Ontwikkeling

Development

6 EC

Semester 2, periode 4

5102ONTW6Y

Eigenaar Bachelor Psychobiologie
Coördinator dr. S. Mesman
Onderdeel van Bachelor Psychobiologie, jaar 2

Studiewijzer 2022/2023

Globale inhoud

Kennis over ontwikkelingsprocessen is belangrijk, omdat een klein foutje tijdens de ontwikkeling grote gevolgen kan hebben voor het latere leven. Maar niet alleen kennis over wat er mis kan gaan is belangrijk, ook kennis over normale ontwikkeling is onontbeerlijk om een goed begrip te krijgen van hoe een volwassene in elkaar zit.

Bij de colleges over embryonale ontwikkeling zal worden ingegaan op patroonvorming, gastrulatie, plooivorming, vroege organogenese, neurale ontogenie en de rol van genexpressie. Naast hoorcolleges is er een werkcollege waarbij opdrachten gemaakt worden aan de hand van modellen van embryo’s.

Bij de colleges over de vroege ontwikkeling van de hersenen zullen de moleculaire principes van neurogenese, neurale diversiteit, neurale migratie en de formatie van neurale circuits worden besproken.

Bij de colleges over ontwikkelingsstoornissen zal worden ingegaan op het ontstaan van autisme en schizofrenie.

Bij de colleges over cognitieve en sociale ontwikkeling zullen stromingen binnen de ontwikkelingspsychologie, zoals het nativisme en het neuroconstructivisme, worden besproken. Daarnaast zal worden ingegaan op de interactie tussen genen en omgeving, de epigenetica en de invloed van evolutie op ontwikkelingsprocessen. In aansluiting op het college over cognitieve ontwikkeling, zijn er werkcolleges over het afnemen van een cognitieve test bij een kind.

Studiemateriaal

Literatuur

  • Hoofdstuk 22 en 23 uit Purves et al. (2018). Neuroscience (6th ed.). ISBN 978-1-60535-841-3.

  • Hoofdstuk 7, 8 en 20 uit Evolution and Human Behaviour, Cartwright (3rd ed.). ISBN 978-1-137-34800-5. Kosten ca. € 50

Syllabus

  • Reader bij de colleges Embryologie. Te downloaden uit Canvas.

Practicummateriaal

  • Practicumhandleiding bij het practicum Embryologie. Te downloaden uit Canvas

Overig

  • Artikelen, gratis te downloaden via de digitale bibliotheek van de UvA.

Leerdoelen

  • belangrijke kenmerken van ontwikkelingsstoornissen, zoals autisme en schizofrenie, samenvatten en uitleggen.
  • theorieën en empirische studies over de interactie tussen genen en omgeving samenvatten en uitleggen.
  • de cognitieve en sociale ontwikkeling van baby tot volwassene, samenvatten en uitleggen, en de relevante hersengebieden die hierbij een rol spelen benoemen.
  • verschillende ontwikkelingspsychologische theorieën vergelijken en evalueren.
  • de ethische aspecten van het testen van kinderen samenvatten en uitleggen en hierop reflecteren.
  • een cognitieve test bij een kind (4-8 jaar) voorbereiden, afnemen en evalueren, en hierover een verslag schrijven.
  • de embryonale ontwikkeling van zoogdieren, in het bijzonder die van de mens, samenvatten en uitleggen
  • theorieën en empirische studies over de relatie tussen evolutie, cultuur en ontwikkeling samenvatten en uitleggen.
  • de moleculaire principes van neurogenese, neurale diversiteit, neurale migratie en de formatie van neurale circuits uitleggen
  • de moleculaire principes die ten grondslag liggen aan autisme en epigenetica uitleggen

Onderwijsvormen

  • Hoorcollege
  • Werkcollege
  • Zelfstudie
  • Zelfstandig werken aan bijv. project/scriptie
  • Hoorcolleges: In de hoorcolleges worden de belangrijkste aspecten van de leesstof besproken plus recente nieuwe ontwikkelingen in het vakgebied. De hoorcolleges zijn uitdrukkelijk geen vervanging van de studiestof, maar een aanvulling hierop.
  • Werkcollege embryologie: In het eenmalige werkcollege embryologie wordt geoefend met de studiestof aan de hand van modellen van embryo’s. Je dient voorafgaande aan het werkcollege de e-learning modules en de reader over embryologie te hebben doorgenomen.
  • Overige werkcolleges/practica: In de werkcolleges/practica ga je actief aan de slag gaat met studiestof. Ook zijn er werkcolleges waarin het hoe en wat van het afnemen van cognitieve test van een kind wordt besproken.
  • Uitvoering cognitieve test + verslag cognitieve ontwikkeling (het Piaget-practicum): Je leert hoe je een cognitieve test bij een kind dient af te nemen. De test is gebaseerd op de ontwikkelingstheorie van de bekende ontwikkelingspsycholoog Jean Piaget. Daarnaast leer je na te denken over de ethische aspecten van het testen van een kind en te reflecteren op je eigen handelen met betrekking tot de testafname. Je schrijft een wetenschappelijk verslag over de testafname.
  • Zelfstudie: De reader over embryologie, de hoofdstukken uit het boek over vroege hersenontwikkeling (Purves), de hoofdstukken uit het boek over evolutie en gedrag (Cartwright) en de artikelen in deze studiewijzer genoemd dienen allen goed bestudeerd te worden. De precieze studiestof is te vinden bij de weekplanning en op Canvas.

Verdeling leeractiviteiten

Activiteit

Aantal uur

Hoorcolleges

28

Voorbereiding practicum embryologie (e-learning)

20

Practicum Embryologie

3

Werkcollege Piaget-practicum

4

Piaget-practicum:

Ethische aspecten testen kind, afname test, verslaglegging

30

Voorbereiding en afname cognitieve test

8

Tentamen

3

Zelfstudie

74

Totaal 6 EC x 28 uur

168

Aanwezigheid

Aanwezigheidseisen opleiding (OER-B):

  • Deelname aan alle practica, computerpractica, veldwerk en werkcolleges in het curriculum is verplicht. Eventueel aanvullende eisen worden per onderdeel in de studiewijzer omschreven. Hier staat ook beschreven wat de eventuele consequenties zijn van het niet nakomen van deze verplichting.

Aanvullende eisen voor dit vak:

Tijdens het eerste werkcollege  wordt een toelichting gegeven op de cursus en wordt de instructie gegeven voor het Piaget-practicum.

Aanwezigheid bij de hoorcolleges wordt sterk aanbevolen. Er worden opnames gemaakt; kijk deze goed na mocht je een hoorcollege hebben gemist.

Voor het werkcollege embryologie (drie uur) geldt een aanwezigheidsplicht.

 

Toetsing

Onderdeel en weging Details

Eindcijfer

35%

Tentamen digitaal 1

65%

Tentamen digitaal 2

De tentamenstof bevat alle studiestof (zie de weekplanning) plus alle collegeslides (zie Canvas).

De 1e digitale toets bestaat uit 10 MC vragen, 4 korte open vragen, en 1 essay vraag. De MC vragen en de open vragen bepalen ieder voor 50% het tentamencijfer.

De 2e digitale toets bestaat uit 20 MC vragen, 6 korte open vragen, en 3 essay vragen. De MC vragen en de open vragen bepalen ieder voor 50% het tentamencijfer.

Men kan het cijfer voor de twee digitale toetsen compenseren. Indien het cijfer voor deeltoets 1 + 2 lager dan een 5,5 is dan moet het tentamen (in zijn geheel) herkanst worden.

Het hertentamen bestaat uit 30 MC vragen, 10 korte open vragen en 4 essay vragen. De MC vragen en de open vragen bepalen ieder voor 50% het tentamencijfer.

 

 

Inzage toetsing

De manier van inzage wordt via de digitale leeromgeving gecommuniceerd.

Opdrachten

1.Ontwikkelingstheorie van Piaget: Ethische aspecten van testen van een kind

  • Voordat je zelf een test gaat afnemen bij een kind lees je eerst de Code of Ethics for Research in the Social and Behavioural Sciences Involving Human Participants en beantwoordt hierover tien MC-vragen via een Quiz op Canvas.

    Deadline: 19 feb 23.59

2.Ontwikkelingstheorie van Piaget: Wetenschappelijke verslag over de testafname

  • Voor de testafname dien je zelf een kind van 4-8 jaar te werven in je familie-, vrienden- of kennissenkring. Na de testafname bespreek je je resultaten in een groepje van 4 studenten. Hierna is het belangrijk dat je zelf contact onderhoudt met je groepje en zelf een afspraak inplant om de resultaten te bespreken. Met z’n vieren schrijf je een verslag waarin je elkaars resultaten met elkaar vergelijkt en reflecteert op je eigen testafname. Je levert met z’n vieren één verslag in. Een uitgebreide beschrijving van de opdrachten is te vinden op Canvas en hierover wordt uitleg gegeven tijdens het eerste werkcollege. 

    Deadline: 19 mrt 23.59

Fraude en plagiaat

Dit vak hanteert de algemene 'Fraude- en plagiaatregeling' van de UvA. Hier wordt nauwkeurig op gecontroleerd. Bij verdenking van fraude of plagiaat wordt de examencommissie van de opleiding ingeschakeld. Zie de Fraude- en plagiaatregeling van de UvA: http://student.uva.nl

Weekplanning

 

Week 6

Wat

Tijdstip

Duur

Behandelde stof

Maandag

6 februari

Werkcollege

13-15

2 uur

Introductie cursus + uitleg van het Piaget-practicum (Mesman/Molleman)

 

Dinsdag

7 februari

Hoorcollege

9-11 2 uur

Embryologie (Kleipool)

Woensdag

8 februari

Zelfstudie

 

 

E-learning embryologie / reader bestuderen

Donderdag

9 februari

Zelfstudie

 

 

E-learning embryologie / reader bestuderen

Vrijdag

10 februari

Hoorcollege

 

9-11 uur

 

2 uur

 

Embryologie (Kleipool)

 

 

 

Week 7

Wat

Tijdstip

Duur

Behandelde stof

Maandag

13 februari

Zelfstudie

 

 

E-learning embryologie / reader bestuderen / opdracht 1 piaget practicum

Dinsdag

14 februari

Hoorcollege

 

9 -11 uur

 

2 uur

 

Embryologie (Kleipool/Oostra)

 

Woensdag

15 februari

Zelfstudie

 

 

E-learning embryologie / reader bestuderen / opdracht 1 piaget practicum

Donderdag

16 februari

Zelfstudie

 

   

E-learning embryologie / reader bestuderen / opdracht 1 piaget practicum

 

Vrijdag

17 februari

Hoorcollege

 

Hoorcollege

9-11 uur

 

11-13

2 uur

 

2 uur

Embryologie (Oostra)

 

Embryologie (Christoffels)

Zondag 19 februari

Deadline opdracht 1 Piagetpracticum

 

 

Week 8

Wat

Tijdstip

Duur

Behandelde stof

Maandag

20 februari

Werkcollege Groep A, B

9-12

3 uur

Embryologie (let op: op AMC)

Dinsdag

21 februari

Werkcollege Groep C, D

Werkcollege Groep E, F

9 -12

 

14-17

 

3 uur

 

3 uur

 

Embryologie (let op: op AMC)

 

Embryologie (let op: AMC) 

 

Woensdag

20 februari

Zelfstudie

 

 

Deeltentamen Embryologie voorbereiden / Werken aan Opdracht 2 Piaget-practicum: testafname en verslaglegging

Donderdag

21 februari

Zelfstudie

 

   

Deeltentamen Embryologie voorbereiden / Werken aan Opdracht 2 Piaget-practicum: testafname en verslaglegging

 

Vrijdag

22 februari

Zelfstudie

   

Deeltentamen Embryologie voorbereiden / Werken aan Opdracht 2 Piaget-practicum: testafname en verslaglegging

 

 

Week 9

Wat

Collegevrij

Werken aan Opdracht 2 Piaget-practicum: testafname en verslaglegging

 

Zelfstudie: deeltentamen Embryologie voorbereiden

 

Voorbereiden colleges week 10

Ontwikkelingsbiologie: Hoofdstuk 22 & 23 Purves + twee artikelen:

Artikel 1: Noorlander et al (2008). Modulation of serotonin transporter function during fetal development causes dilated heart cardiomyopathy and lifelong behavioral abnormalities. Plos One, 3, e2782.

Artikel 2: Krishnan, V., & Nestler, E. J. (2008). The molecular neurobiology of depression. Nature, 455, 894-902.

Donderdag

2 maart

Eerste deeltentamen 9-10 uur: Alle stof over embryologie

 

Week 10

Wat

Tijdstip

Duur

Behandelde stof

Maandag

6 maart

Hoorcollege

9-11

2 uur

Ontwikkelingsbiologie (Mesman)

Hoofdstuk 22 & 23 Purves 

 

Dinsdag

7 maart

Hoorcollege

11-13 

2 uur 

Ontwikkelingsbiologie (Mesman)

Artikel 1: Noorlander et al (2008). Modulation of serotonin transporter function during fetal development causes dilated heart cardiomyopathy and lifelong behavioral abnormalities. Plos One, 3, e2782.

Artikel 2: Krishnan, V., & Nestler, E. J. (2008). The molecular neurobiology of depression. Nature, 455, 894-902.

Woensdag

8 maart

Zelfstudie

 

 

Studiestof en artikelen ontwikkelingsbiologie (Mesman) / Piaget practicum

Donderdag

9 maart

Zelfstudie

 

 

Studiestof en artikelen ontwikkelingsbiologie (Mesman) / Piaget practicum

Vrijdag

1 0 maart

Zelfstudie

 

 

Hoorcolleges Molleman, Ploeger, en Hoekman voorbereiden / Piaget practicum

 

 

Week 11

Wat

Tijdstip

Duur

Behandelde stof

Maandag

13 maart

Zelfstudie

 

 

Hoorcolleges Molleman, Ploeger, en Hoekman voorbereiden / Piaget practicum

Dinsdag

14 maart

Hoorcollege

 

 

 

 

 

 

Hoorcollege

 

 

 

 

 

13-15 uur

 

 

 

 

 

 

15-17

 

 

 

 

 

2 uur

 

 

 

 

 

 

2 uur

 

 

 

 

 

Ontwikkelingsbiologie (Hoekman)

Artikel 1: Alberts et al. (Molecular Biology of the Cell, 6th ed.) hoofdstuk 7, p. 409-413.

Artikel 2: Bird, A. (2007). Perceptions of epigenetics. Nature, 447, 396-398.

Artikel 3: LaSalle, J. M. (2012). A genomic point-of-view on environmental factors influencing the human brain methylome. Epigenetics, 6(7), 862-869.

  

Ontwikkelingspsychologie (Molleman)

Artikel 1: Spelke, E.S. & Kinzler, K.D. (2007). Core knowledge. Developmental Science, 10, 89-96.

Artikel 2: Karmiloff-Smith, A. (2013). Challenging the use of adult neuropsychological models

for explaining neurodevelopmental disorders: Developed versus developing brains. The Quarterly Journal of Experimental Psychology, 66(1), 1-14.

Woensdag 15 maart

Zelfstudie

 

 

Hoorcolleges Molleman voorbereiden / Piaget practicum

Donderdag 16 maart

Hoorcollege

 

Hoorcollege

9-11 

 

15-17

2 uur

 

2 uur

Ontwikkelingspsychologie (Molleman)

Hoofdstuk 8 boek Cartwright: Life history theory

 

Ontwikkelingspsychologie (Molleman)

Hoofdstuk 20 boek Cartwright: Evolution of Culture

Vrijdag

17 maart

Zelfstudie

 

 

 

Hoorcolleges Molleman, Ploeger en Hoekman voorbereiden / Piaget practicum

Zondag

19 maart

deadline

23:59 uur

 

Opdracht 2 Piaget-practicum:

Verslag Piaget-practicum inleveren

 

Week 12

Wat

Tijdstip

Duur

Behandelde stof

Maandag

20 maart

Zelfstudie

 

 

Voorbereiden colleges Molleman, Ploeger en Hoekman

Dinsdag

21 maart

Hoorcollege

15-17 uur

2 uur

Ontwikkelingspsychologie (Molleman)

Hoofdstuk 7 boek Cartwright: Adaptations and Evolved Design

Woensdag

22 maart

Zelfstudie

 

 

Voorbereiden hoorcolleges Ploeger en Hoekman 

Donderdag 23 maart

Hoorcollege

 

9-11 uur

 

 

Ontwikkelingspsychologie (Ploeger)

Artikel 1: Lord et al. (2018). Autism spectrum disorder. Lancet, 392, 508-520.

Artikel 2: McCutcheon et al. (2020) Schizophrenia - An Overview

Vrijdag

24 maart

Hoorcollege

 

 

 

 

 

 

 

Werkcollege

 

13-15 uur

 

 

 

 

 

 

 

15-16 uur

 

2 uur

 

 

 

 

 

 

 

1 uur

 

Ontwikkelingsbiologie (Hoekman)

Artikel 1: State, M. W., & Sestan, N. (2012). The emerging biology of autism spectrum disorders. Science, 337.

Artikel 2: Calderon de Anda et al (2012). Autism spectrum disorder susceptibility gene TAOK2 affects basal dendrite formation in the neocortex. Nature Neuroscience, 15(7), 1022-1034. 

 

Afronding van het Piaget-practicum met prijsuitreiking (Molleman)

 

Week 13

Wat

Tijdstip

Duur

Behandelde stof

Maandag

28 maart

Zelfstudie

 

 

Alle studiestof behandeld in week 10, 11 en 12

Dinsdag

29 maart

Zelfstudie

 

 

Alle studiestof behandeld in week 10, 11 en 12

Woensdag

30 maart

Zelfstudie

 

 

Alle studiestof behandeld in week 10, 11 en 12

Donderdag

31 maart

Tweede deel-tentamen

13-15

2 uur

Vroege hersenontwikkeling (studiestof M. Smidt), Moleculaire neurobiologie (studiestof M. Hoekman) en Ontwikkelingspsychologie (studiestof A. Ploeger)

 

Rooster

Het rooster van dit vak is in te zien op DataNose.

Honoursinformatie

Nvt

Eindtermen

Via de Zichtbare Leerlijnen Creator kun je zien aan welke eindtermen de leerdoelen van deze cursus bijdragen en hoe de  vakleerdoelen, leerlijndoelen en eindtermen van de opleiding aan elkaar gekoppeld zijn:

https://datanose.nl/#program[BSc%20PB]/outcomes 

https://datanose.nl/#program[BSc%20PB]/trajectories

Aanvullende informatie

Bij de werkcolleges embryologie, moleculaire neurobiologie en cognitieve ontwikkeling geldt een aanwezigheidsplicht.

Het werkcollege embryologie vindt plaats op het AMC.

Voor het afnemen van de cognitieve test bij een kind, dient zelf een kind tussen 4 en 8 jaar geworven te worden, bijvoorbeeld binnen de familie of vriendenkring.  

Zie Canvas voor nadere informatie.

Verwerking feedback studenten

Hieronder vind je de aanpassingen in de opzet van het vak naar aanleiding van de vakevaluaties.

Contactinformatie

Coördinator

  • dr. S. Mesman

Docenten

  • prof. dr. V.M. Christoffels
  • dr. M.F.M. Hoekman
  • prof. dr. R.P. Kleipool
  • prof. dr. R.J. Oostra
  • dr. L Mollema
  • dr. S. Mesman
  • dr. T.E. den Uyl