 bijeenkomst mag missen. Indien de student minder dan het verplichte aantal bijeenkomsten heeft bijgewoond, kan het vak niet worden afgerond.
• In geval van een practicum is de student verplicht ten minste 90% van de practicumbijeenkomsten bij te wonen, tenzij anders aangegeven in de studiewijzer. In geval de student minder dan 90% heeft bijgewoond dient het practicum opnieuw te worden gevolgd.

Aanvullende eisen voor dit vak:

De werkgroepen zijn verplicht. In de werkgroepen gaan jullie aan de slag met eigen onderzoek in kleine groepjes. Die samenwerking vereist dat je er bent. Als er echt iets is waardoor je verhinderd bent, neem dan contact op met je werkgroepbegeleider. De hoorcolleges zijn niet verplicht. 

Toetsing

Er zijn twee deeltentamens die samen het eindcijfer vormen. Beide deeltentamens worden digitaal gemaakt in het programma Sowiso, waarin je ook de wekelijkse opdrachten maakt. Beide deeltentamens bestaan uit 15 vragen. Er zijn verschillende soorten vragen: multiple choice, multiple answer en open vragen (vaak bestaande uit deelvragen). Beide deeltentamens zijn open boektentamens, dat wil zeggen dat je je boek en  aantekeningen mag gebruiken tijdens het tentamen (op papier). Je mag ook een (grafische) rekenmachine gebruiken om gevraagde (kleine) berekeningen uit te voeren. Maar je mag deze berekeningen ook in R (RStudio) uitvoeren, als je dat wilt.

De nadruk bij Deeltentamen 1 ligt op de basisconcepten uit de statistiek en methoden, en niet op R-vaardigheden; er wordt niet naar specifieke R-vaardigheden gevraagd. Deeltentamen 2 is ook een open boektentamen, waarbij je je boek en aantekeningen mag gebruiken (en een (grafische) rekenmachine als je wilt). Bij het tweede deeltentamen wordt er van je verwacht dat je enige vaardigheden in R hebt voor elementaire analyses die je hebt geoefend in de weekopdrachten. (Tijdens de werkgroepen is het handig om je R-scripts te bewaren in een document dat je kunt gebruiken bij deeltentamen 2.)

Je bent geslaagd voor dit vak als je tenminste een 5.5 hebt behaald (eindcijfer = 0.4*(score deeltentamen 1) + 0.6*(score van deeltentamen 2) / 1.5), de onderzoeksopdracht met je groepje hebt ingeleverd (telt niet mee voor het eindcijfer) en 5 van de 6 wekelijkse opdrachten hebt ingediend (de opdrachten tellen niet mee voor je eindcijfer). Beide deeltentamens sluiten goed aan op de wekelijkse opdrachten en de wekelijkse opdrachten zijn deels uit het boek. Ook zijn er twee oefententamens beschikbaar in sowiso om te oefenen voor het echte tentamen en deze worden besproken tijdens de extra laptopcolleges. Dan weet je hoe het werkt en wat er van je verwacht wordt. 

Toetsmatrijs (studentenversie)

Studenten die het vak al eerder hebben gevolgd

Studenten die het vak al eerder hebben gevolgd dienen beide deeltentamens opnieuw te maken en de onderzoeksopdracht te doen. Dat betekent dat ook de werkgroepen moeten worden gevolgd voor studenten die het vak eerder niet hebben gehaald. 

Opdrachten

De weekopdrachten worden in Sowiso aangeboden. Sowiso is  een leeromgeving met wat meer mogelijkheden voor wiskundig/statistisch geörienteerde vragen. De weekopdrachten dienen iedere week gemaakt te worden, deels tijdens de werkgroepen en deels thuis. De opdrachten tellen individueel niet mee voor het eindcijfer maar je dient 5 van de 6 opdrachten te hebben ingediend om te kunnen slagen voor dit vak. De opdrachten sluiten goed aan op het boek, een deel van de opdrachten is direct uit het boek afkomstig. Hou je boek bij de hand bij iedere werkgroep! Er zullen ook oefententamens op sowiso komen zodat je je goed kunt voorbereiden op het tentamen. 

Verder is er een groepsopdracht. In deze opdracht ga je aan de slag met een groepje met je eigen onderzoek. Je bedenkt een vraag die je wilt beantwoorden, hoe je data gaat verzameling en hoe je dat moet analyseren. Dat ga je gedurende de hele cursus met je groepje doen. Iedere werkgroep is er gelegenheid om hieraan te werken en vragen te stellen aan de werkgroepbegeleider. Met je groepje maak je een verslag en dat lever je in. Je krijgt hier een voldoende/onvoldoende voor. Als de opdracht onvoldoende is, dan krijg je de kans om het te verbeteren. 

Fraude en plagiaat

Dit vak hanteert de algemene 'Fraude- en plagiaatregeling' van de UvA. Hier wordt nauwkeurig op gecontroleerd. Bij verdenking van fraude of plagiaat wordt de examencommissie van de opleiding ingeschakeld. Zie de Fraude- en plagiaatregeling van de UvA: http://student.uva.nl

Weekplanning

Rooster

Het rooster van dit vak is in te zien op DataNose.

Aanvullende informatie

• Voor R bij de computerpractica zijn meerdere handleidingen online beschikbaar. Er wordt geen apart boek hiervoor gebruikt. Op Canvas staan enekele verwijzingen naar hulp voor bij R die handig zijn.
• Slides worden beschikbaar gemaakt via Canvas (http://canvas.uva.nl)
• Videomateriaal is beschikbaar gemaakt via Canvas (http://canvas.uva.nl). De video's zijn ingedeeld op onderwerp en kunnen makkelijk worden gevonden via die indeling die aansluit bij de hoofdstukken uit het boek. 

Sociale veiligheid

We vinden het belangrijk dat je je op de UvA en bij Bèta-gamma veilig voelt. Krijg je onverhoopt te maken met ongewenst gedrag of voel je je onveilig, dan kun je terecht bij verschillende personen. Je melding wordt altijd vertrouwelijk behandeld. Kijk hier voor meer informatie over waar en bij wie je terecht kunt.

Feedback studenten afgelopen jaar

Vanaf 2013-2014 hebben we ervoor gekozen om d.m.v. onderstaande tabel de studenten meer inzicht te geven in de kwaliteitszorg. Daarom nemen we een korte weergave van de studentenevaluatie op en de daaruit voortvloeiende acties ter verbetering van het vak.

Contactinformatie

Coördinator

• dr. Lourens Waldorp

Lourens Waldorp (waldorp@uva.nl)

Lodewijk van Keizerswaard (l.a.w.vankeizerswaard@uva.nl)

Jon Schoute (j.schoute@uva.nl)

Charlotte de Beijer (c.s.debeijer@uva.nl)

Jacob Vermeule (j.vermeule@uva.nl)